12 Aralık Seçimlerinde Son Durum

Bu yazı 25 Kasım 2019 tarihinde yayınlanmıştır

“Dervişin fikri neyse zikri de odur”…. derler. Bu günlerde seçimlerle yatıp kalktığımız için 12 Aralık seçimlerine kadar bu konuda yazmaya devam edeceğim. Politikayı sevmeyen okurlarımın affına sığınırım…

12 Aralık 2019 Erken Genel Seçimleri’ne iki hafta gibi bir zaman kaldı. İlk haftalarda dalgalı görünen yarış sonlara doğru iki ana parti etrafında toplanmaya başlıyor. Brexit yanlıları Muhafazakar Parti’nin şemsiyesi altına giriyor. Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda özerk bölgelerinde yaşayanlar çoğunlukla kendi milliyetçi partilerini destekliyorlar. Yelpazenin sol tarafına bakacak olursak, Yeşil Parti beklenenin aksine kızgın ve küskünlerin oylarını toplamaktan çok uzak, ülke genelinde yüzde 4 seviyesinde bulunuyor. Avrupa Birliğinde kalmaktan(Remain) yana açık tavır alan Liberal Demokrat Parti’nin ise son haftalarda düşüşe geçtiği görülüyor. İngiltere’de uygulanan dar bölge seçim sistemi nedeniyle, yaklaşık yüz bin kişinin yaşadığı seçim bölgelerinde birinci çıkmayan partilerin aldığı oyların hiç bir önemi yok. İki partili sistemde Liberal seçmenlerde zayıf oldukları bölgelerde bir tercih yapmak zorundalar. AB’den çıkma yanlıları Muhafazakar Parti etrafında toplanırken, AB’de kalmaktan ya da en azından yeni bir referandum isteyenler ağırlıklı olarak İşçi Partisi’ni tercih etme eğilimindeler.

İşçi Partisi iktidara gelmesi halinde sağlık, ev, parasız eğitim gibi çok önemli politikalar açıkladığı halde, gündem Brexit’e odaklandığı için bu konular fazla öne çıkmıyor. Bozulan sosyal denge ve sağlık sistemi için çok yerinde politikalar açıklayan Jeremy Corbyn’e yapılan eleştiriler bu politikaların uzağında kişisel saldırı şeklinde yapılıyor. İki buçuk yıl önce gerçekleşen erken seçim arefesinde yayınlanan anketler İşçi Partisini yirmi puan geride gösteriyordu. Seçim yapıldığında aradaki farkın sadece yüzde 2 düzeyinde olduğu görüldü. Şu anda 12 puan geride gösterilen parti için son iki hafta içinde çok şeyin değişeceğini beklemek yanlış olmaz. 12 Aralık günü sıradan bir tercih yapmayacağız, ülkenin geleceğini belirliyoruz, çıkmak veya kalmak yönünde politikalar dışında NHS’in özelleştirilmesi ve sosyal sistem gibi konularda nereye gideceğimizi iktidara gelecek olan parti belirleyecek. Tek başına iktidarı almaları durumunda Muhafazakarlar en kısa yoldan AB’den anlaşmalı ya da anlaşmasız çıkmayı isteyecekler. Böyle bir çıkıştan sonra zaten ağır olan koşulların dahada kötü olacağını beklemek gerçekçi bir tahmin olacak. Labour’ın kazanması ya da koalisyon kurması durumunda ise yeni bir referandum gündeme gelebilir.

Seçimlere yirmi günden daha az zaman kala her gün yenilenen seçim anketlerine göre Brexit Parti’sinin bazı bölgelerden adaylarını çekmesinin ardından Muhafazakarlar yüzde 42 ile yarışı önde götürüyorlar. İkinci sırada bulunan İşçi Partisi’nin oyları yüzde 30 civarında. Bir önceki seçimde olduğu gibi gençlerin desteği ile yukarı doğru yükseliş devam ediyor. Öte yandan fakirlik sınırında bulunan ve sayıları 14 milyon olarak açıklanan insanların sandığa gösterecekleri ilgi sonucun belirlenmesinde etkili olacak. Bir önceki seçimde yüzde 7.4 oy oranı ile parlametoya sadece 12 temsilci gönderen Liberaller bu gün itibariyle yüzde 15 düzeyinde bir destek görüyor. 8 Haziran 2017 seçimlerinde yüzde 42 oy alan Muhafazakar Partisi 318 milletvekili ve yüzde 40 oy alan İşçi Partisi de 262 milletvekili kazanmıştı.

Londra, Birmingham, Manchester, Liverpool, Cardiff ve Newcastle gibi büyük şehirlerde İşçi Partisi daha fazla milletvekili çıkartıyor. Bunun yanında İngiltere’nin kırsal bölgelerine Muhafazakarlar hakim. 12 Aralık seçimlerinde Liberallerin alacağı oylar ve tavırları önemli olacak. Belli bölgelere yoğunlaşıp kazanamayacakları seçim bölgeleriden AB içinde kalmaktan yana olan Labour adayını desteklemelerı, hesapsız çılgınlığın önüne geçebilir. Brexit yanlıları aralarındaki ayrılıkları bir kenara bırakıp ‘en çılgın’ politikacının peşinden gitme eğilimindeler. Son pişmanlık çare etmeyecektir, ‘ırkçılık arttı, hiç bir şey daha iyi olmadı’ demenin kimseye faydası olmayacaktır.