Yüz binlerce dar gelirli, 100 sterlinlik enerji desteğini kaçıracak

Maliye Bakanı John Healey’nin Bütçe paketinde açıkladığı 100 sterlinlik kış enerji yardımının, konut ver­gisi bantlarına (Council Tax) göre dağıtılacak olması tepki­lere yol açtı. Bağımsız düşünce kuruluşu Centre for London’ın analizine göre, başkentteki her üç haneden biri 1991 yılı ve­rilerine dayanan sistem nede­niyle destekten yararlanama­yacak.

İngiltere Hükümeti’nin yük­selen enerji faturalarına karşı hanelere sunmayı taahhüt et­tiği 100 sterlinlik kış desteği, başkent Londra’da adalet tar­tışmalarını beraberinde getirdi.

Maliye Bakanı John Healey tarafından açıklanan ve A ile D bantları arasındaki konut ver­gisine tabi hanelere doğrudan ödenmesi planlanan 2,6 milyar sterlinlik paket, güncel gelir dü­zeylerini yansıtmadığı gerekçe­siyle “posta kodu piyangosu” olarak nitelendiriliyor.

Londra’daki Hanelerin Yüzde 31’i Kapsam Dışı

Başkentin bağımsız düşünce kuruluşu Centre for London ta­rafından yapılan son analiz, sis­temdeki eşitsizliği gözler önüne serdi. İngiltere genelinde konut­ların yüzde 82’sinden fazlası bu ödemeden faydalanabilirken, yüksek gayrimenkul değerleri nedeniyle Londra’daki konutla­rın yalnızca yüzde 69’u kapsama giriyor. Bu durum, yüz binlerce Londralının ve özellikle dar ge­lirli ailelerin ödemeden mahrum kalacağı anlamına geliyor.

Mevcut sistemde uygunluk kriteri, güncel hane gelirleri yerine 1991 yılındaki gayrimen­kul değerlerine dayanan ko­nut vergisi bantlarına (Council Tax) bağlı bulunuyor. Örneğin, 1991’de değeri 88 bin sterlinin üzerinde olduğu için E bandında yer alan bir konut, bugün yüksek enerji maliyetleriyle mücadele eden emekliler, genç kiracılar veya dar gelirli aileler tarafın­dan kullanılmasına rağmen des­tek alamıyor.

Yoksulluk Oranı Aynı, Des­tek Farklı

Londra’da son otuz yılda em­lak fiyatlarının gelirlerden çok daha hızlı artması, konut vergisi bantlarını ihtiyaç tespiti açısın­dan yetersiz kılıyor. Veriler, yoksulluk oranlarının benzer olduğu bölgeler arasında dahi ciddi uçurumlar olduğunu gös­teriyor:

Barking ve Dagenham: Ha­nelerin yüzde 90’ından fazlası destekten yararlanabiliyor.

Camden, Islington ve Tower Hamlets: Benzer yüksek yoksul­luk seviyelerine rağmen kap­sama giren hane oranı yalnızca yüzde 55 ile 68 arasında kalıyor.

Kensington & Chelsea, West­minster ve Richmond-upon- Thames: En az sayıda hanenin kriterleri karşıladığı bölgeler olarak öne çıkıyor.

“Sistem Artık Amacına Hiz­met Etmiyor”

Yardım paketinin yetersiz ve yanlış hedeflenmiş olduğunu belirten sivil toplum kuruluşları ve analistler, hükümeti eleştirir­ken Başbakan Andy Burnham ise programı savunmaya de­vam ediyor.

Konuyla ilgili değerlendirme­lerde bulunan Centre for Lon­don Araştırma Direktörü Rob Anderson, kış aylarında verilen her türlü desteğin önemli oldu­ğunu vurgulamakla birlikte mev­cut yöntemi sert bir dille eleş­tirdi:

“Konut Vergisi, bu desteğin kime verileceğini belirlemek için son derece hatalı bir yön­temdir. Londra’da benzer finan­sal baskılarla karşılaşan iki aile, sırf evlerinin otuz yılı aşkın bir süre önce nasıl değerlendirildi­ğine bakılarak farklı muamele görüyor. Çocuk yoksulluğu oranları benzer olan bölgele­rin farklı seviyelerde destek al­ması alarm zillerini çalmalıdır. İhtiyaç ile uygunluk birbirinden uzaklaşıyorsa, sistem artık ama­cına hizmet etmiyordur.”