Bakanlara çağrı: DEI muhbirlerini koruyan yasa hızla çıkarılsın

13 Temmuz 2025

İngiltere’de bakanlara, çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık (DEI) yasalarını ihlal eden işverenleri ifşa eden muhbirleri koruyacak yasa tasarısını geçirme çağrısı yapıldı.

Yeni tasarının, büyük işverenlerin etnik köken ve engellilik temelli ücret farklarını açıklamasını yasal zorunluluk haline getirmesi bekleniyor.

Hükümetin “kesin” kararlılıkla desteklediği belirtilen Eşitlik (Irk ve Engellilik) Yasa Tasarısı, 250’den fazla çalışanı olan işverenlerin beyaz ve engelsiz çalışanlara kıyasla Siyah, etnik azınlık ve engelli çalışanlara ne kadar maaş ödendiğini açıklamasını şart koşacak. Bu yükümlülük, mevcut cinsiyet bazlı maaş farkı raporlama sistemiyle benzerlik gösteriyor.

Muhbirleri Koruma Çağrısı

Yasaya ilişkin yapılan istişare süreci Haziran ayında tamamlandı. Sürece katkı sağlayan öneriler arasında, maaş farkı verilerini gizleyen işverenleri ihbar eden çalışanların yasal olarak korunması da yer alıyor.

Bu öneri, ABD’deki gelişmelerle çarpıcı bir tezat oluşturuyor. Donald Trump döneminde, federal yüklenicilerin ırksal eşitsizlikle mücadele eden DEI programları nedeniyle “ayrımcılık” yaptıkları iddiasıyla dava edilmesi teşvik ediliyor. Hatta muhbirler başarılı davalardan maddi kazanç elde edebiliyor.

Black Equity Organisation’un Rolü

Muhbir koruma önerisi, 2021 yılında Dışişleri Bakanı David Lammy ve yayıncı-akademisyen David Olusoga gibi isimlerin kurucuları arasında yer aldığı Black Equity Organisation (BEO) tarafından gündeme getirildi.

Sky ile ortak yürüttükleri F100 Growth Fund ile siyah girişimcilere finansman ve mentorluk sağlayan BEO, hükümeti DEI alanında köklü adımlar atmaya çağırıyor. Kuruluş, nihai uygulama rejiminin maaş farkı verilerini açıklamayan şirketlerin kamuya ilan edilmesini de içermesi gerektiğini vurguladı.

BEO, ayrıca maaş farkı verilerinin siyah ve etnik azınlık gruplar içindeki farklı deneyimleri yansıtacak şekilde ayrıştırılmasını ve raporlama zorunluluğunun 50’den fazla çalışanı olan küçük işletmeleri de kapsayacak şekilde genişletilmesini talep etti. Aynı talep, İngiltere Sendikalar Konfederasyonu (TUC) tarafından da dile getirildi.

TUC istişare metninde şu ifadeye yer verdi:

“Eğer yasa etkili olacaksa, işyerlerinin çoğunluğuna uygulanmalı.”

Siyasi Tepkiler

Yeni yasa tasarısı, Reform UK ve İşçi Partisi içindeki muhafazakâr Blue Labour grubunun DEI karşıtı söylemleriyle karşı karşıya. Bu çevreler, ABD’de olduğu gibi DEI programlarının tersine ayrımcılık oluşturduğunu öne sürüyor. ABD Adalet Bakanlığı’nın Mayıs ayında yayımladığı bir notta, “ırk temelli ayrıcalıklar içeren” programlara karşı dava açan muhbirlerin elde edilen tazminattan pay alabileceği belirtilmişti.

İngiltere hükümeti ise yaptığı açıklamada, şu ifadeleri kullandı:

“Engellilik ve etnik köken temelli maaş farkı raporlamasını yasalaştırma konusunda kararlıyız. Zorunlu raporlama konusundaki istişare süreci tamamlandı ve tüm görüşler değerlendirilmektedir.”