İngiltere genelinde seçimlerde oy kullanma yaşı 16’ya düşüyor

18 Temmuz 2025

İngiltere’de seçme yaşı, bir sonraki genel seçime kadar ülke genelinde 16’ya düşürülecek. Hükümetin açıkladığı geniş kapsamlı reform paketiyle birlikte bu adım, seçmen kayıtlarının kolaylaştırılması ve yabancı müdahalelere karşı önlemleri de kapsayan kapsamlı bir demokrasi dönüşümünün parçası olacak.

İktidar, halihazırda çalışan ve askerlik hizmeti verebilen 16-17 yaş grubu için oy kullanma hakkının daha adil olacağını savunuyor. Başbakan Keir Starmer, vergi ödeyen gençlerin bu paranın nasıl harcandığına dair söz sahibi olması gerektiğini vurguladı.

Bu değişiklik, İskoçya ve Galler’de bölgesel ve yerel seçimlerde hali hazırda uygulanan 16 yaş seçmen hakkını Birleşik Krallık geneline taşıyarak, 1969’da oy verme yaşının 21’den 18’e indirilmesinden bu yana yapılan en büyük reform olarak kayıtlara geçecek.

Ancak bazı İşçi Partisi milletvekilleri, bu adımın küçük partiler olan Yeşiller veya Reform UK gibi oluşumlara destek kazandırabileceği endişesini taşıyor. Reform lideri Nigel Farage ise hükümeti genç seçmenleri “sol görüşlü önyargılarla” yönlendirmeye çalışmakla suçladı. Ancak Farage, genç erkekler arasında artan desteği kullanarak partisinin 16-17 yaş grubuna hitap etmeye hazırlandığını belirtti.

Başbakan Yardımcısı Angela Rayner, partisi içindeki kaygıları küçümseyerek asıl endişesinin dezenformasyon olduğunu söyledi. Guardian’a verdiği demeçte, “Demokrasinin sonucunu beğenmediğiniz için demokrasiyi engelleyemezsiniz,” dedi. “Mesele, demokrasinin önemini anlatmak ve seçmenin bilinçli karar verebilmesini sağlamaktır.”

Küçük ama etkili bir seçmen grubu

More in Common düşünce kuruluşunun analizine göre, seçmen kitlesine yeni katılan gençler toplam seçmen sayısı içinde küçük bir oranı temsil etse de, siyasi dengelerin kırılgan olduğu yerel bölgelerde etkili olabilir.

Kuruluşun direktörü Luke Tryl, “Seçimsel etkiden ziyade, bu değişikliğin kamuoyundaki karşılığı önemli. Seçmenlerin %48’i oy kullanma yaşının düşürülmesine karşı çıkarken, %27’si destekliyor,” dedi.

Bu adım, İşçi Partisi’nin seçim beyannamesinde yer alan bir vaadin yerine getirilmesini sağlayacak ve İngiltere’yi dünyada oy kullanma yaşının en düşük olduğu ülkelerden biri haline getirecek. Avrupa’da yalnızca Avusturya, Malta, Man Adası ve Kanal Adaları 16 yaşında oy kullanma hakkı tanıyor. Dünyada ise Brezilya, Arjantin ve Küba bu uygulamayı benimseyen ülkeler arasında.

Yabancı müdahaleye karşı sıkı önlemler geliyor

Reform paketi sadece yaş değişikliğiyle sınırlı değil. Hükümet, banka kartları ve emekli kimliklerinin de seçmen kimliği olarak kabul edilmesini sağlayarak oy verme sürecini kolaylaştırmayı planlıyor. Ayrıca yabancı siyasi müdahale ve adaylara yönelik kötü muameleye karşı daha sıkı kurallar getirilecek.

Yeni sistem, farklı devlet hizmetlerinde tekrar tekrar bilgi girilmesini azaltarak seçmen kayıt sürecini kolaylaştırmayı hedefliyor.

Yurtdışı finansmanına karşı sıkı denetim

Seçim finansmanına yönelik olarak ise, yurtdışı kaynaklı bağışlara karşı açıkları kapatacak yeni kurallar getirilecek. Yasa dışı bağışların önüne geçilmesi için kabuk şirketler üzerindeki denetim artırılırken, siyasi bağışçılar için yeni şeffaflık testleri uygulanacak. Kurallar, siyasi partilerin şirket bağışlarını değerlendirirken bağış yapan şirketin Birleşik Krallık veya İrlanda ile bağlantısını kanıtlamasını zorunlu kılacak.

Bu değişiklikler, Elon Musk’ın Reform UK’ye £75 milyon bağış yapma niyetini kamuoyuna açıklamasının ardından gelen tepkiler üzerine şekillendi. Yeni kurallar uyarınca Musk gibi yabancı uyruklular, ancak Birleşik Krallık’ta gelir üreten şirketleri aracılığıyla bağış yapabilecek.

Angela Rayner, bu bağlamda “paranın kaynağının şeffaf olması” gerektiğini vurguladı: “Seçmen, bu paranın nereden geldiğini bilmeli ve bir çıkar çatışması varsa bunu görebilmelidir.”

Seçim güvenliği öncelik kazanıyor

Son olarak, seçim görevlilerine, kampanya çalışanlarına ve adaylara yönelik tehdit, taciz ve saldırılara karşı yasalar sertleştirilecek. Bir adayı tehdit ettiği veya taciz ettiği tespit edilen kişilerin, gelecekte aday olması da yasaklanacak.