HMRC’nin tahsil edemediği borç 43,8 milyar sterline ulaştı +

İngiltere Ulusal Denetim Ofisi (NAO) tarafından yayım­lanan son rapor, İngiltere Gelir ve Gümrük İdaresinin (HMRC) giderek büyüyen ve tahsili zor­laşan kronik vergi borcu soru­nuyla karşı karşıya olduğunu ortaya koydu. Hayat pahalılığı­nın artması ve vergi mükellefle­rinin yetkililerle iletişime geç­mekten kaçınması, alacakların tahsil edilmesini güçleştiriyor.

NAO raporuna göre, 2025-26 mali yılı sonu itibarıyla 8,2 mil­yon vergi mükellefinin HMRC’ye borcu bulunuyor. Toplam vergi borcu 43,8 milyar sterlin düze­yine ulaşırken, bu miktar ülke­deki toplam vergi gelirlerinin %4,7’sine denk geliyor.

Vergi borçlarının toplam gelir­ler içindeki payı pandemi döne­mindeki %9,3’lük zirve noktasına göre gerilemiş olsa da, pandemi öncesi dönemin belirgin şekilde üzerinde seyretmeye devam edi­yor. 2015-2019 yılları arasında vergi borçları ortalama 15 milyar sterlin (toplam vergi gelirlerinin %2,5’i) civarındaydı.

Bir Yıldan Eski Borçlarda Tehlikeli Yükseliş

Raporda öne çıkan en kritik verilerden biri de borçların yaş­lanma süreci oldu:

Ödenmeme Riski Artıyor: Bir yıldan eski ve bir ödeme planına bağlanmamış vergi borçları, pan­demi öncesinde 5,3 milyar ster­lin seviyesindeyken 18,6 milyar sterline yükseldi.

Eski Borçların Oranı %51: 2019-20 döneminde toplam bor­cun %28’ini oluşturan bir yıldan eski borçlar, 2025-26 sonu itiba­rıyla %51’e fırladı.

Tahsilat Kaybı Beklentisi: HMRC, 2025-26 sonundaki vergi borçlarının %46’sının hiç öden­meyebileceğini tahmin ediyor.

Yeni oluşan borçların yaklaşık yarısı ilk bir ay içinde çözüme kavuşturuluyor. Bu durum, ge­cikmelerin önemli bir kısmının unutkanlık veya kısa vadeli nakit akışı sorunlarından kaynaklandı­ğına işaret ediyor. Ancak bir ayı geçen ve çözülemeyen borçlar zamanla katılaşarak tahsili im­kansız hale geliyor.

Yeni Önlemler ve Bütçe Bek­lentisi

HMRC, 2021 yılından bu yana borç yönetimini iyileştirmek amacıyla ek personel istihdamı, özel icra/tahsilat ajanslarıyla iş birliği ve veri analitiği temelli yöntemlere başvurdu. 368 mil­yon sterlinlik ek harcamayla hayata geçirilen bu tedbirlerin, 2025-26 sonuna kadar 10,7 mil­yar sterlin ilave gelir sağladığı belirtildi.

İdare, ödeme hatalarını azalt­mak için otomatik ödeme (Di­rect Debit) sistemini yaygınlaş­tırmayı ve küçük borçlar için doğrudan banka hesaplarından tahsilat yapma yetkisini genişlet­meyi planlıyor. Konuya ilişkin ni­hai kararların yaklaşan Bütçe gö­rüşmelerinde açıklanması bekle­niyor.

“Süreçlerde Verimlilik Artı­rılmalı”

NAO Başkanı Gareth Davies, kurumun zorlu koşullara rağmen ilerleme kaydettiğini ancak es­kiyen borçlar konusunda daha hızlı hareket etmesi gerektiğini vurguladı:

“HMRC, son yılların zorlu şart­larında vergi borçları konusunda iyi bir ilerleme kaydetti. Ancak giderek büyüyen ve tahsili zorla­şan eski borçlar sorunuyla karşı karşıya. İdare artık önlenebilir borçların önüne geçmeye ve borç doğduğu anda hızlıca ha­rekete geçmeye odaklanmalı.”

HMRC Sözcüsü ise rapora ilişkin yaptığı açıklamada şu ifa­deleri kullandı: “Müşterilerimizi desteklerken vergi borçlarının büyük çoğunluğunu tahsil etme konusunda kaydettiğimiz ilerle­meyi kabul eden bu raporu mem­nuniyetle karşılıyoruz. Ödeme yapabilecek durumda olanlara kolaylık sağlıyor, yardıma ihti­yacı olanları destekliyor ve bi­zimle iletişime geçmemeyi ter­cih edenlere karşı kararlı adım­lar atıyoruz.”