BOE’ye faiz uyarısı: Yüksek faiz dönemi 2030’a kadar uzayabilir

İngiltere Merkez Bankası’nın (Bank of England) enflasyondaki yükselişe karşı aldığı faiz kararları tartışma konusu oldu. Ulusal Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü (NIESR), geçen hafta yapılan sınırlı faiz artışının enflasyonu kontrol altına almakta yetersiz kalabileceğini ve İngiltere ekonomisinin uzun süre yüksek faiz oranlarıyla karşı karşıya kalabileceğini açıkladı.

NIESR tarafından yayımlanan değerlendirmede, Merkez Bankası’nın enflasyonla mücadelede daha güçlü adımlar atmaması durumunda fiyat artışlarının kalıcı hale gelebileceği belirtildi.

Araştırma kuruluşuna göre İngiltere’de enflasyonun Merkez Bankası’nın yüzde 2 hedefine gerilemesi en az 2030 yılına kadar mümkün olmayabilir.

Faiz oranı yüzde 4’e yükseltildi

İngiltere Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (MPC), geçen hafta politika faizini yüzde 3,75’ten yüzde 4’e çıkardı.

Üç yılı aşkın sürenin ardından gerçekleştirilen ilk faiz artışının ardından banka, İran savaşı nedeniyle yükselen enflasyon baskılarını kontrol altına almak için yeni bir artışa daha gidilebileceğinin sinyalini verdi.

Ancak NIESR, mevcut adımların yeterli olmayabileceği görüşünde.

Enstitü Direktörü David Aikman, enflasyonun gelecek yılın başında yüzde 4’ün üzerine çıkmasının beklendiğini ve bunun 2027 yılı ücret artışlarının belirlendiği döneme denk geleceğini söyledi.

Aikman, çalışanların yükselen yaşam maliyetleri karşısında enflasyona bağlı maaş artışları talep etmesinin fiyat baskılarının ekonomiye yerleşmesi riskini artırdığını belirtti.

Merkez Bankası’nın yalnızca 0,25 puanlık bir faiz artışı daha yapmasının yeterli olmayabileceğini savunan Aikman, kararların geciktirilmesi halinde ilerleyen dönemde daha sert müdahalelere ihtiyaç duyulabileceği uyarısında bulundu.

Enflasyon yüzde 3,5 seviyesinde

İngiltere’de yıllık enflasyon yüzde 3,5 ile Merkez Bankası’nın yüzde 2 hedefinin üzerinde seyrediyor.

The Guardian’da yer alan habere göre, fiyat artışlarının başlıca nedenlerinden biri, İran savaşı nedeniyle yükselen petrol ve doğal gaz maliyetleri olarak gösteriliyor.

ABD ve İsrail’in şubat ayı sonunda İran’a yönelik savaşı başlatmasının ardından enerji fiyatlarında sert yükselişler yaşandı.

Savaş öncesinde yaklaşık 70 dolar seviyesinde bulunan Brent petrolün varil fiyatı, son haftalarda 100 doların üzerinde işlem gördü.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni bir askerî müdahalenin mevcut aşamada gerekli olmadığını belirtmesinin ardından petrol fiyatlarında düşüş yaşandı.

Brent petrol salı günü bir ara 90 doların altına gerileyerek 31 Ağustos’tan bu yana en düşük seviyesini gördü.

Petrol fiyatlarındaki düşüş hemen rahatlama sağlamayabilir

NIESR, İngiltere ve küresel ekonomiye ilişkin büyüme tahminlerini petrolün varil fiyatının 105 dolar olduğu varsayımıyla hazırladı.

Kuruluş, petrol fiyatları gerilese bile taşımacılık ve rafinaj faaliyetlerinde devam eden sorunlar nedeniyle tüketici fiyatlarındaki düşüşün yavaş gerçekleşebileceğini belirtti.

Enstitü ekonomistlerinden Stephen Millard, petrol fiyatlarındaki gerilemenin Donald Trump’ın mevcut politikasını sürdürmesine bağlı olduğunu ifade etti.

Millard, Trump’ın daha önce de politika değiştirdiğine dikkat çekerek enerji piyasalarındaki belirsizliğin devam ettiğini vurguladı.

ABD’de eylül ayından ekim ayına enflasyonun 0,4 yüzde puan yükselmesi de yüksek petrol ve doğal gaz fiyatlarının maliyetler üzerindeki etkisinin sürdüğünü gösterdi.

Verilerin ardından yatırımcıların iyimserliği azalırken, ABD’nin önde gelen şirketlerini kapsayan S&P 500 endeksi salı günü Wall Street’te öğleden sonraki erken saatlerde yüzde 0,9 geriledi.

İngiltere ekonomisinde büyüme yavaşlayabilir

NIESR, İngiltere ekonomisinin 2026 yılında yüzde 1,6 büyümesini bekliyor.

Ancak yüksek enflasyon, yüksek faiz oranları ve sıkı kamu harcamalarının tüketici ve işletme güvenini olumsuz etkilemesi nedeniyle büyümenin 2028 yılında yüzde 0,9’a gerileyeceği tahmin ediliyor.

Araştırma kuruluşu, ekonomik görünüm üzerindeki baskıların yalnızca para politikasıyla sınırlı olmadığına da dikkat çekti.

Hükümetin bütçe politikalarına da eleştiri

NIESR, Maliye Bakanı John Healey’i geçen ay açıklanan bütçede zor ekonomik kararları ertelediği gerekçesiyle eleştirdi.

Enstitü, son on yıldaki benzer yaklaşımın gelecek yıl da tekrarlanması durumunda kamu maliyesinde 30 milyar sterlinlik açık oluşabileceği uyarısında bulundu.

David Aikman, savunma gibi alanlarda kamu harcamalarının önemli ölçüde artırılmasına rağmen diğer alanlarda tasarruf sağlanmaması halinde finans piyasalarının İngiltere’ye borç verme maliyetlerini yükseltebileceğini söyledi.

Aikman, ülkenin aynı anda hem yüksek enerji fiyatları hem de küresel borçlanma maliyetlerindeki artış nedeniyle iki yönlü ekonomik baskıyla karşı karşıya bulunduğunu belirtti.

Bu baskıların uluslararası gelişmelerden kaynaklandığını ve tamamen önlenemeyeceğini ifade eden Aikman, para ve maliye politikalarının bu koşullara nasıl yanıt vereceğinin ise ülke içinde alınacak kararlara bağlı olduğunu vurguladı.

NIESR’ye göre gerekli kararların ertelenmesi, enflasyonla mücadeleyi zorlaştırırken faiz oranlarının daha uzun süre yüksek seviyelerde kalması riskini artırıyor.