EHRC’den çağrı; ‘Eşitlik Yasası’na ilişkin yasal rehber güncellenmeli’

15 Ekim 2025

Eşitlik ve İnsan Hakları Komisyonu, Eşitlik Yasası 2010’a yönelik doğru ve güncel rehberliğin bir an önce yayımlanması gerektiğini vurguladı.

Birleşik Krallık’ın eşitlik denetim kurumu Equality and Human Rights Commission (EHRC), hükümete çağrıda bulunarak Eşitlik Yasası 2010 (Equality Act 2010) kapsamındaki yasal rehberin güncellenmesi ve parlamentoya bir an önce sunulması gerektiğini bildirdi.

EHRC, kadınlar ve eşitlikten sorumlu bakan Bridget Phillipson’a gönderdiği mektupta, “doğru ve güncel rehberliğin” toplumun tüm kesimleri için erişilebilir olmasının önemini vurguladı.

2011’den bu yana ilk kapsamlı güncelleme

EHRC, kamu hizmetleri, kamu işlevleri ve dernekler için hazırladığı uygulama kodunu (code of practice) 4 Eylül’de onaylanmak üzere bakanlığa sundu. Bu yeni metin, 2011 yılında yayımlanan mevcut rehberin yerini alacak ve son 10 yılda değişen yasa ve içtihatları yansıtacak şekilde güncellendi.

Yapılan değişiklikler arasında, engellilik tanımıyla ilgili davalar, felsefi inançların korunma eşiği ve Nisan 2025’teki Yüksek Mahkeme kararıyla “cinsiyet” tanımının yeniden yorumlanması gibi kritik konular yer alıyor.

16 Ekim itibarıyla, söz konusu mahkeme kararının üzerinden altı ay, güncellenmiş rehberin bakanlığa gönderilmesinin üzerinden ise altı hafta geçmiş olacak.

“Eski rehber artık yasal değil”

EHRC Başkanı Barones Kishwer Falkner, yaptığı açıklamada mevcut 2011 kodunun artık hukuken geçersiz hale geldiğini belirterek hükümete çağrıda bulundu:

“Bizim görevimiz, insanların Eşitlik Yasası’na uygun şekilde adil muamele görmesini sağlamak.
Bağımsız eşitlik denetim kurumu olarak, doğru bilgiyi ihtiyaç duyan herkesin eline ulaştırmamız gerekiyor.
Ancak 2011’de yayımlanan mevcut rehber artık hukuken geçerli değil. Bu durum, eski rehberin kullanıldığı kurumlarda yasalarla uyumsuz uygulamaların sürmesine yol açıyor.”

Falkner, bazı kurumların hâlâ 2011 tarihli kodu referans alarak hareket ettiğini, bunun da “hukuka aykırı uygulamaların devam etmesine neden olduğunu” belirtti.

Yeni rehber iki geniş çaplı istişareyle hazırlandı

EHRC’nin hazırladığı yeni rehber, iki ayrı kamu danışma sürecinin ardından oluşturuldu.
İlk danışma süreci, 2024 sonlarında üç ay boyunca yürütülerek, Eşitlik Yasası’nda yer alan dokuz korunan özelliğin tümüne dair görüşler toplandı.

Nisan 2025’te Yüksek Mahkeme’nin “cinsiyet tanımı” kararının ardından, ilgili bölümler için altı haftalık ek bir danışma süreci başlatıldı.
Bu süreçte İngiltere, İskoçya ve Galler genelinde 50 binden fazla kurum, hukukçu ve bireyden görüş alındı.

Falkner, “Rehber, hem yasanın doğru şekilde uygulanmasını sağlayacak hem de hizmet sunucularına ve kamu kurumlarına netlik kazandıracak” dedi.

“Hükümet hızlı hareket etmeli” çağrısı

EHRC, bakanlıktan eski 2011 rehberini iptal etmesini ve yeni kodun parlamentoya ivedilikle sunulmasını talep etti. Yeni rehberin yürürlüğe girmesi için, bakan onayının ardından parlamentoda 40 gün bekletilmesi gerekiyor.

Falkner, hükümete seslenerek şu ifadeleri kullandı:

“Yeni rehber, iki ayrı kamu danışma süreciyle hazırlandı ve mevcut yasanın doğru yorumunu yansıtıyor. Artık top hükümette. Bu rehberin en kısa sürede yürürlüğe girmesi gerekiyor.”

EHRC geçici rehberi de kaldırdı

Kurum, Yüksek Mahkeme kararının ardından Nisan ayında yayımladığı geçici güncellemeyi de internet sitesinden kaldırdığını açıkladı.
EHRC, yeni rehber parlamentodan geçene kadar kurumların ve hizmet sağlayıcıların uzman hukuk danışmanlığı alarak mevcut yasaya uygun davranmaları gerektiğini hatırlattı.

10 yıllık boşluk kapanıyor

Yeni Eşitlik Yasası rehberi, 2011’den bu yana yürürlükte olan eski kodun yerini alarak, engellilik, inanç, cinsiyet ve diğer korunan özellikler hakkında daha açık ve güncel bir hukuki çerçeve sunacak.

Kurumun çağrısına göre, rehberin parlamentodan geçmesiyle birlikte, hizmet sağlayıcıların yasal yükümlülüklerini doğru şekilde uygulaması mümkün olacak.

 

Yayınlayan: Equality and Human Rights Commission (EHRC)
Yayın Tarihi: 15 Ekim 2025