“İyi kolesterol, demans riskini yüzde 42 artırıyor”

9 Ocak 2024

Yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), son yıllarda “iyi” kolesterol olarak kabul ediliyor ve sağlıklı olduğu varsayılıyor.

Ancak yapılan bir çalışma, daha yüksek HDL seviyelerine sahip kişilerin demans riskinin daha yüksek olabileceğini gösteriyor. Yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), kardiyovasküler faydaları nedeniyle LDL’ye kıyasla iyi kolesterol olarak kabul ediliyor.

Düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) ise, kolesterol parçacıklarını vücutta taşıyor. Atardamarların duvarlarında birikerek onları sert ve dar hale getiriyor.

Plak adı verilen bu birikim, kalp hastalığına ve felce neden olabiliyor. Ancak HDL kandaki kolesterolü emiyor ve onu karaciğere geri taşıyor.

Daha sonra da karaciğer onu vücuttan dışarı atıyor. Yüksek HDL düzeylerinin kalp hastalığı ve felç riskini azalttığı da biliniyor.

Ancak şimdi, Lancet Regional Health – Western Pacific dergisinde yayınlanan bir çalışmaya göre, çok yüksek seviyelerde HDL’nin yapısı ve işlevi değişiyor ve aslında zihne zararlı olabiliyor.

19 BİNE YAKIN KİŞİ İNCELENDİ

Avustralyalı araştırmacılar altı yıl boyunca 65 yaş üstü 18.600’den fazla kişiyi izledi. Buna göre altı yıl boyunca katılımcıların yüzde 4,6’sına demans teşhisi konuldu.

75 yaş ve üzeri kişilerde hastalığa yakalanma riski yüzde 42 idi. Genel olarak, HDL düzeyi yüksek olan herkeste demans riski yüzde 27 oranında arttı.

Araştırmacılar artan riskin fiziksel aktivite düzeyi, eğitim, diyabet, sigara veya alkol tüketimi gibi geleneksel demans risk faktörlerinden bağımsız olduğunu belirledi.

Yetişkinler için HDL düzeyi 40 mg/dL veya üzeri erkekler için sağlıklı kabul edilirken, kadınlar için 50 mg/dL veya üzeri sağlıklı seviye olarak kabul ediliyor.

Çalışmada çok yüksek HDL düzeylerinin 80 mg/dL veya daha yüksek olduğu kabul edildi.

Araştırmanın ilk yazarı ve Monash Üniversitesi Kamu Sağlığı ve Önleyici Tıp Okulu kıdemli araştırma görevlisi Dr. Monira Hussain, bulguların doktorların demansın ardındaki mekanizmalar hakkındaki fikrini geliştirebileceğini söyledi ancak daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguladı.