İngiltere’de, Türk vatandaşlarına oturum şoku: Süresiz oturum başvurularında retler arttı

İngiltere’de Ankara Anlaşması kapsamında ülkede yaşayan Türk vatandaşlarının süresiz oturum başvurularında dikkat çekici bir düşüş yaşandı. 2025’in ilk altı ayında 3 bin 378 kişiye süresiz oturum verilirken, bu sayı 2026’nın aynı döneminde 745’e geriledi. Başvurulardaki ret kararları ve tespit edilen hatalar, ülkede geçmişte yaşanan Windrush skandalını yeniden gündeme taşıdı.

İngiltere’de Avrupa Topluluğu Ortaklık Anlaşması (European Community Association Agreement – ECAA), bilinen adıyla Ankara Anlaşması kapsamında oturum hakkı bulunan Türk vatandaşlarının süresiz oturum başvurularına yönelik uygulamalar tartışma yarattı.

The Guardian’ın haberine göre, özellikle Eylül 2025’ten itibaren yapılan başvurularda ret kararlarının belirgin şekilde arttığı, daha önce kabul edilen bazı insani gerekçelerin ise artık yeterli görülmediği öne sürüldü.

İngiltere İçişleri Bakanlığı (Home Office), başvuruların değerlendirilmesine ilişkin kurallarda herhangi bir değişiklik yapılmadığını savunurken, avukatlar ve başvuruları reddedilen kişiler uygulamada önemli bir değişim yaşandığını belirtiyor.

Eski Dışişleri Bakanı ve Tottenham Milletvekili David Lammy de yaşanan gelişmelere tepki göstererek Türk toplumunun karşı karşıya kaldığı durumun Windrush skandalını hatırlattığını söyledi.

Süresiz oturum verilen Türk vatandaşlarının sayısı yüzde 78 azaldı

İngiltere İçişleri Bakanlığı verileri, Ankara Anlaşması kapsamındaki süresiz oturum başvurularında önemli bir değişim yaşandığını ortaya koydu.

2025 yılının ocak-haziran döneminde ECAA kapsamında 3 bin 378 Türk vatandaşına süresiz oturum hakkı tanınırken, 2026’nın aynı döneminde bu sayı 745’e düştü.

Böylece kabul edilen başvuru sayısında yüzde 78 oranında azalma kaydedildi.

Habere göre yılın başından bu yana yüzlerce ECAA başvurusu reddedildi. Önceki yıllarda birkaç bin seviyesinde bulunan başarılı başvuru sayısı ise keskin biçimde geriledi.

Avukatlar, özellikle Eylül 2025’ten itibaren yapılan başvurularda değerlendirmelerin sertleştiğini ve daha önce insani gerekçeler doğrultusunda kabul edilen dosyaların reddedilmeye başladığını belirtiyor.

Ret kararlarında yanlış hesaplamalar ve olmayan şartlar tespit edildi

The Guardian’ın incelediği ret mektuplarında, temel değerlendirme hatalarının ve mevzuatta bulunmayan şartların uygulandığına ilişkin örnekler yer aldı.

Bir başvuruda, cam temizleme işi yapan Türk vatandaşının işletmesi, internet sitesi veya sosyal medya hesabı bulunmadığı gerekçesiyle yeterince meşru kabul edilmedi.

Oysa başvuru sahiplerinin işletmelerine ait internet sitesi veya sosyal medya hesabı bulundurmalarını zorunlu kılan bir şart bulunmuyor.

Aynı dosyada başvuru sahibinin eksiksiz banka hesap dökümlerini sunmadığı da ileri sürüldü. Ancak bu değerlendirmenin gerçeği yansıtmadığı ortaya çıktı.

Söz konusu ret kararı daha sonra kaldırıldı.

Başka bir dosyada ise İçişleri Bakanlığı, başvuru sahibinin İngiltere dışında geçirdiği günleri yanlış hesapladı.

Bakanlık, kişinin 12 aylık bir dönem içerisinde 180 günden fazla ülke dışında kaldığını ileri sürdü. Ancak yapılan hesaplamanın hatalı olduğu belirlendi.

Kanser tedavisi için Türkiye’ye giden anneye ret kararı

Haberde yer alan en dikkat çekici örneklerden biri, kanser tedavisi nedeniyle Türkiye’de bulunmak zorunda kalan üç çocuk annesi bir kadının süresiz oturum başvurusunun reddedilmesi oldu.

Kadına, COVID-19 salgını döneminde Türkiye’ye yaptığı bir ziyaret sırasında kanser teşhisi konuldu.

O dönemde İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi’nin (NHS) bazı tedavi hizmetlerini sınırlandırması nedeniyle kadın, kanser tedavisine Türkiye’de başladı.

Ancak İçişleri Bakanlığı, kadının tedavisine Türkiye’de başlamayı kendisinin tercih ettiği gerekçesiyle süresiz oturum başvurusunu reddetti.

Kadının sağlık ekibi ise tedavinin başka bir ülkeye aktarılmasının ciddi klinik riskler taşıyacağı yönünde görüş bildirmişti.

Dosyanın yeniden incelenmesine rağmen Home Office kararını değiştirmedi.

Bakanlık, ekim ayında kadına ve üç küçük çocuğuna artık Birleşik Krallık’tan ayrılmaları gerektiğini bildirdi.

Alzheimer hastası babasına bakmak için Türkiye’ye gitti, oturum alamadı

Bir başka başvuruda ise Türkiye’de ileri evre Alzheimer hastalığı bulunan babası nedeniyle ülke dışında zaman geçiren bir kadının süresiz oturum talebi reddedildi.

Home Office, babasının sağlık durumunun birkaç yıldır bilindiğini belirterek kadının İngiltere dışında geçirdiği süreleri acil ve öngörülemeyen bir durum kapsamında değerlendirmedi.

Avukatlar, geçmişte bu tür insani durumların daha esnek biçimde ele alındığını ancak son dönemdeki başvurularda daha katı bir yaklaşım benimsendiğini savunuyor.

Habere göre başvuruları reddedilen kişilerin önemli bir bölümü son yedi yıl içerisinde İngiltere’ye yerleşerek kendi işlerini kurmuş ve başarılı işletmeler oluşturmuş kişilerden oluşuyor.

David Lammy: Windrush skandalını hatırlatıyor

Tottenham Milletvekili ve eski Dışişleri Bakanı David Lammy, Türk vatandaşlarının karşı karşıya kaldığı durumun ciddi endişe yarattığını söyledi.

Seçim bölgesinde Türkçe konuşan geniş bir nüfus bulunan Lammy, İçişleri Bakanlığı’nın politikasında ani bir değişiklik yaşandığı izlenimi oluştuğunu belirtti.

Lammy, yıllardır İngiltere’de yaşayan, ailelerini kuran, işlerini geliştiren ve kurallara uygun hareket eden kişilerin hayatlarının alınan kararlarla altüst olduğunu ifade etti.

Yaşananların kendisine Windrush skandalını hatırlattığını belirten Lammy, Home Office’in geçmişteki skandaldan çıkarılması gereken dersleri acilen yeniden değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

Mevcut durumu kabul edilemez olarak nitelendiren Lammy, İngiltere’deki Türk kökenli toplum için adalet sağlanmasını istediğini vurguladı.

İtiraz ve yeniden inceleme başvuruları hızla arttı

Bilgi Edinme Özgürlüğü kapsamında elde edilen veriler, ECAA başvurularına ilişkin idari inceleme taleplerinde de önemli bir artış yaşandığını ortaya koydu.

2025 yılı boyunca 145 olan idari inceleme başvurusu sayısı, 2026’nın ocak ayından ağustos ortasına kadar olan dönemde 395’e yükseldi.

İdari inceleme sürecinde, Home Office tarafından verilen ret kararları olası değerlendirme hataları açısından yeniden ele alınıyor.

ECAA dosyalarıyla ilgilenen avukatlar, Eylül 2025’ten itibaren yapılan başvurularda işlem sürelerinin de uzadığını bildirdi.

Başvuruların değerlendirilmesinde normalde yaklaşık altı aylık bir bekleme süresi bulunurken, bazı dosyalarda bu sürenin aşıldığı belirtildi.

Yeni göçmenlik politikaları tartışmanın merkezinde

Başvurulardaki değişimin, İçişleri Bakanı Shabana Mahmood’un Eylül 2025’te İşçi Partisi konferansında açıkladığı daha sıkı süresiz oturum koşullarına ilişkin önerilerin hemen öncesinde yapılan başvurularda görülmeye başladığı belirtiliyor.

Mahmood, söz konusu dönemde göçmenlik sistemindeki sorunları çözmek için geçmişten gelen bazı varsayımların ve hukuki sınırlamaların yeniden sorgulanması gerektiğini söylemişti.

Bakan, alınacak kararların herkes tarafından beğenilmeyebileceğini de ifade etmişti.

Ancak İçişleri Bakanlığı, ECAA kapsamında süresiz oturum başvurularının değerlendirilme kurallarında herhangi bir değişiklik yapılmadığını savunuyor.

Windrush skandalından ders çıkarılmadığı eleştirisi

Home Office’in ECAA başvurularına yönelik yaklaşımının, Windrush skandalı sonrasında hazırlanan bağımsız inceleme raporundaki bazı tavsiyelerle çeliştiği öne sürülüyor.

Dönemin İçişleri Bakanı Priti Patel tarafından kabul edilen raporda, başvuru sahiplerinden istenen kanıtların niteliği ve ispat standartlarının daha açık biçimde belirlenmesi tavsiye edilmişti.

Raporda ayrıca başvuru sahipleriyle doğrudan iletişimin artırılması ve kırılgan durumdaki kişilere ilişkin dosyaların değerlendirilme ölçütleri ile süreçlerinin yeniden düzenlenmesi önerilmişti.

Türk vatandaşlarının başvurularında tespit edilen hatalar ve insani durumlara yönelik değerlendirmeler, bu tavsiyelerin yeterince uygulanıp uygulanmadığı sorusunu yeniden gündeme getirdi.

Home Office: Kurallarda herhangi bir değişiklik yapılmadı

İngiltere İçişleri Bakanlığı, ECAA kapsamında süresiz oturum başvurularının değerlendirilme yönteminde değişiklik yapıldığı iddialarını reddetti.

Bakanlık sözcüsü, başvuruların değerlendirilme biçiminde herhangi bir değişiklik bulunmadığını açıkladı.

Sözcü, her başvurunun yayımlanmış kurallar ve rehberler doğrultusunda, başvuru sahibinin bireysel koşulları dikkate alınarak değerlendirilmeye devam edildiğini belirtti.

Buna karşın avukatlar, ret kararlarındaki artışın, değerlendirme hatalarının ve insani gerekçelerin kabul edilmemesinin özellikle İngiltere’de uzun yıllardır yaşayan Türk vatandaşları açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu savunuyor.