BOE’nin faiz artışı mortgage ödemelerini ve tasarruf sahiplerini nasıl etkileyecek?

İngiltere Merkez Bankası’nın politika faizini yüzde 4’e yükseltmesi, milyonlarca konut kredisi sahibini ve tasarruf hesabı bulunan kişiyi yakından ilgilendiriyor. Üç yılı aşkın sürenin ardından gelen ilk faiz artışıyla değişken faizli konut kredilerinin aylık ödemeleri yükselirken, sabit faizli kredi anlaşmaları sona erecek ev sahipleri de önemli maliyet artışlarıyla karşı karşıya kalabilir. Tasarruf sahipleri ise daha yüksek faiz getirilerinden yararlanabilecek.

İngiltere Merkez Bankası (Bank of England), 5 Kasım 2026 tarihinde aldığı kararla politika faizini 0,25 puan artırarak yüzde 3,75’ten yüzde 4’e çıkardı.

Üç yılı aşkın süredir gerçekleştirilen ilk faiz artışı, özellikle konut kredisi (mortgage) kullanan milyonlarca hanenin bütçesini etkileyecek.

Finans uzmanlarına göre faiz artışının etkisi, kullanılan konut kredisinin türüne ve mevcut kredi anlaşmasının ne zaman sona ereceğine bağlı olarak değişecek.

Öte yandan bankaların tasarruf hesaplarına uyguladığı faiz oranlarının da yükselmesi bekleniyor.

Sabit faizli konut kredisi kullananların ödemeleri hemen değişmeyecek

İngiltere’deki yaklaşık 8,5 milyon mevcut konut kredisinin 7,3 milyondan fazlası, yani yüzde 87’si, sabit faizli anlaşmalar kapsamında bulunuyor.

Bu nedenle konut kredisi kullananların büyük çoğunluğunun aylık ödemelerinde hemen bir değişiklik yaşanmayacak.

Sabit faizli mortgage kullanan kişilerin aylık taksitleri, mevcut anlaşmalarının süresi dolana kadar aynı kalacak.

Ancak kredi anlaşması yakın zamanda sona erecek kişiler, yeni faiz oranları üzerinden anlaşma yapmak zorunda kaldıklarında önemli ödeme artışlarıyla karşılaşabilecek.

Değişken faizli mortgage ödemeleri ne kadar artacak?

Merkez Bankası’nın faiz artışı, politika faizini doğrudan takip eden konut kredilerini hemen etkileyecek.

İngiltere’de yaklaşık 510 bin ev sahibi, Merkez Bankası’nın politika faizine bağlı olarak değişen tracker mortgage kullanıyor.

UK Finance verilerine göre, kalan kredi borcu 147 bin sterlin olan tipik bir tracker mortgage müşterisinin aylık ödemesi, son faiz kararı nedeniyle 30,72 sterlin artacak.

Bankaların standart değişken faiz oranına (Standard Variable Rate – SVR) bağlı kredi kullanan yaklaşık 470 bin kişinin de daha yüksek ödeme yapması bekleniyor.

Ancak SVR oranlarını belirleyen bankalar, Merkez Bankası’nın faiz artışını müşterilerine tamamen yansıtmak zorunda değil. Bazı bankalar artışın yalnızca bir bölümünü uygulamayı tercih edebilir.

UK Finance, faiz artışının tamamının yansıtılması hâlinde tipik bir SVR müşterisinin aylık ödemesinin 14,28 sterlin yükseleceğini hesaplıyor.

Yeni mortgage faizleri üç yılın en yüksek seviyesinde

Finansal veri sağlayıcısı Moneyfacts’e göre, İngiltere’de yeni konut kredilerinin ortalama faiz oranı yüzde 5,89’a yükselerek son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Ekim ayının başında yüzde 5,83 olan ortalama oran, geçen yılın aynı döneminde yüzde 4,99 seviyesindeydi.

Bununla birlikte bazı büyük bankalar, Merkez Bankası’nın faiz kararından önce yeni sabit faizli konut kredilerinin oranlarını düşürdü.

Mortgage danışmanlık şirketi John Charcol’dan Nicholas Mendes, faiz artışının haftalardır beklendiğini ve yeni sabit faizli kredi fiyatlamalarına büyük ölçüde yansıtıldığını belirtti.

Bu nedenle Halifax, Barclays ve Nationwide gibi büyük kredi kuruluşları, hafta içerisinde bazı yeni sabit faizli mortgage ürünlerinde indirime gidebildi.

Piyasada yüzde 5’in altında faiz sunan bazı sabit faizli anlaşmalar bulunuyor. Ancak bunlar ağırlıklı olarak en az yüzde 40 peşinatı veya konut özsermayesi bulunan müşterilere yönelik.

2027 yılında 2,3 milyon mortgage anlaşması sona erecek

İngiltere’de yaklaşık 2,3 milyon sabit faizli konut kredisi anlaşmasının 2027 yılında sona ermesi bekleniyor.

Buna ek olarak, 2026 yılının sonuna kadar yaklaşık 200 bin sabit faizli mortgage anlaşmasının daha süresi dolacak.

Bu kişilerin büyük bölümünün yeni kredi anlaşmaları yapması gerekecek.

Özellikle beş yıllık sabit faizli mortgage anlaşmalarının sonuna yaklaşan ev sahiplerinin aylık ödemelerinde ciddi artışlar yaşanabileceği belirtiliyor.

Kasım 2021 başında beş yıllık sabit faizli mortgage kullanan bir kişinin ortalama faiz oranı yüzde 2,59 seviyesindeydi.

5 Kasım 2026 itibarıyla yeni beş yıllık sabit faizli mortgage anlaşmalarının ortalama oranı ise yüzde 5,99’a yükseldi.

Aylık mortgage ödemesi 334 sterlin artabilir

The Guardian’ın aktardığı hesaplamaya göre, 175 bin sterlin tutarında ve geri ödeme süresi 25 yıl olan bir mortgage için faiz oranının yüzde 2,59’dan yüzde 5,99’a yükselmesi, aylık ödemelerde yaklaşık 334 sterlinlik artış anlamına geliyor.

İki yıllık sabit faizli anlaşmaları sona eren kişilerin karşılaşacağı ödeme artışlarının ise genel olarak daha sınırlı olması bekleniyor.

Nicholas Mendes, son faiz artışının tek seferlik ihtiyati bir karar olarak değerlendirilmesi hâlinde, sabit faizli mortgage fiyatlarını etkileyen swap oranlarının gerileyebileceğini belirtti.

Bu durumda bankaların yeni sabit faizli mortgage oranlarını düşürmeye devam edebileceğini ifade etti.

Ancak faiz artışının yeni bir yükseliş döneminin başlangıcı olarak görülmesi hâlinde mortgage fiyatlarındaki son iyileşmenin durabileceği uyarısında bulundu.

Tasarruf sahipleri daha yüksek faizden yararlanabilir

İngiltere Merkez Bankası’nın faiz artışı, tasarruf hesabı bulunan milyonlarca kişi açısından daha yüksek getiri fırsatı yaratabilir.

Tasarruf hesaplarına uygulanan faiz oranları, Merkez Bankası’nın politika faizine doğrudan bağlı olmamakla birlikte, bankaların faiz kararlarından etkilenebiliyor.

Özellikle kolay erişilebilir tasarruf hesapları (easy-access savings accounts) ve sabit faizli olmayan diğer hesaplarda getiri oranlarının yükselmesi bekleniyor.

Ancak bankalar, faiz artışını müşterilerine ne zaman ve ne ölçüde yansıtacaklarına kendileri karar verecek.

Bazı bankaların artışı tamamen yansıtması, bazılarının ise yalnızca bir bölümünü uygulaması veya faiz oranlarını değiştirmemesi mümkün.

Tasarruf hesaplarında yüzde 5,4’e varan faiz

Moneyfacts verilerine göre, 5 Kasım Perşembe sabahı itibarıyla İngiltere’de kolay erişilebilir tasarruf hesaplarının ortalama faiz oranı yüzde 2,58 seviyesindeydi.

Bununla birlikte piyasadaki en avantajlı kolay erişilebilir tasarruf hesaplarında faiz oranları yüzde 5’e kadar çıkıyordu.

Altı aydan beş yıla kadar değişen sürelerle paranın hesapta tutulmasını gerektiren sabit faizli tasarruf ürünlerinde ise daha yüksek getiriler sunulabiliyor.

Hafta içerisinde piyasadaki en yüksek oranlı sabit faizli tasarruf hesaplarında faiz yüzde 5,4’e kadar ulaştı.

Uzmanlar: Sabit faizli tasarruf hesaplarında büyük değişiklik beklenmiyor

Tasarruf platformu Flagstone’un uzmanlarından Katie Horne, bankaların beklenen faiz artışını birkaç aydır sabit faizli tasarruf hesaplarının oranlarına yansıttığını belirtti.

Horne, Merkez Bankası’nın politika faizinde gerçekleştirdiği 0,25 puanlık tek bir artışın, sabit faizli tasarruf hesaplarının oranlarını çok daha fazla yükseltmesinin beklenmediğini söyledi.

Uzmanlara göre tasarruf sahiplerinin, bankaların yeni faiz kararlarını takip etmeleri ve mevcut hesaplarının piyasadaki diğer seçeneklerle karşılaştırmasını yapmaları önem taşıyor.

Faiz artışının konut kredisi sahipleri üzerindeki etkisi ise mevcut mortgage anlaşmalarının türüne ve süresine göre farklılık göstermeye devam edecek.