Küçük teknelerle gelen sığınmacılar Fransa’ya geri gönderilecek

5 Ağustos 2025

Avrupa Komisyonu’ndan onay çıktı, ilk geri dönüşler “önümüzdeki günlerde” başlayacak

İngiltere, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile varılan anlaşma doğrultusunda küçük teknelerle ülkeye gelen bazı sığınmacıları Fransa’ya geri göndermeye “önümüzdeki günlerde” başlayacak. Avrupa Birliği’nin de onay verdiği bu yeni anlaşma, İngiltere İçişleri Bakanlığı’na ilk kez sığınmacıları Manş Denizi üzerinden geri gönderme yetkisi tanıyor.

“Bire bir” sistemi: Güvenli rota karşılığında iade

Anlaşmaya göre İngiltere, Fransa’dan güvenli bir yolla kabul edeceği sığınmacılar karşılığında, küçük teknelerle yasa dışı şekilde gelenleri geri gönderecek. Ancak bu teknelerle gelen kişiler artık güvenli yollarla Birleşik Krallık’a başvurma hakkını kaybedecek. Pilot uygulama kapsamında haftada yaklaşık 50 kişinin Fransa’ya geri gönderilmesi öngörülüyor.

İçişleri Bakanlığı, planın “operasyonel olarak hazır” olduğunu ve gözaltıların birkaç gün içinde başlayabileceğini açıkladı. Yaz ayları, hava koşullarının elverişli olması nedeniyle genellikle geçişlerin en yoğun olduğu dönem. Örneğin sadece 30 Temmuz günü 898 kişi Manş Denizi’ni geçerek İngiltere’ye ulaştı. Bu yılın başından itibaren ise yaklaşık 25.000 kişi küçük teknelerle ülkeye giriş yaptı.

Anlaşmanın detayları ve siyasi yankılar

Söz konusu anlaşmanın nihai metni geçtiğimiz hafta İçişleri Bakanı Yvette Cooper ile Fransız mevkidaşı Bruno Retailleau tarafından imzalandı ve Avrupa Komisyonu tarafından onaylandı. Pilot program 2026 Haziran ayına kadar sürecek ve ardından iki ülke uygulamanın devam edip etmeyeceğini değerlendirecek.

Başbakan Keir Starmer, anlaşmayı “aylar süren ciddi diplomatik çalışmaların ürünü” olarak tanımlayarak şöyle konuştu:

“Artık kandırmacaların ve tutulmayan sözlerin dönemi sona erdi. İngiliz halkının hak ettiği ciddiyet ve yetkinlikle sınırlarımızda düzeni yeniden tesis edeceğiz.”

İçişleri Bakanı Yvette Cooper ise, sisteme yönelik muhtemel hukuki itirazlara karşı hükümetin güçlü bir şekilde savunma yapacağını ve önceki hükümetin başarısız Ruanda planından ders alındığını belirtti. Cooper, anlaşmanın “organize insan kaçakçılığı çetelerinin iş modelini çökertmeye yönelik önemli bir adım” olduğunu vurguladı.

Muhalefet ve eleştiriler

Muhafazakâr Parti Milletvekili Chris Philp, planın hiçbir fark yaratmayacağını savunarak, Manş Denizi geçişlerindeki artışın Ruanda planının iptal edilmesine bağlı olduğunu öne sürdü. Philp, Labour hükümetinin politikasını “etkisiz” olarak niteledi.

Geri gönderilecek kişiler için yeni düzenlemeler

İngiltere’ye küçük teknelerle gelen kişiler sınır görevlileri tarafından belirlenecek ve talepleri “kabul edilemez” sayılacak. Bu kişilerin güvenli yolla başvuru yapma hakları olmayacak. Fransa’ya gönderilen biri İngiltere’ye yeniden yasa dışı giriş yaparsa, öncelikli olarak yeniden Fransa’ya iade edilecek.

İçişleri Bakanlığı, yeni plan kapsamında göçmen gözaltı merkezlerinde yer açıldığını ve Sınır Gücü için yeni bir operasyonel strateji geliştirildiğini de açıkladı.

Anlaşma, İngiltere’nin yasa dışı göçle mücadele stratejisinde önemli bir değişim olarak görülüyor. Ancak hem insan hakları savunucuları hem de siyasi muhalefet, planın uygulanabilirliği ve insani boyutları konusunda endişelerini sürdürüyor.