Yapay zeka bilen çalışanlara talep rekor kırdı

10 Ağustos 2026

İngiltere’de iş ilanları yılın başından bu yana yüzde 11 azalırken yeni mezunlara açı­lan pozisyonlar 2020’den beri en düşük düzeye indi. Buna karşılık yapay zekâ becerisi isteyen ilanların payı yüzde 9,4 ile rekor kırdı.

İngiltere’de iş arayanların karşısındaki rekabet yalnızca büyümüyor, işe giriş koşulları da değişiyor. Şirketler işe alım­ları azaltırken özellikle kariye­rinin başındaki gençlere açılan pozisyonlar hızla daralıyor.

Aynı dönemde yapay zekâ araçlarını kullanabilen çalışan­lara yönelik talep tarihi zirve­sine çıktı. Ortaya çıkan tablo, diplomanın önemini kaybetti­ğini değil, işverenlerin diplo­manın yanında yeni bir beceri eşiği kurduğunu gösteriyor.

İngiltere’de yayımlanan iş ilanlarının sayısı, 2026’nın başı ile 17 Temmuz arasındaki dö­nemde yüzde 11 geriledi. İşe alım talebi ekonominin büyük bölümünde zayıflarken açık pozisyonların sayısı salgın ön­cesi seviyenin yüzde 32 altında kaldı.

Şirketlerin temkinli hareket etmesi, yeni çalışan alımından önce mevcut kadroları ve ma­liyetleri yeniden değerlendirdi­ğine işaret ediyor. Daralma yal­nızca belirli bir sektörde değil, iş gücü piyasasının geniş bir bölümünde hissediliyor.

İşe alımın yavaşlaması, tec­rübeli çalışanlar açısından daha uzun iş arama süreleri anlamına geliyor. Kariyerinin ilk basama­ğındaki gençler ise hem daha az ilanla hem de daha kalabalık bir aday havuzuyla karşılaşıyor.

YENİ MEZUN İLANLARI DİPTE

Yeni mezunlara yönelik iş ilanları 10 Temmuz itibarıyla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 azaldı. İlan sayısı, yı­lın bu dönemi için 2020’den bu yana görülen en düşük seviyeye geriledi. Bu düşüş gençlerin ilk işlerine ulaşmasını zorlaştırı­yor. Şirketler açık pozisyon­larda daha kısa eğitim süresi gerektiren, işe başladığı anda üretken olabilecek veya daha önce benzer görevlerde çalış­mış adaylara öncelik verebili­yor. Yeni mezunların karşısın­daki temel sorun yalnızca bir iş bulamamak değil. İlk tecrübe­nin kazanılacağı giriş seviyesi pozisyonların azalması, sonraki yıllardaki kariyer fırsatlarını da etkileyebilecek bir zincir oluş­turuyor.

YAPAY ZEKÂ PAYI YÜZDE 9,4

Haziran sonunda yapay zekâya, ilgili araçlara veya prog­ramlara yer veren ilanların top­lam ilanlar içindeki payı yüzde 9,4’e ulaştı. Böylece her 10 iş ilanından yaklaşık birinde ya­pay zekâ bağlantılı bir beklenti görülmeye başladı.

Bu oran, yalnızca yazılım geliştiriciler veya teknoloji şir­ketleri için açılan pozisyonları kapsamıyor. Yapay zekâ araçla­rının pazarlama, finans, müşteri hizmetleri, insan kaynakları ve içerik üretimi gibi farklı iş alan­larına yayılması, dijital beceri­leri daha geniş bir işe alım kri­terine dönüştürüyor. Şirketler artık adayın yalnızca mesleki bilgisine bakmıyor.

Yapay zekâyı günlük iş akı­şında kullanabilmesi, veriyi yo­rumlayabilmesi ve otomasyon araçlarıyla çalışabilmesi de ter­cih sıralamasını etkiliyor.

YAZ İŞLERİ DE DÖRT YILIN DİBİNDE

Gençlerin çalışma hayatına ilk adımı atmasını sağlayan ge­çici ve mevsimlik işlerde de benzer bir daralma yaşandı. Yaz dönemi ilanları son dört yılın en zayıf seviyesine indi.

Mevsimlik işler, öğrencilerin gelir elde etmesinin yanında iş tecrübesi, referans ve çalışma disiplini kazanmasına yardımcı oluyor. Bu kapının daralması, gençlerin öz geçmişlerine ekle­yebilecekleri ilk deneyime ulaş­masını daha da zorlaştırıyor.

Şirketlerin geçici pozisyon­larda bile işe alımı azaltması, ekonomik belirsizliğin işveren davranışına ne kadar güçlü yan­sıdığını gösteriyor.

ÜCRET ARTIŞI DA YAVAŞ­LADI

İş ilanlarında belirtilen üc­retlerdeki yıllık artış, haziranla biten üç aylık dönemde yüzde 3,9’a geriledi. Bu oran Şubat 2022’den bu yana kaydedilen en düşük ücret artışı oldu.

İlan sayısı azalırken ücret artışının da yavaşlaması, çalı­şanların pazarlık gücündeki za­yıflamayı ortaya koyuyor. Çok sayıda adayın daha az sayıdaki pozisyon için yarışması, şirket­lerin ücretleri hızlı artırma ihti­yacını azaltabiliyor.

Yeni mezunlar açısından bu tablo iki yönlü baskı yaratıyor. Gençler hem daha az sayıda pozisyona başvuruyor hem de başlangıç ücretlerinde önceki yıllara kıyasla daha sınırlı ar­tışla karşılaşıyor.

BİR MİLYONDAN FAZLA GENÇ DIŞARIDA

İngiltere’de eğitimde, istih­damda veya mesleki eğitimde bulunmayan 16–24 yaş grubun­daki gençlerin sayısı bir mil­yonun üzerinde bulunuyor. İş ilanlarındaki son daralma, sal­gın sonrasında ağırlaşan genç istihdamı sorununa yeni bir baskı ekliyor. Uzun süre iş bu­lamayan gençlerin becerilerini geliştirme, çalışma hayatına uyum sağlama ve düzenli gelir elde etme ihtimali de zayıflıyor. İlk işin gecikmesi, yalnızca bu­günkü gelir kaybı değil, gelecek­teki ücret ve kariyer gelişimi açısından da risk oluşturuyor.

İşverenlerin yapay zekâ be­cerilerine yönelmesi ise iş ara­yan gençlerin eğitim tercihle­rinde yeni bir hesap yapmasını gerektiriyor.

EĞİTİM SİSTEMİ İŞE YAK­LAŞTIRILACAK

İngiltere yönetimi, teknik eği­tim ile yerel iş gücü ihtiyacını daha güçlü biçimde eşleştir­meyi planlıyor. Amaç, gençle­rin yalnızca akademik bilgiyle değil, şirketlerin aradığı uygu­lamalı ve dijital becerilerle ça­lışma hayatına hazırlanması.

Yeni yaklaşımda mesleki eği­tim, işveren projeleri ve saha deneyiminin daha fazla öne çık­ması bekleniyor. Yapay zekâ ça­ğında giriş seviyesi görevlerin değişmesi, klasik eğitim prog­ramlarının da daha hızlı güncel­lenmesini zorunlu kılıyor.

Eğitim ile iş ilanları arasın­daki fark kapatılamazsa şir­ketlerin aradığı beceriler ile mezunların sahip olduğu yet­kinlikler arasındaki makas bü­yüyebilir.

DİPLOMA KALKMADI, EŞİK YÜKSELDİ

Son veriler diplomanın işe alımlarda tamamen geri plana düştüğünü göstermiyor. Asıl değişim, diplomanın tek başına iş garantisi sunmaması ve işve­renlerin adaylardan daha fazla uygulamalı beceri beklemesi.

Yeni mezunlar için rekabet artık yalnızca hangi okuldan mezun olunduğu üzerinden yürümüyor. Yapay zekâ araçla­rını kullanma, veriyle çalışma, problem çözme ve değişen gö­revlere uyum sağlama yeteneği de işe giriş kapısını belirliyor.

İngiltere’de görülen bu deği­şim, diğer ülkelerdeki gençler için de önemli bir işaret taşıyor. İş ilanları azalırken yapay zekâ talebinin artması, kariyer yarı­şında yeni ayrımın diploma sa­hibi olmakla değil, diplomanın yanına hangi becerilerin eklen­diğiyle oluşacağını gösteriyor.