İngiltere’de Universal Credit (Evrensel Kredi) alan milyonlarca kişi için ödeme miktarları değişiyor.
Nisan ayında yürürlüğe giren yeni sosyal yardım oranları, Mayıs ve Haziran aylarından itibaren hesaplara yansımaya başlayacak.
Hak sahipleri, değerlendirme dönemlerinin tarihlerine bağlı olarak ödemelerinde %6,1’e varan bir artış görecekler.
“Tam Dönem Kuralı” Nedir?
Sosyal yardım oranları her yıl 6 Nisan’da, yani yeni vergi yılının başında artırılsa da Universal Credit alıcıları bu artışı diğer yardım türlerine göre daha geç fark ediyor.
Bunun sebebi, sistemdeki “ilk tam dönem” (first full period) kuralıdır.
Bu kurala göre, bir hak sahibinin zamlı miktarı alabilmesi için, yeni oranların yürürlüğe girdiği tarihten sonra başlayan “tam bir değerlendirme dönemini” tamamlaması gerekiyor.
Genellikle dört hafta süren değerlendirme dönemleri nedeniyle, artışlar çoğu kişi için en erken Mayıs ayında, bazı durumlarda ise Haziran ayında netleşecek.
Örneğin; değerlendirme dönemi 7 Nisan’dan sonra başlayan bir kişi zamlı ödemesini Mayıs ortasında alabilirken, dönemi 6 Nisan’dan hemen önce başlayan bir kişi, ilk tam dönemini ancak Haziran başında tamamlayacağı için zamlı ödemesine Haziran ortasında kavuşacak.
Örneklerle Yeni Sistem
Durumu somutlaştırmak gerekirse; değerlendirme dönemi 4 Nisan’da başlayan bir kişinin dönemi 3 Mayıs’ta sona erer.
Bu dönem 6 Nisan’daki zamdan önce başladığı için, 10 Mayıs’ta yapılacak ödeme hala eski oranlar üzerinden hesaplanır.
Bu kişi, zamlı ödemesini ancak 4 Mayıs – 3 Haziran dönemini kapsayan ve 10 Haziran civarında yatan ödemesinde görebilir.
Öte yandan, dönemi 8 Nisan’da başlayan bir kişi, ilk tam dönemini 7 Mayıs’ta bitirdiği için zamlı ödemesini 14 Mayıs gibi erken bir tarihte alabilecektir.
%6,1’lik Artışın Detayları ve “Yeniden Dengeleme”
2026/2027 dönemi için sosyal yardımlar normalde %3,8 olan enflasyon oranında artırılacaktı.
Ancak hükümet, Universal Credit standart ödemesine ek bir %2,3’lük artış daha ekleyerek toplam zam oranını %6,1’e çıkardı.
Bu değişikliğin temel amacı, sistemi “yeniden dengelemek” olarak açıklandı.
Bu kapsamda, tüm hak sahiplerinin aldığı temel standart ödenek artırılırken, iş göremezlik veya sağlık sorunu olan yeni hak sahiplerine yapılan bazı ek ödemelerde düzenlemeye gidildi.
Yapılan bu yapısal değişikliğin uzun vadeli etkileri de hesaplanmış durumda.
Parlamento belgelerinde yer alan tahminlere göre, bu yeni sistem sayesinde 2029/2030 yılına gelindiğinde Universal Credit standart ödeneği, eski sistemle devam edilseydi ulaşılabilecek seviyenin %4,8 daha üzerinde olacak.
Bu hamleyle, sosyal yardım sisteminin temel desteğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Türkçe
العربية
English
Deutsch
Ελληνικά
עִבְרִית
Русский
Українська
