Uber’in yapay zekâ destekli ücret sistemi için hukuki talep

20 Kasım 2025

Worker Info Exchange, Uber’in sürücü ücretlerini algoritmalarla değiştirerek veri koruma yasasını ihlal ettiğini öne sürüyor. Amsterdam’da toplu dava hazırlığı yapılırken şirket suçlamaları reddediyor.

Worker Info Exchange, Uber’in yapay zekâ destekli dinamik ücretlendirme sistemiyle sürücü gelirlerini düşürdüğünü ve GDPR’ı ihlal ettiğini öne sürerek hukuki süreç başlattı. Amsterdam’da toplu dava açılması planlanıyor.

Uber, yapay zekâ destekli ücret belirleme sistemlerinin sürücülerin gelirlerini ciddi şekilde düşürdüğü gerekçesiyle, sistemin durdurulmasını talep eden hukuki bir girişimle karşı karşıya kaldı. Çarşamba günü ABD merkezli şirkete, kâr amacı gütmeyen Worker Info Exchange (WIE) tarafından bir “letter before action” gönderildi. Bu yazıda Uber’in sürücü ücretlerini algoritmalar aracılığıyla değiştirerek Avrupa veri koruma yasasını (GDPR) ihlal ettiği iddia ediliyor.

WIE Direktörü James Farrar, Uber’in ücretlendirme modellerine ilişkin sert açıklamalarda bulundu:

“Uber, yapay zekâ ve makine öğrenimini kullanarak son derece müdahaleci ve sömürücü ücret belirleme sistemleri geliştirdi. Bu sistemler binlerce sürücünün geçimini olumsuz etkiledi.”

Farrar, kolektif davanın amacını şöyle özetledi:
“Sürücüler için daha adil bir anlaşma sağlamak ve Uber’i bu yasa dışı uygulamalar nedeniyle maddi olarak sorumlu tutmak istiyoruz. Bu dava, tüm platform çalışanları için şeffaf, adil ve güvenli çalışma koşulları sağlama mücadelesidir.”

Dava Amsterdam’da açılacak

Planlanan toplu dava, Uber’in Avrupa merkezinin bulunduğu Amsterdam’da açılacak. Bu adım, WIE’nin Oxford Üniversitesi ile birlikte yaz aylarında yayımladığı araştırmanın ardından geldi.

The Guardian’ın haberine göre söz konusu akademik çalışma, Uber’in 2023’te uygulamaya başladığı dinamik fiyatlandırma algoritması sonrasında çok sayıda sürücünün saatlik kazancının ciddi şekilde düştüğünü, aynı zamanda şirketin ücretlerden aldığı payın arttığını gösteriyor.

Dinamik fiyatlandırma, sürücü ücretlerini ve yolcu ücretlerini algoritmik olarak sürekli değiştiren, Uber’in önceki “surge pricing” modelinin bir uzantısı.

Araştırmada şu ifadeler yer alıyor:

“Bulgularımız, dinamik ücretlendirme sonrası Uber sürücülerinin iş koşullarının birçok açıdan kötüleştiğini gösteriyor. Uygulamaya girişte ortalama saatlik kazanç reel olarak düştü ve geçen yıl neredeyse hiç artış göstermedi.”

WIE: “Uber, algoritmayı sürücülerin kendi verileriyle eğitti”

WIE’ye göre Uber, dinamik fiyatlandırma algoritmalarını sürücülerin:

geçmiş çalışma verileri,
davranış kalıpları,
sürüş şekilleri

üzerinden eğiterek kullandı. Bu durum, sürücülerin kişisel verilerinin işlenme biçimi açısından GDPR ihlali anlamına gelebilir.

WIE, GDPR kapsamında sürücülerin:

Uber’in bu teknolojiyi kullanmasını durdurmasını talep etme,
ücretlerin tekrar insan denetimli ve şeffaf şekilde belirlenmesini isteme,
uğradıkları maddi kayıplar için tazminat talep etme hakkı olduğunu savunuyor.

Uber: “Çalışma saatleri ve kazançlar şeffaf şekilde gösteriliyor”

Uber yaptığı açıklamada iddiaları reddederek WIE araştırmasının eksik ve seçici verilerden oluştuğunu öne sürdü. Şirket şunları söyledi:

“Sürücüler Uber’i, nerede ve ne zaman çalışacaklarına özgürce karar verebildikleri için seçiyor. Her yolculuk için varış noktası, yolculuk ücreti ve sürücünün kazanacağı miktar önceden gösteriliyor. WIE’nin katkı sunduğu çalışma doğru değil ve eksik veriye dayanıyor.”

Uber ayrıca araştırmacıların kendilerinin de dinamik fiyatlandırmanın sürücü maaşları üzerindeki etkisini “izole edemediklerini” kabul ettiklerini vurguladı.

“Hukuki zarar 2020’de başladı” iddiası

WIE, Uber’in zarar verici uygulamalarının 2023’teki dinamik fiyatlandırmadan önce, 2020’de başlatılan “upfront pricing” (yolcuya yolculuk öncesi sabit ücret gösterme) sistemiyle başladığını savunuyor.

Örgüt, Uber’in: