Brexit’in 10 yılı: Süpermarketten, tatile kadar vatandaşa etkisi

22 Haziran 2026

Birleşik Krallık’ın, Avrupa Birliği’nden ayrılmasının üzerinden 10 yıl geçerken, Brexit’in günlük yaşam maliyetleri üzerindeki etkileri daha net görülüyor. Gıda fiyatlarından seyahat masraflarına, cep telefonu kullanımından evcil hayvanla seyahate kadar birçok alanda maliyetler arttı.

Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılmasının üzerinden 10 yıl geçerken, Brexit’in vatandaşların günlük yaşam maliyetleri üzerindeki etkileri hissedilmeye devam ediyor. The Guardian’da yer alan habere gore, gıda alışverişinden tatil planlarına, uluslararası kargo gönderimlerinden cep telefonu kullanımına kadar birçok alanda yeni maliyetler ve ek bürokratik süreçler ortaya çıktı.

Gıda fiyatları yükseldi

Londra Ekonomi Okulu (LSE) araştırmacılarının verilerine göre, Brexit sonrasında gıda ithalatına getirilen ticari engeller nedeniyle gıda fiyatları yüzde 12 oranında arttı.

Araştırma, 2019 ile 2023 yılları arasında yaşanan fiyat artışlarının ortalama bir aileye yaklaşık 400 sterlin ek maliyet getirdiğini ortaya koydu. Uzmanlar, bu durumun özellikle gelirinin büyük bölümünü gıdaya ayıran düşük gelirli haneleri daha fazla etkilediğini belirtiyor.

İngiltere hükümeti ile Avrupa Birliği arasında planlanan yeni gıda ihracat anlaşmasının ise gelecekte maliyetleri azaltması ve market raflarındaki ürün çeşitliliğini artırması bekleniyor.

Evcil hayvanla seyahat daha pahalı hale geldi

Brexit öncesinde İngiltere’de yaşayan vatandaşlar, evcil hayvan pasaportu sayesinde kedi ve köpekleriyle Avrupa ülkelerine kolayca seyahat edebiliyordu.

2021 yılından itibaren ise bu sistem yerini Hayvan Sağlık Sertifikası’na bıraktı. Her seyahat öncesinde yeniden alınması gereken bu belge, veterinerler tarafından hazırlanıyor ve ortalama 230 sterline mal oluyor.

Daha önce ömür boyu geçerli olan evcil hayvan pasaportunun maliyeti ise yaklaşık 110 sterlin seviyesindeydi.

Kargo ve online alışverişte ek işlemler

Birleşik Krallık’ın AB tek pazarından ayrılmasıyla birlikte Avrupa ülkelerine gönderilen paketlerde gümrük beyannamesi doldurulması zorunlu hale geldi.

Göndericilerin paket içeriğini ayrıntılı şekilde beyan etmesi gerekirken, belirli değerin üzerindeki gönderiler için vergi ve gümrük ücretleri uygulanabiliyor.

Aynı durum Avrupa’dan İngiltere’ye yapılan online alışverişlerde de geçerli. Ürün değerine bağlı olarak KDV, gümrük vergisi ve ek işlem ücretleri ödenebiliyor.

Roaming ücretleri geri döndü

AB içerisinde 2017 yılında kaldırılan dolaşım ücretleri, Brexit sonrasında İngiliz kullanıcılar için yeniden gündeme geldi.

Birçok mobil operatör Avrupa’da telefon kullanımı için günlük ek ücret uygulamaya başladı. Bazı kullanıcılar seyahat sırasında arama, mesajlaşma ve internet kullanımı için günlük birkaç sterlin ek ödeme yapmak zorunda kalıyor.

Uzmanlar, yurt dışına çıkmadan önce operatörlerin roaming koşullarının kontrol edilmesini tavsiye ediyor.

Pasaport kuralları değişti

Brexit sonrasında Avrupa Birliği ülkeleri, yalnızca son 10 yıl içerisinde düzenlenmiş pasaportları kabul etmeye başladı.

Bu nedenle eski sistemde pasaport süresine eklenen kullanılmamış aylar artık geçerlilik hesabına dahil edilmiyor. Ayrıca pasaportların dönüş tarihinden sonra en az üç ay daha geçerli olması gerekiyor.

Erasmus programından çıkışın etkileri

Birleşik Krallık, 2020 yılında Avrupa’nın öğrenci değişim programı Erasmus+’tan ayrıldı.

Program sayesinde öğrenciler Avrupa’daki üniversitelerde ek öğrenim ücreti ödemeden eğitim alabiliyordu. Ancak hükümet, geçen yıl yaptığı açıklamada ülkenin Ocak 2027 itibarıyla Erasmus+ programına yeniden katılacağını duyurdu.

Bu gelişmenin, Avrupa’da eğitim görmek isteyen öğrenciler için yeni fırsatlar yaratması bekleniyor.

Bazı avantajlar da ortaya çıktı

Brexit sonrasında İngiliz yolcular yeniden duty-free alışveriş yapma hakkı elde etti. Avrupa seyahatlerinde belirli limitler dahilinde alkollü içecekler ve bazı ürünler vergisiz olarak satın alınabiliyor.

Öte yandan Avrupa Sağlık Sigortası Kartı’nın yerini alan Küresel Sağlık Sigortası Kartı (GHIC) sayesinde İngiliz vatandaşları Avrupa’daki devlet sağlık hizmetlerinden ücretsiz veya düşük maliyetle yararlanmaya devam ediyor.

Uzmanlar, Brexit’in ekonomik etkilerinin halen devam ettiğini belirtirken, önümüzdeki yıllarda Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği arasında yapılacak yeni anlaşmaların vatandaşların günlük yaşam maliyetleri üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor.