Emeklilik anapara sigortaları, yeniden gündemde

20 Ağustos 2025

 

Emeklilik birikimleri Hazine’nin vergi kapsamına girerken, uzmanlar düzenli gelir sağlayan anapara sigortalarının hem güvenli emeklilik geliri hem de miras vergisini azaltmanın akıllı bir yolu olduğuna dikkat çekiyor.

Uzun yıllar boyunca çoğu emeklinin tek seçeneği olan anapara sigortaları (annuities), düşük faiz oranlarıyla cazibesini yitirmiş ve daha esnek emeklilik çözümlerinin önüne geçmişti. Ancak son dönemde artan faiz oranları ve miras vergisinde yapılacak değişiklikler, bu ürünleri yeniden gündeme taşıdı.

Neden Gözden Düşmüştü?

The Times’ta yer verilen makaleye göre, 2015 yılında dönemin Maliye Bakanı George Osborne’un “emeklilik özgürlükleri” adıyla duyurduğu reform, bireysel emeklilik sahiplerine birikimlerini daha esnek kullanma imkânı tanımıştı. O döneme kadar katkı payına dayalı emeklilik planlarına sahip olanlar (DC), birikimlerini çoğunlukla anapara sigortasına dönüştürmek zorundaydı.

Anapara sigortası; toplu para karşılığında ömür boyu düzenli gelir sağlayan bir sigorta ürünüdür. Ancak düşük faiz ortamında, £100.000’lik birikim yıllık yalnızca £4.500 gelir getirebildiği için cazibesini hızla kaybetti. Yatırımcılar, daha yüksek getiri umuduyla fonlarını piyasada tutmayı veya toplu çekim yapmayı tercih etti.

Faiz Artışlarıyla Geri Dönüş

2022’den itibaren hızla yükselen faizler tabloyu değiştirdi. Hazine tahvillerindeki getirilerin artmasıyla birlikte, anapara sigortalarının sunduğu gelir seviyeleri yıllardır görülmeyen rakamlara ulaştı.

• Standard Life verilerine göre ortalama anapara sigortası oranı Mayıs 2025’te %7,72’ye yükseldi (2020’de %4,71’di).
• Hargreaves Lansdown verileri, 2021’in ilk yarısında ortalama £62.301 olan anapara sigortası satın alım miktarının, 2025’in ilk yarısında £162.729’a çıktığını ortaya koydu.
• Bugün £100.000’lik birikimi olan 65 yaşındaki bir kişi yıllık £7.793 gelir elde edebiliyor. Bu rakam, 2021’deki £4.943’e kıyasla büyük artış anlamına geliyor.

Hargreaves Lansdown’dan Helen Morrissey, “Anapara sigortalarına olan talep rekor seviyelere ulaştı. Daha geniş bir kitle için cazip bir seçenek haline geldi,” dedi.

Miras Vergisine Karşı Bir Araç

2027’den itibaren katkı payına dayalı emeklilik fonları da miras vergisi kapsamına alınacak. Bu da vefat eden kişinin birikimlerinin %40’ının vergiye gitmesi anlamına geliyor.

Anapara sigortaları, “fazla gelirden düzenli bağış” kuralı sayesinde birikim sahiplerine önemli bir avantaj sunuyor. Emekli maaşından veya anapara sigortası gelirinden düzenli olarak yapılan ve yaşam standardını etkilemeyen bağışlar miras vergisine tabi tutulmuyor.

Örneğin, yıllık £15.000 gelir sağlayan bir anapara sigortası sahibi, bu gelirin £6.000’ini harcamıyorsa, her ay torununa £500 kira yardımı yapabilir. Bu sayede hem aile bireylerine destek olur hem de miras vergisini azaltır.

Finansal danışman Steve Burley, “Bu yöntem yeni vergi düzenlemesi karşısında oldukça güçlü bir çözüm olabilir. Henüz herkes farkında değil ama kısa sürede talebin artacağını öngörüyoruz,” ifadelerini kullandı.

Daha Esnek Yeni Ürünler

Günümüzde anapara sigortaları daha fazla seçenekle sunuluyor:

• Ömür boyu anapara sigortaları: Hayat boyu sabit veya enflasyona endeksli gelir sağlıyor.
• Belirli süreli anapara sigortaları: 10 yıl gibi belirli bir süre düzenli ödeme yapıyor; sürenin sonunda anapara geri alınabiliyor.
• Eşlere devredilebilir ürünler: Vefat halinde eşin gelir almaya devam etmesini sağlıyor.

Uzmanlar, sigortaların geri dönüşü olmayan yapısına dikkat çekerek satın almadan önce iyi araştırma yapılmasını öneriyor.

“Kara Kuğu”dan Yeniden Parlayan Ürüne

Eski emeklilik bakanı Steve Webb, “Uzun yıllar emeklilik planlarının kara kuğusu olan bu ürünler, bugün yeniden değer kazanıyor. Hem daha yüksek getiriler hem de miras vergisine karşı sundukları avantajlarla gelecekte daha fazla tercih edilecek,” dedi.