İngiltere’de banka şubelerinin azalması ve bankacılık işlemlerinin giderek dijital platformlara taşınması üzerine hükümet harekete geçti. İngiltere Hazine Bakanlığı (HM Treasury), 16 Kasım 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, yüz yüze bankacılık hizmetlerine ihtiyaç duyan bireylerin, yerel toplulukların ve küçük işletmelerin bu hizmetlere erişiminin yasal güvence altına alınacağını duyurdu.
Karar, Hazine Bakanlığı tarafından görevlendirilen ve Richard Lloyd OBE başkanlığında yürütülen bağımsız incelemenin sonuçlarının yayımlanmasının ardından alındı.
18 binden fazla kişinin görüş bildirdiği inceleme kapsamında işletmeler, yardım kuruluşları, tüketici örgütleri ve bankacılık sektöründen de kanıtlar toplandı.
İnceleme, milyonlarca kişinin internet bankacılığını tercih etmesine rağmen belirli bir müşteri grubunun öngörülebilir gelecekte yüz yüze bankacılık hizmetlerine ihtiyaç duymaya devam edeceğini ortaya koydu.
Dört milyondan fazla kişi yüz yüze bankacılığa ihtiyaç duyuyor
İncelemeye sunulan verilere göre, Birleşik Krallık genelinde üç milyondan fazla yetişkin düzenli olarak yüz yüze bankacılık hizmetlerinden yararlanıyor.
Bu hizmetleri daha seyrek kullanan kişiler de hesaba katıldığında sayı dört milyonun üzerine çıkıyor.
Yüz yüze bankacılığa erişim özellikle yaşlılar, engelli bireyler, düşük gelirli kişiler, dijital hizmetleri kullanmakta zorlananlar ve hayatlarında beklenmedik olumsuz olaylarla karşılaşanlar açısından önem taşıyor.
Raporda, fiziksel bankacılık hizmetlerine erişimin azalmasının tüketiciler üzerinde yaygın, ciddi ve tekrarlayan olumsuz etkiler yarattığı belirtildi.
Bu etkiler arasında maddi kayıplar, elde edilemeyen finansal kazançlar, stres, kontrol kaybı hissi, riskli kararlar alma, özgüven azalması ve zaman kaybı yer alıyor.
Hükümet yeni yasal düzenleme hazırlayacak
Bağımsız inceleme, temel yüz yüze bankacılık hizmetlerine erişimin sürdürülebilmesi için yeni yasal korumalar oluşturulmasını tavsiye etti.
Hükümet, bu temel tavsiyeyi kabul ederek erişimi koruyacak bir yasal düzenleme hazırlama taahhüdünde bulundu.
Yeni yasal çerçevenin ayrıntıları, İngiltere Finansal Davranış Otoritesi (Financial Conduct Authority – FCA), bankacılık sektörü, tüketici örgütleri ve diğer ilgili taraflarla birlikte belirlenecek.
Bu çalışmalar kapsamında, farklı temel bankacılık hizmetleri için makul erişimin ne anlama geldiği de tanımlanacak.
Hükümet, düzenlemenin hedef odaklı ve orantılı olacağını, dijital bankacılıktaki değişimlere uyum sağlarken rekabeti ve yenilikçiliği de destekleyeceğini bildirdi.
Hazine Bakanlığı: İnsanların bankacılık hizmetlerine erişimini koruyacağız
Hazine Ekonomi Sekreteri Lucy Rigby, milyonlarca kişinin artık bankacılık işlemlerini dijital ortamda gerçekleştirdiğini ancak yüz yüze hizmete ihtiyaç duyan kişiler ve işletmeler için bir banka görevlisiyle doğrudan görüşebilmenin büyük önem taşıdığını belirtti.
Rigby, hükümetin bu kişilerin ihtiyaç duyduğu erişimi korumak için harekete geçeceğini vurguladı.
Bağımsız incelemeyi yöneten Richard Lloyd’a ve görüşlerini paylaşan binlerce kişiye teşekkür eden Rigby, yeni düzenlemenin FCA, sektör temsilcileri ve tüketici örgütleriyle iş birliği içinde hazırlanacağını ifade etti.
Rigby ayrıca hem tüketici ihtiyaçlarının hem de teknolojinin hızla değiştiğine dikkat çekerek, oluşturulacak sistemin bu değişimlere uyum sağlayabilecek esneklikte olması gerektiğini söyledi.
Banka şubelerine erişim üç yılda geriledi
FCA verileri, Birleşik Krallık’ta fiziksel banka şubelerine erişimin son yıllarda azaldığını ortaya koyuyor.
Büyük bankalar ve yapı tasarruf kuruluşlarının fiziksel şubelerine üç mil mesafede yaşayan nüfusun oranı
Kaynak: FCA verileri, HM Treasury açıklaması
2022 yılında nüfusun yüzde 87’si, kişisel cari hesap hizmeti sunan büyük banka ve yapı tasarruf kuruluşlarından birinin şubesine üç mil mesafede yaşıyordu. Bu oran 2025 yılında yüzde 79,6’ya geriledi.
Raporda, kırsal bölgelerde banka şubesi erişiminin şehir merkezlerine kıyasla çok daha sınırlı olduğu ve Birleşik Krallık’ı oluşturan ülkeler arasında önemli farklılıklar bulunduğu belirtildi.
Tüketicilerin yüzde 17’si bankaya ulaşmakta zorlanıyor
FCA’nın 2024 Finansal Yaşam Araştırması, bankacılık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunların yalnızca şube sayısıyla sınırlı olmadığını gösterdi.
Araştırmaya göre:
-
Tüketicilerin yüzde 17’si, normal ulaşım yöntemlerini kullanarak bir bankaya, yapı tasarruf kuruluşuna veya kredi birliğine gitmekte zorlandığını belirtti.
-
Yüzde 26’sı, bankacılık sorunlarını çözmek için doğru yetkili kişiye ulaşmanın zor veya imkânsız olduğunu ifade etti.
-
Kamuoyu görüş toplama anketine katılan tüketicilerin yüzde 34’ü, bankacılık hizmetlerine erişimde fiziksel ulaşımı bir sorun olarak tanımladı.
Aynı araştırma kapsamında, 2024 yılına kadar olan 12 aylık dönemde günlük bankacılık hesabı sahiplerinin yüzde 75’inin mobil bankacılık uygulaması kullandığı belirlendi.
Bu sonuçlar, dijital bankacılığın yaygınlaşmasına rağmen fiziksel hizmet ihtiyacının devam ettiğini ortaya koyuyor.
Yaşlılar ve engelli bireyler için erişim engelleri
Kamuoyundan toplanan görüşlerde, yüz yüze bankacılık hizmetlerine ihtiyaç duyan gruplar arasında yaşlılar ilk sırada yer aldı.
Yanıtların yüzde 57,9’unda yaşlılar, yüzde 33,7’sinde engelli ve hassas durumdaki tüketiciler, yüzde 15,7’sinde ise dijital hizmetlerden dışlanan gruplar belirtildi.
Katılımcıların yüzde 42,5’i de herkes için veya belirli koşullarda yüz yüze erişim ihtiyacına dikkat çekti.
İncelemede ayrıca ruh sağlığı sorunları bulunan kişilerin, düşük gelirli bireylerin, finansal dayanıklılığı sınırlı olanların ve eğitim ya da beceri açısından dezavantajlı grupların bankacılık hizmetlerine erişimde daha fazla engelle karşılaşabildiği vurgulandı.
Hangi bankacılık hizmetleri korunacak?
Bağımsız inceleme, tüketicilerin yüz yüze erişime ihtiyaç duyduğu temel bankacılık hizmetlerini iki ana grupta değerlendirdi.
Bunlardan ilki, kişisel cari hesap açılması ve yönetilmesi gibi günlük bankacılık işlemlerini kapsıyor.
İkinci grup ise beklenmedik yaşam olayları veya kişiye özel destek gerektiren durumlarla bağlantılı daha karmaşık bankacılık hizmetlerinden oluşuyor.
Hükümet, bu hizmetlere makul erişimin nasıl sağlanacağını yeni yasal çerçeveyi hazırlarken ilgili kurumlarla birlikte belirleyecek.
Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin çalışmalar bankacılık sektörüyle ortaklaşa yürütülecek.
Böylece hükümet, dijital bankacılığın gelişimini desteklerken yüz yüze hizmete ihtiyaç duyan milyonlarca kişinin temel bankacılık işlemlerinden mahrum kalmasını önlemeyi hedefliyor.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe giriş tarihi ve bankalara getirilecek somut yükümlülükler ise henüz açıklanmadı.
Bağımsız incelemenin tam raporu: Access to Banking Services Review











