Hayat kurtaran iki davranış

21 Mart 2014

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Acil Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Başak Bayram, ani kalp durması nedeniyle dünyada her yıl 100 binlerce kişinin hayatını kaybettiğini anlattı.
Kalbi durduktan sonra kişiye ne kadar erken sürede müdahale edilirse hayatta kalma olasılığının o kadar yüksek olduğunu vurgulayan Bayram, en büyük sıkıntının kalp masajının nasıl yapıldığının bilinmemesi olduğunu kaydetti. Aniden yere yığılan ya da bilinci kapalı biri görüldüğünde ilk yapılması gerekenin acil servisin aranıp profesyonel sağlık ekibinden yardım istenmesi olduğunu dile getiren Bayram, kişinin omuzlarından tutup hafifçe sarsarak nasıl olduğunun sorulmasının kişinin bilincini değerlendirmek için yeterli olduğunu söyledi.
Bilinci açık kişinin, kısmi olarak gerek mırıldanmayla gerek elini, ayağını oynatarak yanıt vereceğini, bunlar olmuyorsa acil servisin aranması gerektiğini belirten Bayram, kişinin soluk alıp vermediği tespit edilmişse kan akımı olmadığından kalbi geri getirmek için masaj yapılması gerektiğini vurguladı. İnsan beyninin yaşama, hayata tutunma süresinin kalp durduktan sonra 4-6 dakika olduğunu, bu sürede kişinin hafifçe beyin hasarıyla kurtarılabileceğini, 6. dakikadan sonra ise beyin hasarının artmaya, kalıcı olmaya başladığını anlatan Bayram, 10. dakikadan sonra ise mutlaka beyin hasarının oluştuğuna işaret etti.
“Kalp durduktan sonra ne kadar erken sürede müdahale edersek kişinin hayatta kalma olasılığı o kadar yüksek” dedi. Kalp masajı nasıl yapılmalı? İlk yardım eğitimi almamış kişinin bile çok rahatlıkla kalp masajı yapabileceğine dikkati çeken Bayram, şu bilgileri verdi: “Kişinin kalbinin durduğundan şüpheleniliyorsa aci servise haber verdikten sonra kişinin yaşamla ilgili bulgularını kontrol etmek gerekiyor. Göğüsün inip kalkmadığını görüyor, hiç hareket etmiyor, yanıt vermiyor, yaşam bulgusu görmüyorsanız bu kişiyi kalbi durmuş olarak kabul etmelisiniz ve hemen göğüs basılarına, kalp masajına başlamalısınız. Göğüs orta noktasına yani iman tahtasının ortasının biraz altını kendinize hedef nokta olarak tayin etmelisiniz ve oraya elinizin ayasını yerleştirip diğerini onun üstüne yerleştirip ritmik, hızlı ve güçlü olarak basılara başlamalısınız.
Basıları yaparken orta noktalarda olduğunuza emin olun. Her basıdan sonra göğsün geri gevşediğine emin olun. Kan kalbe dolar siz onu pompalarsanız sonra tekrar bıraktığınızda tekrar kan kalbe dolar. Dakikada en az 100 bası yapmak lazım. Basıdan sonra göğüsün gevşemesi, güçlü ve hızlı olmanız, ara vermemeniz göğüs basısının kaliteli olmasını sağlayacaktır. Acil Servis ekipleri gelene kadar bu müdahale devam etmeli.”