İngiltere ve Galler’de leasehold reformu Parlamento’ya geliyor. Tasarı, zemin kirasına 250 sterlin sınırı ve commonhold sistemine kolay geçiş öngörüyor.
İngiltere ve Galler’de milyonlarca konut sahibine daha fazla kontrol ve mali koruma sağlamayı amaçlayan Commonhold ve Leasehold Reformu Yasa Tasarısı, 19 Kasım’da Parlamento’ya sunulacak. Tasarı, zemin kirasına yıllık 250 sterlin sınırı getirilmesini ve çoğu yeni konutta commonhold modelinin standart hale gelmesini öngörüyor.
İngiltere ve Galler’de yaklaşık bin yıllık geçmişe sahip leasehold sistemini sona erdirmeyi hedefleyen kapsamlı reformlar Parlamento gündemine taşınıyor.
Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimler Bakanlığı, 18 Kasım tarihli açıklamasında, Commonhold ve Leasehold Reformu Yasa Tasarısı’nın 19 Kasım’da Parlamento’ya sunulacağını bildirdi.
Hükümetin konut mülkiyetinde bir yüzyılın en büyük değişimi olarak nitelendirdiği tasarı; konut sahiplerinin evleri üzerindeki kontrolünü artırmayı, üçüncü taraf bina ve arazi maliklerine karşı mali korumaları güçlendirmeyi amaçlıyor.
Milyonlarca konut sahibini ilgilendiriyor
İngiltere ve Galler’de yaklaşık beş milyon leasehold konut bulunuyor. Bu konutların birçok sahibi, yükselen zemin kiraları, evlerinde yapmak istedikleri temel değişiklikler için istenen yüksek ücretler, pahalı süre uzatma işlemleri ve küçük borçlar nedeniyle evini kaybetme tehdidiyle karşılaşıyor.
Tasarı, bu sorunlara karşı zemin kiralarını sınırlamayı, aşırı idari ücretleri engellemeyi, süre uzatımı ve freehold satın alımını kolaylaştırmayı hedefliyor.
Mevcut leasehold sahiplerinin komşularıyla birlikte binalarının kontrolünü daha kolay ve düşük maliyetle devralmasının da önü açılacak. Böylece konut sahipleri, üçüncü taraf maliklerin yerine binalarının bakım ve yönetimine ilişkin kararları kendileri verebilecek.
Zemin kirasına 2028’de 250 sterlin sınırı
Tasarıya göre, zemin kiraları 2028’de yıllık 250 sterlinle sınırlandırılacak. Düzenlemenin bir milyona kadar leasehold sahibinin ödemelerini azaltması amaçlanıyor.
Zemin kiralarının 40 yıl sonra sıfıra indirilmesi de öngörülüyor.
Bakanlara ayrıca, evcil hayvan beslemek veya giriş kapısını değiştirmek için talep edilen izin ücretleri gibi aşırı izin ve yönetim masraflarına üst sınır getirme yetkisi verilecek.
Küçük borçlar nedeniyle konut kaybı tehdidi kaldırılacak
İhtilaflı bir hizmet bedeli gibi görece küçük ödenmemiş faturalar nedeniyle leasehold sahiplerinin evlerini riske atan eski yetkiler kaldırılacak. Bunların yerine mahkeme denetiminde işleyen daha adil bir sistem getirilecek.
Tasarı, mülkiyeti freehold olan ancak site bakım ücretlerine tabi bulunan, “fleecehold” olarak adlandırılan sitelerdeki 1,75 milyona kadar konutu da koruyacak.
Bu kapsamda, ödenmemiş site bakım ücretleri nedeniyle yönetim şirketlerinin ailelerin evlerinin kontrolünü ele geçirmesine imkân veren adaletsiz yetkilere son verilecek.
Çoğu yeni konutta commonhold standart olacak
Reformla modernleştirilmiş commonhold modeli yaygınlaştırılacak. Mevcut leasehold sahipleri bu modele daha kolay geçebilecek; gelecekte yapılacak çoğu yeni daire ve konutta da commonhold varsayılan mülkiyet biçimi olacak.
Paylaşımlı mülkiyet gibi dar kapsamlı istisnalar dışında yeni konutlarda leasehold kullanımına son verilmesi hedefleniyor.
Commonhold modelinde konut sahipleri, evlerini süresiz olarak sahiplenirken binalarını birlikte yönetecek. Zemin kirası ve üçüncü taraf bir malik bulunmayacak; alıcılar ilk günden itibaren ortak yönetime katılabilecek.
Geçiş için yüzde 50 destek yeterli olacak
Mevcut apartmanların commonhold sistemine geçişinde aranan oybirliği şartı değiştirilecek. Yüzde 100 komşu onayı yerine yüzde 50 destek yeterli olacak.
Geçişe onay vermeyenler, konutlarını satana kadar değiştirilmiş leasehold sözleşmeleriyle kalabilecek. Böylece karşı çıkan maliklerin binanın geri kalanının dönüşümünü engellemesinin önüne geçilecek.
990 yıllık süre uzatımı ve daha düşük maliyet
Tasarı, 2024 tarihli Leasehold ve Freehold Reformu Yasası’nın bazı bölümlerinde gerekli düzeltmeleri yaparak daha ucuz ve kolay süre uzatımı ile freehold satın alımının uygulanmasını sağlayacak.
Konut sahiplerinin 990 yıllık süre uzatımı satın alabilmesi ve çoğu durumda üçüncü taraf malikin yüksek masraflarını ödemek zorunda kalmaması hedefleniyor.
Leasehold süresinin bitmesine 80 yıl veya daha az kalanların karşılaştığı “marriage value” adlı ek maliyet de kaldırılacak. Bu reformların yürürlüğe girebilmesi için yeni tasarıdaki yasal düzeltmelerin tamamlanması gerekiyor.
Hızlı internet taleplerine yanıt zorunluluğu
Leasehold sahiplerinin gigabit hızında geniş bant bağlantısı talep etme hakkı da güçlendirilecek.
Mevcut durumda maliklerin yanıtsız bırakabildiği taleplere, gelecekte belirlenen süreler içinde cevap verilmesi gerekecek. Böylece daha fazla konut sahibinin hızlı ve güvenilir internete erişmesi amaçlanıyor.
Pennycook; “Feodal sistemin sonunun başlangıcı”
Konuttan Sorumlu Bakan Matthew Pennycook, leasehold sisteminin insanların bedelini ödedikleri ve içinde yaşadıkları konutlar üzerindeki kontrolünü sınırladığını, onları düzenli olarak aşırı mali taleplerle karşı karşıya bıraktığını söyledi.
Sistemin insanların hayatını olumsuz etkilediğini ve 21. yüzyılla bağdaşmadığını belirten Pennycook, tasarının yayımlanmasını “feodal leasehold sisteminin sonunun başlangıcı” olarak nitelendirdi.
Pennycook, commonhold temelli bir geleceğin temellerini attıklarını; mevcut leasehold sahiplerine daha güçlü haklar, korumalar ve sistemden çıkmak için kolay ve etkili yollar sunduklarını ifade etti.
Yeni model için rehber hazırlanıyor
Leasehold Advisory Service Başkanı Profesör Nick Hopkins, tasarının leasehold sisteminin en zarar verici özelliklerine karşı konut sahiplerine daha güçlü koruma sağlanması açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.
Hopkins, mevcut maliklerin daha kolay geçebileceği commonhold modelini, bir nesildir konut mülkiyetinde görülen en önemli değişiklik olarak değerlendirdi. Modelin, daire sahiplerine binaları üzerinde mülkiyet ve kontrol sağlayacağını, daire mülkiyetine uygun bir hukuki çerçeve sunacağını belirtti.
Kurumun, insanların yeni modelin işleyişini anlaması ve bilinçli kararlar verebilmesi için açık ve pratik rehberler hazırladığını da açıkladı.
Önceki reformlarla hangi haklar getirildi?
Tasarı, Temmuz 2024’ten itibaren uygulanmaya başlanan 2024 tarihli yasa kapsamındaki korumaların üzerine kuruluyor.
| Tarih | Yürürlüğe giren düzenleme |
|---|---|
| 24 Temmuz ve 31 Ekim 2024 | Bina güvenliği sorunlarından etkilenen leasehold sahipleri için hukuki masraflar ve diğer alanlarda daha güçlü korumalar getirildi. |
| 31 Ocak 2025 | Konut satın alındıktan sonra süre uzatımı veya freehold satın alımı için uygulanan iki yıllık bekleme şartı kaldırıldı. |
| 3 Mart 2025 | Daha fazla leasehold sahibinin bina yönetimini daha kolay ve düşük maliyetle devralmasını sağlayan düzenlemeler yürürlüğe girdi. |
Hizmet bedellerinde yeni haklar aşamalı gelecek
Daha önce açıklanan hizmet bedellerine ilişkin düzenlemeler kapsamında yeni korumalar da uygulanacak.
1 Nisan 2027’den itibaren leasehold sahipleri, ne için ödeme yaptıkları ve binalarının nasıl yönetildiği, bakımının, onarımının ve sigortasının nasıl yapıldığı hakkında daha fazla bilgiye erişebilecek.
Maliklerin dava masraflarının tahsiline ilişkin daha adil kurallar getirilecek. Leasehold sahipleri bu giderleri otomatik olarak ödemek zorunda kalmayacak; kendi dava masraflarını da maliklerden tahsil edebilecek.
1 Kasım 2027’den itibaren özel sektördeki malikler, hizmet bedelleri için standartlaştırılmış faturalar, yıllık raporlar ve hesaplar sunacak. İdari ücretlerin nasıl hesaplandığı konusunda daha açık bilgi verilecek.
Bina sigortasında da maliyetlere ilişkin standart bilgiler sağlanacak. Yüzde üzerinden alınan komisyonların yerine, gerçekten yapılan işler için şeffaf ödemeler getirilecek.
1 Kasım 2028’den itibaren standart hizmet bedeli faturaları, yıllık raporlar ve hesaplara ilişkin kurallar sosyal konut sağlayıcılarına da uygulanacak.
Emlak temsilcileri için bağımsız düzenleyici planı
Ayrı bir yasama çalışmasıyla emlak temsilcileri için bağımsız bir düzenleyici kurum oluşturulması da planlanıyor. Daha önce açıklanan bu adımla, leasehold sahipleri, kiracılar ve konut alıcıları için daha güçlü korumalar sağlanması amaçlanıyor.
Açıklamadaki ayrıntılı tahminlere göre, İngiltere ve Galler’de toplam 5,1 milyon leasehold konut bulunuyor. Yaklaşık 4,9 milyonu İngiltere’de yer alan bu konutların 2,72 milyonunda sahipleri oturuyor, 1,91 milyonu özel olarak kiraya veriliyor, 269 bini ise sosyal kiralık konutlardan oluşuyor. Galler’de yaklaşık 235 bin leasehold konut bulunuyor.
Reform İngiltere ve Galler’i kapsıyor. İskoçya ve Kuzey İrlanda’da mülkiyet hukuku yetki devri kapsamında ayrı düzenleniyor. Tasarının hükümlerinin yasalaşması, Parlamento sürecinin tamamlanmasına ve Kraliyet Onayı alınmasına bağlı bulunuyor.
kaynak: GOV
görsel kaynak: GOV











