İstihdam Bakanı, sosyal yardımların iş aramayı yendiğini itiraf etti

4 Aralık 2024

Alison McGovern, sistemin uzun süreli hastaların iş bulmasını zorlaştırdığını ve 2030 yılına kadar faturanın 100 milyar sterline çıkacağını söyledi.

İstihdam Bakanı, sosyal yardım talep edenlerin giderek artan bir şekilde, iş aramaktansa hastalık izni alarak daha fazla para kazanabileceklerini keşfettiklerini ve sistemdeki teşviklerle ilgili “açıkça bir sorun” olduğunu kabul etti.

Alison McGovern, mevcut sistemin “hiç kimse için çalışmadığını” çünkü uzun süreli hastaların iş bulmasını zorlaştırırken vergi mükellefleri için maliyetleri artırdığını söyledi.

Giderek artan sayıda gencin akıl sağlığı sorunları gibi nedenlerle hastalık raporu almasının “vahim” olduğunu kaydeden McGovern, engelli insanların “hurda yığınına” bırakılmak yerine iş bulmalarına yardımcı olunması için sosyal yardım sisteminin değişmesi gerektiğini vurguladı.

Mevcut sistemin mali açıdan sürdürülebilir olmadığının “açık” olduğunu, hastalık yardımlarının maliyetinin bu yıl 65 milyar sterline yükseldiğini ve on yılın sonunda 100 milyar sterline ulaşmasının öngörüldüğünü belirten McGovern, hükümetin sosyal yardım sisteminde nasıl reform yapılacağı konusunda “çok düşündüğünü” söylerken, gelecek yıl planlarını ortaya koymayı hedefleyen bakanların  “daha fazla seçim yapmaları gerektiğini” kabul etti.

The Times’ta yer alan habere göre, şu anda çalışamayacak kadar hasta oldukları için iş göremezlik ödeneği talep eden 3.3 milyon kişi bulunuyor; pandemiden bu yana bu rakam bir milyon artarken, parlamento sonuna kadar 4.1 milyona ulaşması bekleniyor. Geçtiğimiz hafta bakanlar, iş arayan insanlara yönelik yardımları iyileştirmeyi amaçlayan bir işe dönüş planı ortaya koyarken, sosyal yardım sistemini de gözden geçirmeleri gerektiğini kabul etti.

Uzmanlar, sayıların artmasının bir nedeninin, iş göremezlik ödeneği alanların iş arayanlardan yılda yaklaşık 5.000 Sterlin daha fazla ve daha kolay koşullarla alabilmeleri olduğunu söyledi. Sorunu ilk kez kabul eden McGovern, Lordlar Kamarası Ekonomik İşler Komitesi’ne verdiği demeçte, “sosyal güvenlik yardımlarıyla ilgili içinde bulunduğumuz durum ve son on yılda yapılan değişikliklerin insanların uzun vadede hastalanma ihtimalini arttırması” ile ilgili bir sorun olduğunu söyledi.

McGovern, “Manşet oran sorunu var ve bazı süreç sorunları da var. Mevcut sistem çalışmıyor, hiç kimse için çalışmıyor … Evrensel kredinin çalışmayı güçlü bir şekilde teşvik edecek bir sistem olarak tasarlanması gerekiyordu ve bunu yapmadığı ortaya çıktı” dedi.

Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı’nda (DWP) engellilik analizi müdür yardımcısı Shaun Butcher, ödeme seviyelerindeki farkın sorunu ne kadar kötüleştirdiğinin belirsiz olduğunu söyledi ancak yardım talep eden kişiler için “bu teşviklerin oldukça güçlü” olduğunu vurguladı.

Muhafazakar Parti’nin iş arayanların ödeneklerine yönelik tekrarlanan baskılarını, uzun süreli hasta olanlarla aralarındaki ücret ve koşul farkını arttırmakla suçlayan McGovern, bu baskıların “durumu daha da kötüleştirdiğini” söyledi.

McGovern, “Sistemin eski JSA [Jobseeker’s Allowance] işsiz grubu ile hasta, işle ilgili faaliyet kapasitesi sınırlı grup arasındaki farkın açıldığı kesinlikle bir gerçek. Son on yıl boyunca alınan çeşitli kararlar, iki grup insan arasında (işsiz ve hasta olanlar ile aktif olarak iş arayan teknik olarak işsiz olanlar) çatallanma etkisi yarattı ve bu da duruma yardımcı olmadı. İki kategori arasında çok sert ve yüksek duvarlar olan bir sistem işe yaramıyor. Bu engelleri azaltmamız ve insanları kaçmaları pek mümkün olmayan ikili bir kategoriye sokmayan bir sistem yaratmaya çalışmamız gerekiyor” ifadelerini kaydetti.

Önümüzdeki yıl sosyal yardım reformuna ilişkin bir yeşil kitap yayınlanacak. McGovern bu kitapta sistemin nasıl değişmesi gerektiğine dair “daha fazla şey söyleneceği” sözünü verdi. Reformlar, uzun süreli hastaların iş merkezleriyle konuşmaktan korkmamalarını sağlamayı amaçlıyor; çünkü çalışanların hastalanmalarını önlemek için iş yerinde “iş sağlığı desteğine çok daha fazla erişime” sahip olmaları gerektiğini savunuyor.

“Ayrıca iş merkezlerindeki iş koçlarımızın pratisyen hekimlerin ofislerinde ve diğer yerlerde de bulunabilmesini istiyorum. Doktorların gerçek sorunları işle ilgili olan hastaları görmeleri sinir bozucu”diyen McGovern şöyle devam etti: “DWP’de bizimle çok daha yakın bir ilişki kurabilmelerini istiyorum, böylece kişinin geniş kapsamlı sorunlarına yardımcı olmaya çalışabiliriz.”