Burnham Dönemi: İngiltere AB’ye Geri Döner mi?

Bu yazı 23 Temmuz 2026 tarihinde yayınlanmıştır

2016 yılında yapılan Brexit referandumunun üzerinden on yıl geçti. O gün “AB’den ayrılalım” diyenlerle “kalalım” diyenler arasındaki tartışma, ağır ekonomik kriz ve birçok başbakan değişiminin ardından bambaşka bir noktaya geldi.

İngiltere artık biraz da aşırı sağın yükselişi nedeniyle “Brexit doğru muydu?” sorusundan çok, “Brexit’i bundan sonra nasıl yönetmeliyiz?” sorusuna cevap arıyor. Keir Starmer hükümeti göreve geldiğinde birçok kişi İngiltere’nin Avrupa Birliği’ne yeniden katılacağını düşündü. Ancak iktidara geldikten sonra farklı bir yol izledi. Defalarca yaptığı açıklamalarda İngiltere’nin yeniden Avrupa Birliği’ne katılmayacağını belirtti. Brexit’i tersine çevirmek yerine Avrupa ile bozulan ilişkileri onarmayı denedi. Ancak her şey olduğu gibi Starmer’ın bu hayali de yarım kaldı. Şimdi ise İngiliz siyasetinde yeni bir isim var, Andy Burnham.

Uzun yıllardır Greater Manchester Belediye Başkanı olarak görev yapan Burnham, kısa sürede büyük işler başarmak zorunda. Hayat şartlarının çok zorlaştığını görmüş olacak ki, elektrikte KDV indirimi dâhil halka doğrudan dokunacak adımlarla başlıyor. Peki Burnham gerçekten İngiltere’yi yeniden Avrupa Birliği’ne götürmek istiyor mu? Bu, yanıtlanması çok kolay olmayan bir denklem. Burnham, geçmiş yıllarda kişisel olarak Avrupa Birliği üyeliğine sıcak baktığını söyleyen siyasetçilerden biriydi.

Ancak bugün ülkenin siyasi ve ekonomik gerçeklerini dikkate alan daha temkinli bir yaklaşım sergiliyor. Önceliğinin hayat pahalılığı, NHS’in güçlendirilmesi, konut krizi, yerel yönetim reformları ve ekonomik büyüme olduğu görülüyor. Hatta göreve gelir gelmez bazı pahalı projeleri iptal ederek bütçeyi doğrudan vatandaşın günlük sorunlarına yönlendireceğini açıkladı. Bu nedenle kısa vadede İngiltere’nin yeniden Avrupa Birliği’ne tam üye olması beklenmiyor. Ancak bu, Avrupa ile ilişkilerin bugünkü seviyede kalacağı anlamına da gelmiyor.

Burnham yönetiminde İngiltere’nin Avrupa ile ticaretinin kolaylaştırılması, üniversite ve öğrenci değişim programlarının genişletilmesi, güvenlik iş birliklerinin artırılması ve bazı sektörlerde Avrupa standartlarına yeniden uyum sağlanması beklenebilir. Bu süreç “AB’ye geri dönüş” değil, “AB ile yeniden yakınlaşma” olarak tanımlanıyor. Birleşik Krallık vatandaşlarının AB sınırlarında saatlerce beklemeleri konusuna da bir el atsa iyi olacak.

Son yıllarda yapılan kamuoyu araştırmaları, özellikle genç seçmenler arasında Avrupa Birliği ile daha yakın ilişkiler kurulmasını isteyenlerin arttığını gösteriyor. İş dünyası da Brexit sonrasında oluşan ticaret engellerinin azaltılmasını talep ediyor. Buna rağmen ülke hâlâ Brexit konusunda ikiye bölünmüş durumda.

Profesyonel çalışanlar, öğrenciler ve iş insanları Avrupa ile daha fazla entegrasyonu desteklerken; emekliler, kırsal kesimde yaşayan aşırı sağcılar ve başka kesimler referandum sonucuna aykırı girişimler konusunda uyarıyorlar. Burnham, ideolojik tartışmalardan ve AB konusundan çok halkı ekonomik olarak rahatlatacak günlük sorunlara odaklanmayı planlıyor. Ekonomide durağanlık var, insanlar İngiltere’yi terk ediyor. Emlak fiyatları ve kiralar sürekli düşüş hâlinde. Manchester’daki belediye başkanlığı döneminde ulaşım, sağlık ve yerel yönetim alanlarında uyguladığı politikalar ona “iş yapan siyasetçi” imajı kazandırdı. Aynı yaklaşımı ülke yönetiminde de sürdürüp sürdüremeyeceğini zaman gösterecek.

Benim değerlendirmeme göre önümüzdeki beş yıl içinde İngiltere’nin yeniden Avrupa Birliği’ne tam üye olması olası görünmüyor. Böyle bir adım hem yeni müzakereleri hem de büyük olasılıkla halkın yeniden sandığa gitmesini gerektirir. Buna karşılık İngiltere ile Avrupa Birliği arasındaki ekonomik ve siyasi bağların giderek güçlenmesi çok daha olası görünüyor.

Belki pasaportlar yine bordo olmayacak, belki İngiltere avroya geçmeyecek; ancak ticarette, eğitimde, bilimde ve güvenlikte Avrupa ile daha yakın çalışan bir İngiltere görmemiz sürpriz olmayacaktır. Belki AB’nin içinde olmayacağız; fakat Kıta Avrupası’nın bir uzantısı olduğumuz gerçeğini kabul ederek hareket etmemizde fayda var.