Bahçeyle uğraşmak ilerleyen yaşlarda beyni sağlıklı tutuyor

28 Haziran 2024

Demansı önlüyor, beyni sağlıklı tutuyor. Edinburgh Üniversitesi psikologları tarafından yapılan araştırma, neredeyse bir yüzyıl boyunca yüzlerce İskoç’un ve onların yaşam tarzlarının kaydını tuttu ve beyin sağlığıyla ilgili önemli sonuçlar elde etti.

Araştırmaya göre; bahçecilikle geçirilen zaman, ekonomik durumu ve eğitimi ne olursa olsun kişileri 80 yaşına kadar demansa karşı koruyabilir. Journal of Environmental Psychology’de yayınlanan makale şu sonuca varıyor:

“Bahçe işlerinin zihinsel olarak teşvik edici doğası, henüz nispeten keşfedilmemiş olsa da ileri yaşlarda bile beyne katkıda bulunabilir.”

İNSANLAR FARKINDA DEĞİL AMA…

Alzheimer İskoçya, bulguları cesaret verici olarak nitelerken, beyin sağlığı konusundaki yönetici lideri Gillian Councill şunları söyledi: “İnsanlar genellikle bahçeciliğin getirebileceği faydaların farkında değiller. Yabani otları kazmak, dikmek ve çekmek el gücünü artıracaktır ve araştırmalar bunun beyin sağlığını artırabileceğini göstermiştir. Ayrıca kendi yiyeceğinizi yetiştirmek daha sağlıklı beslenmenize yardımcı olabilir.”

Araştırma ekibi, uzun vadeli beyin fonksiyonu araştırmasının bir parçası olarak veri topladı. 1921’de Edinburgh ve çevresinde doğan çocuklar, akıl yürütme ve aritmetik yeteneklerini ölçmek için on bir yaşına geldiklerinde bir zekâ testine tabi tutuldu. Yüzlercesi daha sonraki yaşamlarında takip edildi ve 79 yaşında aynı sınava alındılar. Ayrıca yaşam tarzlarıyla ilgili detayları da paylaştılar ve 90 yaşına kadar da beyin sağlıklarıyla ilgili değerlendirmeler yapıldı.

Test edilen 467 kişiden neredeyse yüzde 30’u hayatlarında hiç bahçecilik yapmamıştı, ancak yüzde 44’ü yaşlılığa kadar düzenli olarak bahçecilikle uğraşmıştı.

EMEKLİLİKLERİNDE BİLİŞSEL YETENEKLERİ DAHA İYİ

Ortalama olarak, sık sık veya bazen bahçecilikle uğraşan 280 kişi, emekli olduklarında çocukluklarına göre daha iyi bilişsel yeteneğe sahipti. Ancak hiç bahçecilik yapmamış veya nadiren bahçecilik yapmış olan 187 kişinin test puanı genellikle çocuk oldukları zamana göre daha düşüktü.

Demans, beynin tedavi edilemeyecek derecede dejenere olması ve hatırlama, konsantre olma ve sorunları çözmede zorluk yaşaması anlamına geliyor. Şu anda yaklaşık araştırmanın gerçekleştiği İskoçya’da 100 bin kişi bu sorunla mücadele ediyor ve tüm ölümlerin yüzde 13’ü de bu hastalıktan kaynaklanıyor. Sağlıksız yaşam tarzları hastalığa yakalanma riskini artırıyor ancak beyni aktif tutmanın ve yeterli uyku almanın hastalığın önlenmesine yardımcı olduğuna inanılıyor.

Araştırmanın baş yazarı Dr. Janie Corley, bahçe işleri ile sağlıklı bilişsel yaşlanma arasındaki ilişkinin büyük ölçüde göz ardı edildiğini söyledi: “Bahçecilik projelerine katılmak, bitkiler hakkında bilgi edinmek ve genel bahçe bakımı, hafıza ve yürütme işlevi gibi karmaşık bilişsel süreçleri içerir.”