Keir Starmer, Çin ile ‘pragmatik bir ilişki’ kurmak istiyor

18 Kasım 2024

Başbakan, Devlet Başkanı Xi ile Brezilya’daki G20 zirvesinde yapacağı görüşmeler öncesinde, İngiltere’nin Pekin ile yeni bir yakınlaşmaya ihtiyacı olduğunu söyledi.

Beş yıldan uzun bir süredir Devlet Başkanı Xi ile görüşen ilk Birleşik Krallık başbakanı olmaya hazırlanan Sir Keir Starmer, İngiltere’nin Çin ile yeni “pragmatik ve ciddi bir ilişki” kurması gerektiğini söyledi.

The Times’ta yer alan habere göre, Starmer Pazartesi günü Brezilya’daki G20 zirvesi marjında Xi ile bir araya gelerek, diplomatik ilişkilerdeki çözülmenin birkaç işaretinden birini verecek. Görüşmeler öncesinde Çin ekonomisinin, Birleşik Krallık için “önemli” olduğunu vurgulayan Starmer, Londra’nın Pekin ile olumlu bir ilişki kurmasının “doğru” olduğunu söyledi. Görüşmelerin uluslararası istikrar, iklim değişikliği ve büyüme konularını kapsaması bekleniyor.

Ancak Dışişleri Bakanı David Lammy‘nin ekim ayında Çin’e yaptığı ziyareti takip eden görüşmeler, İşçi Partisi hükümetinin ekonomik kaygıları insan haklarının önüne koymasından endişe eden Westminster’da ki Çin şahinleri tarafından mercek altına alınacak.

Downing Street, Starmer’ın, Xi ile “anlaşmazlığa düşülen alanlarda dürüst konuşmalar yapılması, gerektiği yerde rekabet edilmesi ve meydan okunması” gerektiği konusunda “kararlı” olacağında ısrar etti.

Haberde görüşmelerin, Donald Trump’ın seçim zaferinin ardından daha geniş bir önem taşıdığı kaydedildi. Trump, Çin ihracatına yüzde 40 gümrük vergisi uygulayacağını, bunun da küresel bir ticaret savaşını tetikleyebileceğini ve Çin mallarının İngiltere’ye akın etmesine yol açabileceğini söyledi.

Zirveye giderken konuşma yapan Starmer, Pekin ile önceki Muhafazakar hükümetin geliştirdiğinden daha iyi ilişkiler istediğini belirterek, “İkimiz de küresel oyuncularız, küresel güçleriz, ikimiz de güvenlik konseyinin ve G20’nin daimi üyeleriyiz. Çin’in ekonomisinin dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olduğu aşikar. En büyük ticaret ortaklarımızdan biri ve bu nedenle Başkan ile görüştüğümde ciddi ve pragmatik tartışmalar yapacağım” açıklamasında bulundu.

Starmer, Çin ile ilişkilerin bir önceki hükümet döneminden daha iyi olmasını isteyip istemediği sorusuna ise şu yanıtı verdi “Ekonominin büyüklüğü göz önüne alındığında, pragmatik ve ciddi bir ilişkiye sahip olmamız çok önemli ve ben de bunu sürdürmek niyetindeyim. Açıkçası toplantımızı yapacağız ve tam olarak ne konuştuğumuzu bileceksiniz.”

Starmer’ın küresel GSYH’nin yüzde 85’ini temsil eden ülkeleri bir araya getiren daha geniş kapsamlı G20 zirvesini, neredeyse 1000 gün süren çatışmaların ardından liderlere “Ukrayna’ya desteklerinde daha ileri ve daha hızlı” gitmeleri çağrısında bulunmak için kullanması bekleniyor.

Xi ile görüşen son İngiliz başbakanı Theresa May’di. May’in 2018 yılında Çin’e yaptığı resmi ziyaret Pekin tarafından İngiliz-Çin ilişkilerinin “altın çağı” olarak lanse edilmişti. Ancak ilişkiler, Çin’in Hong Kong’daki demokrasi yanlısı aktivistlere yönelik baskıları, Çin casusluğuna ilişkin endişeler ve kuzeybatıdaki Sincan bölgesinde Uygur Müslümanlarına yönelik insan hakları ihlalleri nedeniyle keskin bir şekilde kötüleşti.

Geçen yıl ekim ayında MI5 genel müdürü Ken McCallum, Çin’in en son İngiliz teknolojik araştırmalarını çalmaya çalışarak oluşturmaya devam ettiği risk konusunda uyarıda bulundu. Ancak Trump’ın seçilmesinden önce bile hükümet, İngiltere’nin beşinci büyük ticaret ortağı olan Pekin ile ilişkileri yeniden başlatma konusunda istekliydi. Zorlu siyasi duruma rağmen Birleşik Krallık’ın Çin’e yaptığı ihracatın değeri 2016’da 20 milyar Sterlin iken geçen yıl 33 milyar Sterline yükseldi.

Hükümet iki ülke arasındaki ekonomik ve mali diyaloğu yeniden canlandırmaya çalışırken, Maliye Bakanı Rachel Reeves’in yeni yılda Çin’i ziyaret etmesi bekleniyor.