2040’da sigara kullanımı yüzde 5’in altına düşecek

17 Şubat 2026

Nottingham Üniversitesi modellemesine göre “dumansız nesil” düzenlemesi uygulanırsa sigara kullanımı 2040’ların sonunda keskin şekilde düşebilir; politika uzun vadede on binlerce sağlıklı yaşam yılı kazandırabilir.

Birleşik Krallık’ta önerilen “dumansız nesil” yasasının etkilerini inceleyen yeni bir araştırma, düzenlemenin gençler arasında sigara kullanımını bir nesil içinde çok düşük seviyelere indirebileceğini ve önemli sağlık kazanımları yaratabileceğini ortaya koydu.

Çalışmaya göre politika, uzun vadede on binlerce ek sağlıklı yaşam yılı sağlayabilir ve 2075’e gelindiğinde yasa uygulanmayan bir senaryoya kıyasla yaklaşık 88 bin ilave sağlıklı yaşam yılı kazandırabilir.

Geçen yıl hükümet, “bağımlılık döngüsünü kırmak” amacıyla bir anti-tütün yasa tasarısı sunmuştu.

Henüz yasalaşmayan düzenleme, 1 Ocak 2009 veya sonrasında doğanlara tütün ürünlerinin satışını kalıcı biçimde yasaklamayı ve yasal satış yaşını her yıl bir yaş yükseltmeyi öngörüyor.

Nottingham Üniversitesi araştırmacıları, ayrıntılı modelleme çalışmasıyla bu politikanın uygulanması halinde 12–30 yaş grubunda sigara içme oranının nasıl değişebileceğini analiz etti.

Bulgular, 2040’ların sonuna doğru bu yaş grubunda sigara kullanımının yüzde 5’in altına düşebileceğini ve bunun, politika uygulanmadığı takdirde beklenenden onlarca yıl daha erken gerçekleşebileceğini gösteriyor.

Sigaranın sağlık üzerindeki etkileri hâlihazırda ciddi boyutlarda.

Galler’in halk sağlığı kurumunun raporuna göre 2020–2022 döneminde 35 yaş üstü ölümlerin yüzde 10’undan fazlası sigarayla bağlantılıydı.

Bununla birlikte araştırmacılar, ilerlemenin toplumun tüm kesimlerinde eşit olmayabileceğine dikkat çekiyor.

Hedefe yönelik destek sağlanmadığı takdirde erkeklerin ve düşük gelirli bölgelerde yaşayanların bu eşiklere daha geç ulaşması muhtemel görülüyor.

Modellemeye göre en büyük sağlık kazanımları, sigara kullanımının yaygın olduğu dezavantajlı topluluklarda ortaya çıkacak; ek sağlıklı yaşam yıllarının yaklaşık yüzde 30’unun en dezavantajlı mahallelerin yüzde 20’sinde birikeceği tahmin ediliyor.

Araştırmacılar, hedefe yönelik iletişim ve uygulama yatırımlarının eşitsizlikleri azaltabileceğini belirtiyor.

Hiç sigaraya başlamamaya yardımcı olabilir Çalışmanın başyazarı Nathan Davies, politikanın gençlerin sigaraya hiç başlamamasına yardımcı olabileceğini ve tütün kullanımından uzak bir geleceğe geçişi hızlandırabileceğini söyledi.

Davies, uygulamanın nasıl yürütüleceğinin kritik olduğunu vurgulayarak özellikle yüksek riskli topluluklarda denetim, iletişim ve bırakma desteğinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Sigaraya başlama oranı yüzde 30 azalabilir Araştırmanın sonuçları, sigaraya başlama oranındaki düşüşe dair temkinli varsayımlar altında bile olumlu kaldı.

Hükümet gençlerin sigaraya başlama oranının yılda yaklaşık yüzde 30 azalabileceğini öngörürken, araştırmacılar yalnızca yüzde 5’lik bir düşüş varsayımıyla modelleme yaptı.

Buna rağmen çalışma, politikanın uzun vadeli sağlık faydalarının kayda değer olacağını ortaya koydu.

Daha büyük azalmalar gerçekleşirse gençler arasında sigara içme oranı 2030’lar gibi erken bir tarihte yüzde 5’in altına düşebilir.

Sağlık kuruluşları bulguları memnuniyetle karşılarken uygulamanın belirleyici olacağına dikkat çekti.

Cancer Research UK’den Alizée Froguel, düzenlemenin gelecek nesilleri “ölümcül ve maliyetli bir bağımlılıktan koruma” açısından tarihi bir adım olabileceğini söyledi.

Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü tarafından finanse edilen çalışma yayımlanırken, yasa tasarısı hâlen parlamentoda görüşülüyor.

Yürürlüğe girerse Birleşik Krallık, gelecek nesillere tütün satışını yasaklayan en sert düzenlemelerden bazılarını uygulayan ülkeler arasına katılacak.

Benzer bir planı 2023’te geri çeken Yeni Zelanda’nın aksine, Maldivler bu tür bir yasayı halihazırda benimseyen ülkeler arasında yer alıyor.