Gelir eşitsizliği çocukların beyin yapısını değiştiriyor

1 Ekim 2025

ABD’de 10 binden fazla çocuk üzerinde yapılan bir araştırma, toplumsal eşitsizliğin çocukların beyin yapısında kalıcı değişimlere yol açtığını ortaya koydu. Araştırmacılar, eşitsizliğin yarattığı “toksik ortamın” çocukların ruh sağlığına zarar verdiğini vurgulayarak, eşitsizliği azaltmanın bir “halk sağlığı zorunluluğu” olduğunu belirtti.

10 Bin Çocuk Üzerinde MRI Bulguları

The Guardian’da yer alan habere göre, King’s College London, Harvard Üniversitesi ve York Üniversitesi’nden bilim insanları, ABD’deki Adolescent Brain Cognitive Development çalışmasından elde edilen verileri inceledi. MRI taramaları, beynin bellek, duygu, dikkat ve dil gibi yüksek bilişsel işlevlerden sorumlu bölgelerinde korteks yüzey alanında azalma ve beyin bölgeleri arasındaki bağlantılarda değişim olduğunu gösterdi.

Bu değişiklikler, çocuğun kendi aile gelirinden bağımsız olarak, yaşadığı bölgedeki toplumsal gelir eşitsizliği ile doğrudan ilişkilendirildi.

Eşitsizlik ile Ruh Sağlığı Arasında Bağlantı

Araştırmada, yüksek gelir eşitsizliğine sahip eyaletlerde (New York, California, Florida gibi) yaşayan çocukların, eşitsizliğin daha düşük olduğu eyaletlerde (Utah, Wisconsin, Minnesota gibi) yaşayanlara kıyasla daha kötü ruh sağlığı sonuçlarına sahip olduğu belirlendi.

Çocukların doldurduğu anketlerde, özellikle depresyon ve kaygı belirtilerinin eşitsizliğin yüksek olduğu bölgelerde daha sık görüldüğü ortaya çıktı.

Bilim İnsanlarından Uyarılar

• Dr Divyangana Rakesh (King’s College London):
  “Bu, aile gelirine değil toplumdaki gelir dağılımına dair bir bulgu. Hem varlıklı hem de düşük gelirli ailelerin çocuklarında eşitsizlik nedeniyle nörogelişimsel değişiklikler gözlemledik. Bunun kalıcı etkileri var.”
• Prof Vikram Patel (Harvard Üniversitesi):
  “Bu sonuçlar, toplumsal faktörlerin – özellikle gelir eşitsizliğinin – beyin yapısını etkileyerek ruh sağlığına nasıl zarar verdiğini gösteriyor.”
• Prof Kate Pickett (York Üniversitesi):
  “Bulgular, eşitsizliğin sadece ekonomik değil, halk sağlığı sorunu olduğunu ortaya koyuyor. Eşitsizlik, çocukların duygu düzenleme ve dikkat bölgelerinde değişim yaratarak toksik bir sosyal ortam yaratıyor. Bu etkiler ömür boyu sürebilir.”

İngiltere İçin Uyarı

Araştırmacılar, benzer çalışmaların İngiltere’de de yapılabileceğini belirtti. Özellikle Londra gibi gelir uçurumunun yüksek olduğu bölgelerde, çocukların beyin gelişimi üzerindeki etkilerin incelenmesinin kritik olacağı ifade edildi.

Finansman ve Yayın

Araştırma, Brain and Behaviour Research Foundation, UKRI Medical Research Council ve ABD Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü (NIMH) tarafından finanse edildi. Bulgular, Nature Mental Health dergisinde yayımlandı.