İngiltere’de siyahi bireylerde felç riski iki kat daha yüksek çıktı

6 Mayıs 2026

İngiltere’de yapılan 30 yıllık araştırma, siyahi Afrikalı ve Karayip kökenli hastaların felci daha genç yaşta geçirdiğini ve NHS bakımına daha geç ulaştığını ortaya koydu

İngiltere’de yapılan geniş kapsamlı araştırma, siyahi bireylerin beyazlara göre iki kat daha fazla felç geçirme riski taşıdığını ve sağlık hizmetlerine erişimde eşitsizlik yaşadığını gösterdi.

İngiltere’de yapılan kapsamlı bir araştırma, siyahi bireylerin beyazlara kıyasla iki kat daha fazla felç geçirme riski taşıdığını ortaya koydu. Araştırma ayrıca siyahi Afrikalı ve Karayip kökenli hastaların sağlık hizmetlerine daha geç ulaştığını ve takip bakımında ciddi eşitsizliklerle karşılaştığını gösterdi.

The Guardian’da yer verilen habere göre, King’s College London araştırmacıları tarafından yürütülen ve Avrupa İnme Organizasyonu Konferansı’nda sunulan çalışma, dünyanın en uzun süreli toplum tabanlı felç kayıt sistemlerinden biri olan South London Stroke Register verilerini inceledi.

30 yıllık verilerin analiz edildiği araştırmada, yaklaşık 333 bin kişilik nüfus içinde toplam 7 bin 726 felç vakası kaydedildi.

Araştırmaya göre felç vakaları 1995-1999 ile 2010-2014 yılları arasında yüzde 34 düşüş gösterdi. Ancak 2020-2024 döneminde vakalar yeniden yüzde 13 arttı.

Siyahi topluluklarda risk çok daha yüksek

Araştırma sonuçlarına göre, özellikle siyahi Afrikalı ve siyahi Karayip kökenli bireylerde felç riski dikkat çekici seviyelerde yükseldi.

Buna göre:

• Siyahi Afrikalı bireylerde felç görülme oranı beyazlara göre yüzde 131 daha yüksek
• Siyahi Karayip kökenli bireylerde ise oran yüzde 100 daha fazla

Araştırmacılar, siyahi bireylerde yüksek tansiyon ve diyabet görülme oranlarının daha yüksek olmasının önemli risk faktörlerinden biri olduğuna dikkat çekti.

Verilere göre siyahi bireylerde yüksek tansiyon görülme ihtimali yüzde 47’ye kadar daha fazla olurken, diyabet riski ise beyazlara göre iki kata kadar çıkabiliyor.

“Covid sonrası sağlık hizmetlerine erişim zorlaştı”

Araştırmanın başyazarı Camila Pantoja-Ruiz, Covid-19 pandemisinin etkilerine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bu artışın nedenlerinden biri, pandemi sonrası birinci basamak sağlık hizmetlerine erişimin zorlaşması olabilir. Özellikle siyahi topluluklar ve ekonomik açıdan dezavantajlı kesimler tansiyon kontrolü ve ilaç erişiminde daha fazla sorun yaşadı.”

Pantoja-Ruiz ayrıca yapısal eşitsizliklerin ve ayrımcılığın sağlık sonuçlarını etkileyebileceğini söyledi.

Araştırmacıya göre:

• Irkçılık
• Bilinçsiz önyargılar
• Sosyoekonomik eşitsizlikler

gibi faktörler sağlık hizmetlerine erişimi ve tedavi kalitesini olumsuz etkileyebiliyor.

Felç daha erken yaşta görülüyor

Araştırma, siyahi Afrikalı bireylerin beyazlara kıyasla felci yaklaşık 10 ila 12 yıl daha erken yaşta geçirdiğini de ortaya koydu.

Ayrıca siyahi Afrikalı felç hastalarının NHS tarafından sağlanan takip bakımına ulaşma ihtimalinin yüzde 34 daha düşük olduğu belirtildi.

Uzmanlar, felç sonrası ilk dönemin ikinci bir felci önlemek açısından kritik olduğunu vurgulayarak, bakım hizmetlerindeki gecikmenin uzun vadeli sağlık sorunlarını artırabileceği uyarısında bulundu.

Stroke Association’dan hükümete çağrı

Stroke Association Politika Direktörü Maeva May ise araştırmanın ciddi sağlık eşitsizliklerini ortaya koyduğunu belirtti.

May açıklamasında şunları söyledi:

“Felç vakalarının yeniden yükselişe geçtiğini ve siyahi Afrikalı ile Karayip topluluklarının orantısız şekilde etkilendiğini görüyoruz.”

Yüksek tansiyonun tüm felç vakalarının yaklaşık yarısının temel nedeni olduğuna dikkat çeken May, kötü barınma koşulları ve ekonomik eşitsizliklerin de sağlık sorunlarını derinleştirdiğini ifade etti.

Uzmanlar, hükümetin felçle mücadeleyi öncelikli sağlık politikalarından biri haline getirmesi gerektiğini vurguluyor.