BOE, işgücü piyasası yavaşlarsa faiz indirimi için hazır; sterlin 3 haftanın en düşük seviyesine geriledi

İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, ekonomideki yavaşlamanın enflasyonu düşürmeye yardımcı olacağını belirterek, istihdam piyasasında belirgin bir zayıflama görülmesi durumunda daha büyük faiz indirimlerinin gündeme gelebileceğini söyledi.

Andrew Bailey, The Times’a verdiği röportajda, Maliye Bakanı Rachel Reeves’in işverenler için ulusal sigorta katkı paylarını (NIC) artırmasının ardından şirketlerin istihdamda “tutarlı” bir şekilde ayarlamalara gittiğine dair veriler bulunduğunu ifade etti.

Bailey, İngiltere ekonomisinin potansiyelinin gerisinde büyüdüğünü belirterek, bu durumun enflasyonu düşürmekte rol oynayacak “boşluk” yarattığını söyledi. Bu hafta açıklanacak haziran ayı verileriyle birlikte enflasyonun yeniden %3,4’ün üzerine çıkması bekleniyor.

“Faizlerde yön aşağı”
Politika faiz oranı şu anda %4,25 seviyesinde bulunuyor ve 7 Ağustos’ta yapılacak Para Politikası Komitesi toplantısında tekrar değerlendirilecek. Bailey, “Faizlerde yönün aşağı olduğunu gerçekten düşünüyorum” dedi ve şöyle devam etti:
“Eğer ekonomik boşluk daha hızlı açılırsa, bu bizi farklı bir sonuca götürebilir.”

Bütçe baskısı ve kamu maliyesi
Bu açıklamalar, hükümetin ek harcamalar nedeniyle kamu maliyesindeki açıkları önlemek amacıyla yeni planlar üzerinde çalıştığı bir dönemde geldi. Kış yakıt yardımı ve refah reformlarından geri adım atılması, ilkbahar açıklamasında yaratılan 9,9 milyar sterlinlik bütçe alanının üçte ikisini tüketmiş durumda.

Yüksek borçlanma maliyetleri ve düşürülen büyüme tahminleri de sonbahar bütçesi öncesinde Maliye Bakanı Reeves üzerindeki baskıyı artırıyor. Hükümet, ekonomik büyümeyi öncelik olarak görse de, seçime kadar hanehalkı gelirlerinde artış sağlanmasının, İşçi Partisi’nin başarı şansı açısından kilit önemde olduğuna inanıyor.

Arka arkaya faiz indirimleri beklentisi
Reeves ve İşçi Partisi lideri Keir Starmer, iktidara geldiklerinden bu yana Merkez Bankası’nın gerçekleştirdiği dört kez 0,25 puanlık faiz indirimini kamuoyuna duyurarak, konut kredisi faizleri üzerindeki baskının hafiflemesini umut ettiklerini belirtiyor.

Haziran ayında faizlerin sabit tutulması bazı kesimlerde eleştirilere neden olmuştu. Bailey bu eleştirilere yanıt vererek, “Bazıları bana ‘Enflasyon hedefin üzerinde iken neden faiz indiriyorsunuz?’ diyor. Biz hâlâ ‘kademeli ve temkinli’ yaklaşımımızı sürdürüyoruz” dedi.

Ulusal Sigorta artışı istihdamı etkiliyor
Bailey, nisan ayında yapılan işveren sigorta primlerindeki artışın, şirketlerin çalışan sayısını azaltmasına ve daha düşük maaş artışlarına yönelmesine neden olduğunu vurguladı.

İşveren Ulusal Sigorta oranı nisan ayında %13,8’den %15’e çıkarılmıştı. Reeves, bu artışla Muhafazakâr hükümetten devralınan 22 milyar sterlinlik bütçe açığını kapatmayı hedeflediğini savundu. Ancak iş dünyası temsilcileri, bu adım ile birlikte asgari ücretteki artışın şirketleri ya çalışan çıkarmaya ya da saatleri azaltmaya zorladığını belirterek eleştiride bulundu.

Bailey, iş dünyasının tepkisini anlayışla karşıladığını belirterek, “Ulusal sigorta değişikliği nedeniyle şirketler istihdamda ayarlamalara gidiyor. Bu şu an bir ‘sel’ değil ama gittikçe daha yaygın bir hale geliyor” dedi.

Tahvil satışlarında frene basılabilir
Bailey, Merkez Bankası’nın devlet tahvillerini finansal piyasalara geri satma sürecini, yani “niceliksel sıkılaştırma”yı (QT) da yavaşlatabileceğinin sinyalini verdi. Bu uygulama, Reform UK tarafından, tahvillerin alındığından daha düşük fiyata satılması nedeniyle zarar yarattığı gerekçesiyle eleştiriliyor.

Bailey, bu konuda şöyle konuştu:
“Son dönemde uzun vadeli tahvil getirilerinde önemli artışlar gördük. Sebebi QT olmasa da bu artışla QT’nin etkileşimini göz önünde bulundurmalıyız. Bu sadece para politikası meselesi değil; piyasa işleyişini de dikkate almamız gerekiyor.”

Reform UK ve Muhalefetten eleştiriler
Reform UK Başkan Yardımcısı Richard Tice, Merkez Bankası’nın ticari bankalara park ettikleri rezervler için faiz ödemesini “karşılanamaz bir sübvansiyon” olarak nitelendirmişti. Bailey ise bu ödemelerin kaldırılmasının hükümete sadece “yanıltıcı” tasarruflar sağlayacağını belirterek, “Lütfen bunu gelir olarak varsaymayın çünkü öyle olmayacak” dedi.

Muhafazakâr Parti ise Bailey’nin açıklamalarını, Reeves’in ulusal sigorta artışının dolaylı bir reddi olarak yorumladı. Gölge Maliye Bakanı Mel Stride, “İşçi Partisi’nin 25 milyar sterlinlik düşüncesiz ulusal sigorta zammı, çalışmaya yönelik bir vergi olmanın ötesinde, doğrudan hırs, umut ve girişimciliğe saldırıdır. Şirketleri vergilendirerek ekonomi büyütülemez; tam tersine küçültülür” dedi.