Britanya Yeniden Avrupa Birliği’ne Katılabilir mi ?

Bu yazı 8 Ekim 2026 tarihinde yayınlanmıştır

Tarih Haziran 2016. Brexit refe­randumundan önce Labour Party için her hafta sonu yoğun olarak çalışıyor, kapı çalıp insanlarla ko­nuşuyorduk. Bizim için çok zor geçen bir kampanyaydı; ne parti merkezinde netlik vardı ne de bize gönderilen leafletlerde açık bir ta­vır. Kalmayı mı yoksa çıkmayı mı istiyorduk, o günlerde partide ka­falar karışıktı.

Soru basitti ama bizim parti ola­rak ne istediğimiz net değildi. Par­tinin merkezinden en küçük yerel birimine kadar Brexit tartışması sanki biraz bizim dışımızda yürü­yordu ve biz sürece gerçek bir ta­raf olmaktan çok, misafir sanatçı gibi katılıyorduk.

Liberal Demokratların tavrı çok açıktı. Kesinlikle Avrupa Birliği’nde kalmak istiyorlardı. Bugünkü Reform UK çizgisinin o dönemdeki temsilcileri ise aynı kesinlikle ayrılmayı savunuyordu. Daha fazla göçmen istemiyorlar, İngiliz işlerinin İngilizlere ait ol­ması gerektiğini söylüyor, ülkenin kendi kanunlarıyla yönetilmesini ve Brüksel’in yasal dayatmaların­dan kurtulmasını istiyorlardı.

Hatırladığım kadarı ile Muhafazakâr Parti de ne iste­diğini tam bilmiyor gibiydiler. Sonra 23 Haziran 2016 geldi. San­dıktan yüzde 51,9 ile ayrılma ka­rarı çıktı ve Birleşik Krallık Av­rupa Birliği’nden ayrılma süre­cine girdi.

Brexit’in etkileri kısa sürede hissedilmeye başladı. Sterlin aynı gün ciddi biçimde değer kaybetti. İthal ürünler pahalandı. Avrupa ile ticaret yapan şirketler yeni güm­rük işlemleri, belgeler, sınır kont­rolleri ve ithal ürünlere ek KDV vergisi ile karşılaştı. Bir zamanlar Avrupa’dan İngiltere’ye mal ge­tirmek çok daha kolayken, Brexit sonrası ticaretin önüne yeni bü­rokratik engeller çıktı.

Birleşik Krallık’ın kendi için­deki siyasi fay hatları da derin­leşti. İskoçya’da bağımsızlık ta­lepleri yeniden güç kazandı. Ku­zey İrlanda için özel düzenlemeler yapılmak zorunda kalındı. Londra hâlâ dünyanın en önemli finans merkezlerinden biri olsa da Bre­xit sonrasında birçok finans kuru­luşu ve iş Avrupa Birliği ülkelerine taşındı.

Aradan yaklaşık on yıl geçti.

O gün Brexit tartışmasında yeterince güçlü bir pozisyon or­taya koyamayan Labour bugün ik­tidarda. Ve Labour liderliğindeki İngiltere artık Avrupa Birliği’ne nasıl yeniden katılabileceğini tar­tışıyor.

On yıl önce biz kapıyı çarpıp çıktık. Şimdi aynı kapıyı yeniden açmak istediğimizde bu kez şart­ları yalnızca Londra belirlemeye­cek. Brüksel de konuşacak, Av­rupa Birliği üyesi ülkeler de ayrı ayrı şartlar ortaya koyacaklardır.

Üstelik İngiltere geçmişte sahip olduğu ayrıcalıkların tamamını ye­niden elde edemeyebilir. Sterlin, Schengen dışında kalma hakkı ve bazı özel bütçe düzenlemeleri gibi eski avantajların yeniden ve­rilmesi garanti değil. Artık ortada nazlanan eski ortak yok, terk et­tiği eve geri dönmek isteyen bir “kaçak” var.

Brexit kampanyasının en güçlü sloganlarından biri “Take Back Control” idi. Kontrolü geri ala­caktık. Sınırlarımızı, yasalarımızı ve geleceğimizi kendimiz belirle­yecektik. On yıl sonra ekonomi iyi gitmiyor. Başbakanlar koltukta tu­tunamıyorlar. AB’ye dönmek çö­züm olur mu? Kaldığımız yerden sınıfa dâhil olabilir miyiz acaba? Gururumuz biraz incinecek, orası kesin de, acaba sınıf kaybedecek miyiz?!

2016’da önümüzde iki seçe­nek vardı: Leave veya Remain.

Bugün üçüncü bir kelime daha konuşulmaya başlandı: Rejoin.

Geri dönmek.

Ev sahibinin ne düşündüğünü henüz tam olarak bilmiyoruz.

Bununla birlikte şanslı olabili­riz. ABD’nin Avrupa için savunma bütçesini kısmak istemesi, kon­jonktürel olarak İngiltere’ye yar­dımcı olabilir. AB’nin savunması için İngiltere, eski ortaklara iyi ge­lecektir.