ADHD ve otizm hizmetlerinin maliyetleri hızla artıyor

28 Ağustos 2026

İngiltere’de ADHD ve otizm hizmetlerine yönelik talebin hızla yükselmesi, NHS bütçeleri üzerinde ciddi baskı oluşturuyor. NHS Alliance, bazı bölgelerde harcamaların yalnızca bir yıl içerisinde 10 kata kadar çıktığını belirterek mevcut sistemin sürdürülemez hale geldiği uyarısında bulundu.

İngiltere’de dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (ADHD) ile otizm değerlendirme ve tedavi hizmetlerinin maliyetlerinde büyük artış yaşanıyor. NHS yöneticilerini temsil eden NHS Alliance, koronavirüs pandemisinden bu yana artan talebin sağlık sisteminin kapasitesini zorladığını açıkladı.

Kuruluş tarafından hazırlanan rapora göre, bazı bölgelerde ADHD ve otizm hizmetlerine yönelik harcamalar bir yıl içerisinde 10 kata kadar yükseldi. Artan maliyetler nedeniyle bazı yerel sağlık kuruluşlarının bekleme listelerini kapatmak veya diğer sağlık hizmetlerindeki harcamaları sınırlandırmak zorunda kaldığı belirtildi.

Aylık harcama 146 bin sterlinden 1,5 milyon sterline çıktı

The Guardian’da yer alan habere göre, raporda yer verilen bir Entegre Bakım Kurulu’nun (ICB) ADHD ve otizm hizmetleri için aylık harcamasının 2024-25 döneminde 146 bin sterlin olduğu, geçen yıl ise 1,5 milyon sterline yükseldiği bildirildi.

Başka bir ICB ise yetişkinlere yönelik ADHD hizmetleri için 2023-24 döneminde 11 milyon sterlin harcarken, bu rakamın mevcut mali yılda 51 milyon sterline ulaşmasının beklendiğini bildirdi.

NHS Alliance’a göre hızlı maliyet artışının arkasındaki en önemli faktörlerden biri, pandemi sonrasında ADHD ve otizm değerlendirmelerine yönelik talebin önemli ölçüde yükselmesi.

Sağlık hizmeti sağlayıcılarının sayısı hızla arttı

NHS’nin mevcut kapasitesinin talebi karşılamakta yetersiz kalması, ADHD ve otizm alanında hizmet veren yeni sağlayıcıların sayısının da hızla artmasına yol açtı.

Hastaların kendileri veya çocukları için tanı sürecinde uygun niteliklere sahip hizmet sağlayıcıları seçmesine imkân veren “Right to Choose” (Seçme Hakkı) uygulamasının da bu artışta etkili olduğu belirtildi.

Rapora göre bir ICB kendi bölgesinde artık 80 farklı hizmet sağlayıcının faaliyet gösterdiğini bildirdi.

Başka bir ICB ise iki yıl önce 12 ila 14 farklı sağlayıcıdan fatura alırken, bu sayının 48’e yükseldiğini açıkladı.

Hizmetlerin kalitesi konusunda endişeler var

Yeni hizmet sağlayıcılarının hızla çoğalması, kalite kontrolü ve düzenlemeler konusunda da soru işaretlerine neden oldu.

Raporda özellikle yalnızca ADHD veya otizm değerlendirmesi yapabilen ancak teşhis sonrasında gerekli uzun vadeli bakım ve tedaviyi sağlayamayan çok sayıda küçük kuruluşun piyasaya girmesinin sağlık yöneticileri arasında endişeye yol açtığı belirtildi.

Yeni sağlayıcıların sisteme katılması değerlendirme için yaşanan bazı gecikmelerin azaltılmasına yardımcı olurken, ulusal düzeyde standart bir fiyat tarifesinin bulunmaması önemli fiyat farklılıklarının ortaya çıkmasına neden oldu.

Aynı hizmet için 300 ile 3 bin sterlin arasında değişen fiyatlar

Raporda, benzer ADHD ve otizm hizmetleri için ödenen ücretlerin sağlayıcılar arasında büyük farklılık gösterdiği belirtildi.

Bir ICB, benzer nitelikteki hizmetler için 300 sterlin ile 3 bin sterlin arasında değişen ücretler ödediğini NHS Alliance’a bildirdi.

Bu durumun zaten ciddi bütçe baskısıyla karşı karşıya bulunan yerel sağlık kuruluşlarının maliyetlerini daha da artırdığı ifade edildi.

“Mevcut durum sürdürülemez”

NHS Alliance Ruh Sağlığı Ağı Direktörü Rebecca Gray, yerel sağlık yöneticilerinin oldukça zor bir durumda kaldığını söyledi.

İnsanların değerlendirme, tedavi ve destek almak için uzun süre beklemesinin yarattığı sıkıntı ve hayal kırıklığının sağlık yöneticileri tarafından anlaşıldığını belirten Gray, artan talebi karşılamaya çalışırken maliyetlerin de kontrolden çıktığını ifade etti.

ADHD ve otizm değerlendirme ve tedavilerinde planlanmamış harcamaların diğer sağlık hizmetlerini etkileyebileceğine ve NHS’nin uzun vadeli planlamasını bozabileceğine dikkat çekildi.

NHS Alliance, mevcut sistemin hem hastalar hem de vergi mükellefleri açısından sürdürülebilir olmadığını savundu.

Ulusal fiyat tarifesi çağrısı

Kuruluş, sorunun çözümü için İngiltere genelinde NHS tarafından finanse edilen ADHD ve otizm hizmetlerinde uygulanacak zorunlu ulusal bir fiyat tarifesi oluşturulmasını istiyor.

Ayrıca NHS tarafından finanse edilen tüm hizmet sağlayıcıları için aynı standartların uygulanacağı ulusal bir hizmet şartnamesinin hayata geçirilmesi çağrısında bulunuyor.