İngiltere, Almanya ve Fransa’dan ortak İran açıklaması: Nükleer anlaşmayı desteklemeyi şimdilik sürdürüyoruz

15 Temmuz 2019

İngiltere, Almanya ve Fransa, İran ile varılmış nükleer anlaşmaya bağlılıklarının sürdürdüğünü ancak bunun devamının İran’ın anlaşmaya tam olarak uymasına ve yakın dönemde aldığı aksi yöndeki kararlardan dönmesine bağlı olduğunu bildirdi.

Üç ülkenin yayımladığı ortak açıklamada, “İran’la yapılan nükleer anlaşmayı desteklemeyi sürdürüyo­ruz ancak bunun devamı İran’ın an­laşmaya tam olarak uymasına bağ­lıdır. İran’ı, bu kapsamda yakın za­manda aldığı kararlardan dönmeye güçlü bir şekilde çağırıyoruz.” ifade­leri kullanıldı. Üç ülkenin ABD’nin nükleer anlaşmadan çekilme ve İran’a yeniden yaptırım uygulama kararı almasıyla ilgili üzüntü ve kay­gılarını 8 Mayıs 2018’de açık bir şe­kilde ilan ettikleri hatırlatılan açık­lamada, şunlar kaydedildi: “Mayıs 2018’den bu yana üç ülke de an­laşmaya bağlı kalan taraflarla İran halkının anlaşma kapsamında elde ettiği meşru ekonomik avantajlar­dan yararlanmayı sürdürebilmesi için ellerinden geleni yaptı. Bugün, anlaşmanın ABD’nin yaptırımları­nın baskısı altında ve İran’ın anlaş­madaki bir dizi unsuru yerine ge­tirmeme kararının ardından daha da zayıflaması riskinden kaygı du­yuyoruz.”

DİYALOG ÇAĞRISI

“İran’ın izin verilerin sınırların üstünde uranyum depolaması ve zengileştirmesinden son derece kaygılıyız.” ifadesi kullanılan açık­lamada, “Dahası üç ülke olarak İran Körfezi’nde tanık olduğumuz saldı­rılar ve bölgede güvenliğin kötüye gitmesi dolayısıya derin bir şekilde tedirginiz.” görüşüne yer verildi.

Tarafları sorumlu davranmaya ve bölgedeki gerilimi düşürüp di­yalogu canlandırmaya yönelik bir yol aramaya çağıran açıklamada, “Öyle riskler var ki bütün tarafla­rın durması ve eylemlerinin olası sonuçlarını değerlendirmesi gere­kiyor.” denildi.

Üç ülkenin de gerilimi düşür­meye ve diyaloga katkı yapmaya dönük olarak bir dizi diplomatik gi­rişimde bulunduğu belirtilen açıkla­mada, bu amaca dönük olarak bü­tün tarafların iyi niyet sergilemesi­nin önemi vurgulandı. Açıklamada, her üç ülkenin de uluslararası barış ve güvenlik için bu yöndeki girişim­lerini sürdüreceği kaydedildi. ABD VE İRAN ARASINDA URANYUM GERGİNLİĞİ

ABD yönetimi, BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesi ve Al­manya ile İran arasında 2015’te im­zalanan nükleer anlaşmadan mayıs 2018’de tek taraflı çekildikten sonra Tahran’a yönelik yaptırımları yeni­den uygulamaya başlamıştı.

İran da 8 Mayıs 2019’da anlaş­manın taraflarına çıkarlarının ko­runması çağrısında bulunmuş aksi takdirde anlaşmadaki taahhütle­rini sınırlandıracağını açıklamıştı. Tahran yönetimi, kısa süre önce de anlaşmada belirtilen uranyum zenginleştirme oranını aştığını du­yurmuştu.

ABD ile İran arasındaki gerilim devam ederken son olarak İran yö­netimi, nükleer anlaşmada yer alan zenginleştirilmiş uranyum stok mik­tarını aşacağını ilan etmiş, ABD yö­netimi ise bu karara sert tepki gös­termişti.