168 kimyasal, bağırsak bakterilerine toksik etki edebilir

1 Aralık 2025

İngiltere’de yapılan yeni bir araştırma, günlük yaşamda sıkça karşılaşılan 168 kimyasalın bağırsak bakterilerine toksik etki edebileceğini ortaya koydu.

Bu kimyasalların çoğu, daha önce bağırsak mikrobiyomu üzerindeki etkileriyle bilinmiyordu.

Araştırmada bilim insanları, sağlıklı bir bağırsak mikrobiyomunun büyümesini engelleyebilecek maddeleri belirlemek için 1076 farklı kimyasal kirleticiyi 22 ayrı bağırsak bakteri türü üzerinde test etti.

Sonuçta, aralarında tarımda kullanılan herbisit ve insektisitlerin yanı sıra plastik ve yangın geciktiricilerde bulunan endüstriyel kimyasalların da bulunduğu 168 maddenin zararlı olduğu tespit edildi.

Bu kimyasallar genellikle yiyecekler, içme suyu ve çevresel maruziyet yoluyla vücuda giriyor.

Araştırmacılar, bu maddelerin bağırsak florasını etkileyerek sağlığımız üzerinde önemli riskler oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Bağırsak mikrobiyomu, binlerce bakteri ve mikroorganizmanın oluşturduğu karmaşık bir sistem.

Sindirim sağlığı başta olmak üzere; kalp hastalıkları, kanser, tip 2 diyabet, uykusuzluk ve erken doğum gibi birçok sağlık sorunuyla doğrudan bağlantılı.

Cambridge Üniversitesi araştırmacılarından Indra Roux, yangın geciktiriciler ve plastikleştiriciler gibi bazı endüstriyel kimyasalların düşündüklerinden çok daha güçlü etkilere sahip olduğunu belirterek şaşkınlıklarını dile getirdi.

Ayrıca, laboratuvar ortamında bazı bakterilerin bu kimyasal tehditlere karşı işlevlerini değiştirerek tepki verdiği görüldü.

Bu değişim, bakterilerin antibiyotiklere karşı direnç geliştirmesine yol açtı.

Araştırmacılar, bu durumun insan bağırsağında da görülmesi halinde enfeksiyonların tedavisini zorlaştırabileceğini ve antimikrobiyal direnç riskini artırabileceğini vurguladı.

Araştırmada, kimyasalların güvenlik testlerinin genellikle dar alanlara odaklandığı; ancak bağırsak bakterileri üzerindeki etkilerin çoğu zaman göz ardı edildiği belirtildi.

Cambridge Üniversitesi’nden Stephan Kamrad, yeni geliştirilen her kimyasalın sadece insanlar için değil, bağırsak bakterileri açısından da güvenli olması gerektiğini söyledi.

Bilim insanları, kimyasal maruziyetin insan sağlığında nasıl bir etki yarattığını daha iyi anlayabilmek için daha fazla saha verisine ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

Bu arada, bireylerin pestisit kullanımından kaçınmaları ve meyve-sebzeleri iyice yıkamaları öneriliyor.