İngiltere ile Avrupa Birliği arasında Brexit sonrası ilişkileri yeniden şekillendirecek üç önemli anlaşmada sona yaklaşıldı. Tarım ürünlerinin ticaretinden 30 yaş altındaki gençlerin karşılıklı çalışma ve seyahat haklarına, evcil hayvan pasaportlarından karbon emisyonlarına kadar geniş bir alanı kapsayan düzenlemelerin İngiliz ekonomisine 17 milyar sterlin katkı sağlaması bekleniyor. Anlaşmaların 20 Kasım’da Brüksel’de açıklanması planlanıyor.
İngiltere hükümeti, Avrupa Birliği (AB) ile ekonomik ve sosyal ilişkileri güçlendirmek amacıyla yürüttüğü müzakerelerde önemli ilerleme kaydetti. Tarım ticareti, gençlerin hareketliliği ve karbon emisyonları konusunda hazırlanan üç ayrı anlaşmanın büyük ölçüde tamamlandığı bildirildi.
The Guardian’ın haberine göre, Başbakan Andy Burnham’ın 20 Kasım’da Brüksel’de Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ile bir araya gelerek anlaşmaları duyurması bekleniyor.
Hükümet, yeni düzenlemelerin İngiltere ekonomisine yaklaşık 17 milyar sterlinlik katkı sağlayabileceğini ve gayrisafi yurt içi hasılayı yüzde 0,4 artırabileceğini öngörüyor.
Ancak müzakereler henüz tamamlanmış değil. Anlaşmaların bazı hükümlerinin 2028 yılına kadar uygulamaya girmeyebileceği belirtiliyor.
30 yaş altındaki gençlere AB’de yaşama ve çalışma fırsatı
Müzakerelerin en dikkat çekici başlıklarından birini Youth Experience Scheme (Gençlik Deneyimi Programı) oluşturuyor.
Planlanan düzenlemeyle İngiltere ve AB ülkeleri, 30 yaşın altındaki gençlere karşılıklı olarak belirli sürelerle yaşama, çalışma ve seyahat etme imkânı sağlayan vizeler verecek.
Bu kapsamda İngiliz gençlerin AB ülkelerinde, AB vatandaşı gençlerin ise İngiltere’de çalışma ve yaşam deneyimi kazanabilmesi hedefleniyor.
Programın her yıl on binlerce kişiye fırsat sunabileceği belirtilirken, katılımcı sayısı konusunda görüşmeler sürüyor.
Tarafların, her AB üyesi ülkeye ayrı bir kontenjan verilmesi konusunda prensipte uzlaştığı ifade ediliyor.
İngiltere ayrıca, bir AB ülkesinin kendi vatandaşlarına ayrılan karşılıklı vize yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda, o ülkenin vatandaşlarına verilen vizelerin sınırlandırılmasını sağlayacak bir güvence mekanizması üzerinde çalışıyor.
Programın yaş sınırı, vize süresi, başvuru koşulları ve ülke kontenjanları henüz kesinleşmedi.
Evcil hayvanlarla Avrupa’ya seyahat kolaylaşacak
Yeni tarım anlaşmasının İngiltere’de yaşayan evcil hayvan sahipleri açısından da önemli değişiklikler getirmesi bekleniyor.
Brexit sonrasında İngiltere’den AB ülkelerine evcil hayvanlarıyla seyahat eden kişiler, her yolculuk için belirli veterinerlik belgeleri ve sağlık sertifikaları hazırlamak zorunda kalabiliyor.
Planlanan anlaşmayla bu işlemlerin önemli ölçüde kolaylaştırılması hedefleniyor.
Yeni sistem kapsamında evcil hayvan pasaportlarının yeniden kullanılabilmesi ve her seyahat öncesinde tekrarlanan belge işlemlerinin azaltılması öngörülüyor.
Böylece İngiltere’den Avrupa’ya köpek veya kedi götürmek isteyen kişilerin daha az bürokratik işlemle seyahat edebilmesi amaçlanıyor.
Ancak uygulamanın ne zaman başlayacağı ve pasaportların hangi koşullarda düzenleneceği henüz açıklanmadı.
Tarım anlaşmasının ekonomiye 5 milyar sterlinden fazla katkı sağlaması bekleniyor
İngiltere ile AB arasında hazırlanan tarım ve gıda ürünleri anlaşmasının, iki taraf arasındaki ticari engelleri önemli ölçüde azaltması hedefleniyor.
Hükümetin tahminlerine göre düzenleme, 2040 yılına kadar İngiliz ekonomisine 5 milyar sterlinden fazla katkı sağlayabilecek.
Anlaşmayla tarım ürünlerinin sınır geçişlerinde karşılaştığı bazı veterinerlik ve sağlık sertifikası zorunluluklarının kaldırılması planlanıyor.
Özellikle İskoç somonu ve canlı yumuşakçalar gibi ürünlerin AB pazarına erişiminin kolaylaştırılması bekleniyor.
İngiltere’de üretilen ancak AB mevzuatına uygun olmayan bazı ürünlerin satışına ise geçiş dönemi boyunca izin verilmesi üzerinde çalışılıyor.
Bu kapsamda belirli tarım ilaçları ve diğer ürünler için geçici düzenlemeler yapılabileceği belirtiliyor.
Anlaşmanın, gıda ticaretinde maliyetleri azaltması ve tedarik zincirlerini hızlandırması hedefleniyor. Bununla birlikte tüketici fiyatlarına nasıl yansıyacağı henüz kesinleşmiş değil.
Karbon emisyonları konusunda yeni ortaklık
Üzerinde çalışılan üçüncü anlaşma, İngiltere ile AB’nin karbon emisyon ticareti sistemlerini kapsıyor.
AB’nin sınırda karbon düzenlemeleri, belirli ürünlerin ithalatında üretim kaynaklı karbon emisyonlarına bağlı mali yükümlülükler getiriyor.
İngiltere hükümeti, AB ile yapılacak anlaşma sayesinde İngiliz işletmelerinin sınırda karbon vergisinden kaynaklanabilecek ek maliyetlerle karşılaşmasını önlemeyi amaçlıyor.
Plan kapsamında İngiltere’nin AB emisyon ticareti sistemiyle bağlantı kurması ve bunun karşılığında mali katkıda bulunması öngörülüyor.
Ancak bu düzenleme, Brexit sonrasında İngiltere’nin AB kurallarına yeniden uyum sağlamak zorunda kalacağı gerekçesiyle eleştiriliyor.
Hükümet ise anlaşmanın İngiliz ihracatçıların rekabet gücünü koruyacağını savunuyor.
AB öğrencilerine daha düşük üniversite harcı gündemde
İngiltere ile AB arasında görüşülen bir diğer önemli konu ise üniversite öğrenim ücretleri.
Brexit sonrasında AB ülkelerinden İngiltere’ye eğitim amacıyla gelen öğrenciler, çoğunlukla uluslararası öğrenci statüsünde değerlendirilerek İngiliz öğrencilerden daha yüksek öğrenim ücretleri ödüyor.
Taraflar, AB öğrencilerine daha düşük ücret uygulanmasını sağlayabilecek yeni bir anlaşmayı değerlendiriyor.
The Guardian’ın haberine göre, AB tarafından hazırlanan ancak İngiltere tarafından henüz kabul edilmeyen taslak metinde, öğrenim ücretleri konusunda altı ay içerisinde anlaşmaya varılması hedefleniyor.
İngiltere hükümetinin, üniversitelerin olası gelir kayıplarını karşılamak için yılda yüz milyonlarca sterlin ayırabileceği belirtiliyor.
Ancak Londra yönetiminin bu konuda ilerleme sağlamak için İngiliz şirketlerinin AB’nin Made in Europe programına erişimini de güvence altına almak istediği ifade ediliyor.
Üniversite ücretleri konusundaki anlaşmazlıkların 20 Kasım zirvesindeki görüşmeleri etkileyebileceği değerlendiriliyor.
İngiltere’nin AB’ye yeniden katılması da tartışılıyor
Başbakan Andy Burnham, AB ile daha yakın ilişkiler kurulmasının yalnızca ticaret anlaşmalarıyla sınırlı kalmayabileceğinin sinyalini verdi.
Burnham, İngiltere’nin uzun vadede AB ile nasıl bir ilişki kurması gerektiğine ilişkin seçenekleri kamuoyuyla paylaşmaya hazırlanıyor.
Bu seçenekler arasında mevcut düzenin sürdürülmesi, gümrük birliğine katılım, Avrupa tek pazarına dönüş ve AB’ye yeniden tam üyelik bulunuyor.
Ancak Burnham, bu konuda halkın görüşlerinin belirleyici olacağını ve kamuoyunun önüne geçmeyeceğini vurguluyor.
Başbakanın Brexit sonrası ilişkilerin geleceğine ilişkin kapsamlı değerlendirmesini 20 Kasım zirvesi civarında açıklaması bekleniyor.
Çin elektrikli araçları ve AB bütçesi anlaşmazlık konusu
Müzakerelerde ilerleme sağlanmasına rağmen bazı başlıklarda görüş ayrılıkları devam ediyor.
AB ülkeleri, İngiltere’nin Çin’den ithal edilen elektrikli araçlara yönelik daha yüksek gümrük vergilerine uyum sağlamasını istiyor.
Ancak İngiliz hükümeti ve otomotiv sektörü temsilcileri bu talebe mesafeli yaklaşıyor.
AB’nin ayrıca İngiltere’den, ekonomik açıdan daha az gelişmiş üye ülkeleri destekleyen uyum fonlarına mali katkı talep edebileceği belirtiliyor.
Bununla birlikte söz konusu mali katkı henüz İngiltere tarafından kabul edilmiş değil.
Taraflar arasında, İngiltere’nin yabancı uyruklu hükümlülerin sınır dışı edilmesini hızlandırmaya yönelik planları konusunda da görüş ayrılıkları bulunuyor.
Gözler 20 Kasım’daki Brüksel zirvesinde
İngiltere ile AB arasındaki müzakerelerde önümüzdeki haftalar belirleyici olacak.
Tarım ticareti, emisyon ticareti ve gençlik hareketliliği anlaşmalarının zirvede açıklanması hedeflenirken, uygulama takvimi ve bazı teknik ayrıntılar üzerinde çalışmalar devam ediyor.
Özellikle gençlere yönelik vize programı ve evcil hayvan pasaportları, İngiltere’de yaşayan ve Avrupa ülkeleriyle düzenli bağlantısı bulunan kişileri doğrudan ilgilendiriyor.
Ancak anlaşmalar resmen tamamlanıp yürürlüğe girene kadar mevcut vize, seyahat ve evcil hayvan taşıma kuralları geçerliliğini koruyacak.










