Birleşik Krallık Gıda Standartları Kurumu (Food Standards Agency – FSA) ile İskoçya Gıda Standartları Kurumu (Food Standards Scotland – FSS), 12 Kasım 2026 tarihinde Büyük Britanya’dan Avrupa Birliği dışındaki ülkelere hücre kültürü yöntemiyle üretilmiş hayvansal gıdaların ihracatına ilişkin yeni bir yol haritası yayımladı.
Rehber, özellikle gelişmekte olan alternatif protein ve gıda teknolojileri sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin, farklı kamu kurumlarının sorumluluğundaki ihracat işlemlerini tek bir çerçevede değerlendirebilmesini amaçlıyor.
Laboratuvarda üretilen et ve hayvansal ürünler için ihracat rehberi
Hücre kültürü yöntemiyle üretilen gıdalar, hayvanlardan elde edilen hücrelerin kontrollü üretim ortamlarında çoğaltılmasıyla geliştirilen ürünleri kapsıyor.
Bu teknoloji, geleneksel hayvancılık yöntemlerinden farklı bir üretim süreci sunarken, gıda güvenliği, yasal izinler ve uluslararası ticaret açısından özel değerlendirmeler gerektiriyor.
FSA ve FSS tarafından hazırlanan yeni rehber, hayvansal kökenli hücre kültürü ürünlerini ihraç etmek isteyen işletmelerin karşılaşabilecekleri resmi işlemleri ve yerine getirmeleri gereken koşulları açıklıyor.
Gümrük işlemlerinden soğuk zincire kadar tüm aşamalar ele alındı
Yeni yol haritası, ihracat sürecinde farklı kamu kurumları tarafından uygulanan gereklilikleri tek bir işlem akışında bir araya getiriyor.
Rehberin hazırlanmasına katkı sağlayan kurumlar arasında Birleşik Krallık Gelir ve Gümrük İdaresi (HM Revenue and Customs – HMRC), Hayvan ve Bitki Sağlığı Ajansı (Animal and Plant Health Agency – APHA), İş, İnovasyon, Bilim ve Ticaret Bakanlığı (BIST) ile Çevre, Gıda ve Kırsal İşler Bakanlığı (Defra) bulunuyor.
İşletmelerin dikkate alması gereken başlıca aşamalar arasında, ürünün gönderileceği ülkeye ihracat yapılıp yapılamayacağının kontrol edilmesi, Büyük Britanya’daki üretim tesislerine ilişkin koşulların doğrulanması ve gerekli ihracat sağlık sertifikalarının hazırlanması yer alıyor.
Bunların yanı sıra gümrük beyannameleri, ürünlerin uygun sıcaklık koşullarında taşınmasını sağlayan soğuk zincir yönetimi, etiketleme ve diğer resmi belgeler de rehber kapsamında değerlendiriliyor.
Böylece şirketlerin ihracat öncesinde karşılamaları gereken gereklilikleri daha sistemli biçimde inceleyebilmesi hedefleniyor.
FSA: Uluslararası pazar büyüyor
Gıda Standartları Kurumu Sandbox ve İnovasyon Bölümü Direktör Yardımcısı Dr. Thomas Vincent, yeni rehberin sektör temsilcilerinden gelen talepler doğrultusunda hazırlandığını belirtti.
Vincent, işletmelerin farklı kamu kurumlarını ilgilendiren ihracat süreçlerini anlamayı öncelikli ihtiyaçları arasında gösterdiğini ifade etti.
Bu nedenle ilgili kurumlarla ortak çalışma yürütülerek Büyük Britanya’dan Avrupa Birliği dışındaki pazarlara hücre kültürü ürünlerinin gönderilmesi için izlenmesi gereken adımların açıklandığını söyledi.
Hücre kültürü yöntemiyle üretilen gıdalara yönelik uluslararası pazarın büyüdüğüne dikkat çeken Vincent, rehberin şirketlerin yeni pazarlara erişmek ve faaliyetlerini geliştirmek için hangi koşulları yerine getirmeleri gerektiğini anlamalarına yardımcı olacağını vurguladı.
İhracat izni otomatik olarak verilmeyecek
FSA ve FSS, yayımlanan rehberin şirketlere doğrudan ihracat hakkı sağlamadığının altını çizdi.
Bir ürünün belirli bir ülkeye ihraç edilip edilemeyeceği, ilgili ülkenin yürürlükteki mevzuatına, ithalat koşullarına ve yetkili makamlarının kararlarına bağlı olmaya devam edecek.
Dolayısıyla yeni yol haritası, işletmelere uluslararası pazarlara giriş garantisi vermiyor ve mevcut resmi ihracat prosedürlerinin yerine geçmiyor.
Rehberin temel amacı, özellikle yeni kurulan şirketlerin ve yenilikçi gıda işletmelerinin karşılaşabilecekleri idari süreçleri daha kolay anlamalarını sağlamak.
Yenilikçi gıda sektöründe büyüme ve tüketici güvenliği birlikte hedefleniyor
Yeni düzenleme rehberi, FSA ve FSS tarafından yürütülen Hücre Kültürü Ürünleri Düzenleyici Deneme Programı (Cell-Cultivated Products Sandbox Programme) kapsamında hazırlandı.
Program, yenilikçi gıda teknolojileri geliştiren işletmelerin yasal gereklilikleri daha iyi anlamalarını ve düzenleyici süreçlere hazırlanmalarını destekliyor.
Aynı zamanda hükümetin ekonomik büyüme hedeflerine katkı sağlanması amaçlanırken, FSA ve FSS’nin tüketicileri korumaya yönelik gıda güvenliği sorumlulukları da korunuyor.
Yetkililer, yeni rehberin gelişmekte olan hücre kültürü gıda sektöründeki işletmelerin ihracat planlamalarını kolaylaştıracağını ve uluslararası ticaret süreçlerinde daha fazla açıklık sağlayacağını belirtiyor.
İhracat rehberi: Büyük Britanya’dan AB dışındaki ülkelere hücre kültürü yöntemiyle üretilen hayvansal ürünlerin ihracat süreci
Türkçe
العربية
English
Deutsch
Ελληνικά
עִבְרִית
Русский
Українська
