Muhafazakârlara uyarı: Emeklilik yaşı 70’in üzerine çıkabilir

İngiltere Hazine Bakanı Torsten Bell, Muhafazakâr Parti’nin devlet emeklilik maaşlarını koruyan üçlü artış sistemini (triple lock) mevcut haliyle sürdürmesi durumunda, emeklilik yaşını 70’in üzerine çıkarmak zorunda kalabileceğini öne sürdü. Bell, Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch’u, sistemin artan maliyetlerinin nasıl karşılanacağını açıklamamakla eleştirdi.

İşçi Partisi hükümeti, devlet emeklilik maaşlarının her yıl artırılmasında kullanılan üçlü koruma sisteminde gelecek parlamento döneminden itibaren değişiklik yapılacağını duyurdu.

Başbakan Andy Burnham’ın reform planı kapsamında elde edilecek ilk mali kaynakların, hükümetin oluşturmayı hedeflediği ulusal bakım hizmetine aktarılması öngörülüyor.

Muhafazakâr Parti ise söz konusu değişikliklere karşı çıkarak mevcut sistemin korunacağını savunuyor.

Üçlü koruma sistemi nasıl işliyor?

İngiltere’de devlet emeklilik maaşlarının yıllık artışını belirleyen triple lock sistemi, üç farklı göstergeden en yüksek olanının esas alınmasına dayanıyor.

Bunlar enflasyon oranı, ortalama kazançlardaki artış ve yüzde 2,5’lik asgari artış oranından oluşuyor.

Mevcut uygulamada emeklilik maaşları, bu üç göstergeden hangisi daha yüksekse o oranda artırılıyor.

Guardian’ın haberine göre, Hükümetin açıkladığı reform planında ise emeklilik maaşlarının her yıl enflasyon veya yüzde 2,5 oranından yüksek olanına göre artırılması öngörülüyor.

Maaş artışlarının ücretlerdeki yükselişe bağlanması ise emeklilik maaşlarının değerinin son dönemdeki kazanç artışlarının gerisinde kalması şartına bağlanacak.

Mevcut sistemin maliyeti 2050’de 50 milyar sterline ulaşabilir

Torsten Bell, hükümet tahminlerine göre mevcut üçlü koruma sisteminin değiştirilmeden sürdürülmesinden kaynaklanan ek maliyetin 2050 yılına kadar 50 milyar sterline ulaşabileceğini belirtti.

Bell, bu maliyetin karşılanabilmesi için emeklilik sisteminde başka değişikliklerin yapılmasının kaçınılmaz olacağını savundu.

Muhafazakârların geçmişte emeklilik yaşını yükseltme yöntemine başvurduğunu hatırlatan Bell, aynı yaklaşımın yeniden uygulanabileceğini ileri sürdü.

Bell, Muhafazakâr hükümetlerin 2011 ve 2014 yıllarında emeklilik yaşındaki planlı artışları hızlandırdığını, bazı kişilere değişikliklerden önce yalnızca beş yıl kadar süre tanındığını söyledi.

Eski Maliye Bakanı George Osborne’un da 2013 yılında emeklilik yaşının yükseltilmesini büyük mali tasarruf sağlayan uygulamalardan biri olarak değerlendirdiği hatırlatıldı.

Emeklilik yaşının 68’e yükselmesi zaten planlanıyor

İngiltere’de devlet emeklilik yaşı hâlihazırda yeniden değerlendirme sürecinden geçiyor.

Mevcut planlamaya göre emeklilik yaşının 2044 ile 2046 yılları arasında 68’e yükselmesi bekleniyor.

Ancak Bell, Muhafazakâr Parti’nin üçlü koruma sistemini değiştirmeden devam ettirmesi halinde bu yaş sınırının daha da yukarı çekilebileceğini iddia etti.

Bakan, Muhafazakârların geçmişte emeklilik yaşını hızlı biçimde yükselttiğini belirterek, mevcut politikalarının insanları 70’li yaşlarına kadar emeklilik için beklemek zorunda bırakabileceğini savundu.

Bell’in açıklamaları, emeklilik yaşının 70’in üzerine çıkarılmasına ilişkin alınmış bir hükümet kararı değil, Muhafazakâr Parti’nin politikalarına yönelik siyasi ve ekonomik bir değerlendirme niteliği taşıyor.

Badenoch’a mali sorumluluk eleştirisi

Bell, Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch’un üçlü koruma sisteminin değiştirilmesine karşı çıkarken, bunun mali sonuçlarına ilişkin açık bir çözüm ortaya koymadığını ileri sürdü.

Badenoch’un siyasi yaklaşımını ilkeli ve açık sözlü olarak tanımladığını belirten Bell, emeklilik politikası konusunda bunun tersini yaptığını savundu.

Muhafazakâr liderin geçen yıl üçlü koruma sisteminin gelir veya mali durum değerlendirmesine tabi tutulabileceği yönündeki açıklamalarını hatırlattı.

Bell ayrıca eski Muhafazakâr Maliye Bakanı Jeremy Hunt’ın üçlü koruma sistemini kamu maliyesi üzerinde yük oluşturan bir uygulama olarak nitelendirdiğine dikkat çekti.

Muhafazakârların mevcut sistemi savunmasının mali sorumluluk iddialarıyla çeliştiğini öne sürdü.

Kış yakıt yardımı tartışmasının ardından yeni reform

Üçlü koruma sisteminin değiştirilmesi, geçmişte emeklilerden gelebilecek siyasi tepkiler nedeniyle riskli bir adım olarak değerlendiriliyordu.

İşçi Partisi’nin daha önce emeklilerin büyük çoğunluğuna yönelik kış yakıt yardımını kaldırma planı yoğun eleştirilerle karşılaşmış, hükümet daha sonra bu kararından geri adım atmıştı.

Bell ise Başbakan Burnham’ın emeklilik sisteminin geleceğine ilişkin değişiklikleri açıkça savunmasının, Muhafazakârların maliyet konusunda yeterince şeffaf davranmadığı yönündeki eleştiriler karşısında kamuoyunda daha olumlu karşılanabileceğini ileri sürdü.

Geleceğin emeklilerine daha iyi koşullar vaadi

2024 yılından bu yana Swansea West milletvekili olan Torsten Bell, daha önce Resolution Foundation düşünce kuruluşunun direktörlüğünü yürüttü.

Bell, Andy Burnham’ın temmuz ayında iktidara gelmesinin ardından Hazine ile Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı arasında görev yapan emeklilikten sorumlu bakanlık görevini sürdürdü.

Bakan, Başbakan’ın hazırlanmakta olan 10 yıllık planında gelecekte emekli olacak kişilere daha iyi koşullar sağlanmasına yönelik taahhütlerin bulunacağını açıkladı.

Açıklanması yeni yıla ertelenebilecek planın, özellikle bugün özel sektörde çalışan kişilerin önceki nesillerin sahip olduğu rahat emeklilik koşullarına ulaşabilmesini hedeflediğini belirtti.

Bell, mevcut çalışanların da ebeveynlerinin yararlandığı emeklilik güvencelerine sahip olabilmesinin önemini vurguladı.