Üniversitelerde yapay zekâ alarmı: Sınav sistemi değişebilir

İngiltere’de üniversitelerde yapay zekâ kullanımının yaygınlaşması, öğrencilerin akademik başarılarının nasıl ölçüleceğine ilişkin ciddi endişeleri beraberinde getirdi. Yükseköğretim düzenleyici kurumu Office for Students (OfS), mevcut değerlendirme yöntemlerinin güvenilirliğinin tehlikeye girdiği uyarısında bulunarak geleneksel yazılı sınavlara, sözlü değerlendirmelere ve yüz yüze sunumlara dönüş çağrısı yaptı.

OfS tarafından yürütülen araştırma, yapay zekâ araçlarının üniversite ödevlerinde, tezlerde ve kaynak kullanımına izin verilen açık kitap sınavlarında giderek daha yaygın kullanıldığını ortaya koydu.

Düzenleyici kurum, bu durumun İngiltere üniversitelerinden alınan diplomaların güvenilirliğini zedeleyebileceğini belirtti.

Araştırmaya katılan bazı öğrenciler, arkadaşlarının yapay zekâ kullanarak hazırladıkları çalışmaları öğretim görevlilerine fark ettirmeden teslim ettiklerini ve yüksek notlar aldıklarını anlattı.

Üniversitelere yaptırım uyarısı

OfS, üniversitelerin öğrencilerin bilgi ve becerilerini doğru ve güvenilir biçimde ölçebilecek değerlendirme yöntemleri geliştirmesi gerektiğini vurguladı.

Yapay zekânın kötüye kullanımına karşı yeterli önlem almayan yükseköğretim kurumlarının kayıt koşullarını ihlal etmiş sayılabileceği ve yaptırımlarla karşılaşabileceği belirtildi.

OfS Strateji ve Uygulama Direktörü Josh Fleming, yapay zekânın yükseköğretim sistemi açısından nesiller boyu etkileri olabilecek bir risk oluşturduğunu ifade etti.

Fleming, teknolojinin öğrencilerin öğrenme süreçlerini ve üniversitelerin akademik başarıyı ölçme kapasitesini tehdit ettiğini belirterek yapay zekâ kullanılmadan gerçekleştirilen değerlendirmelerin önemli ölçüde artırılması gerektiğini söyledi.

Düzenleyici kurumun üniversitelerle birlikte çalışmaya devam edeceğini belirten Fleming, yükseköğretim sektörünün yapay zekânın sunduğu fırsatlardan yararlanırken ortaya çıkan riskleri de kontrol altına alması gerektiğini kaydetti.

Geleneksel sınavlar yeniden gündemde

Araştırmaya göre birçok üniversite, yapay zekânın uygunsuz kullanımını azaltmak amacıyla değerlendirme yöntemlerini değiştirmeye başladı.

Bu kapsamda öğrencilerin fiziksel olarak katıldığı yazılı sınavlar, yüz yüze sunumlar ve akademik sözlü sınavlar daha fazla kullanılmaya başlandı.

Üzerinde çalışılan diğer yöntemler arasında öğrencilerin yapay zekâ tarafından oluşturulan içerikleri eleştirel biçimde incelemeleri veya düzenlemeleri de bulunuyor.

Ayrıca öğrencilerin yalnızca tamamladıkları çalışmayı teslim etmek yerine araştırmalarını nasıl yürüttüklerini ve sonuçlara hangi aşamalardan geçerek ulaştıklarını açıklamalarını gerektiren süreç odaklı değerlendirmeler uygulanıyor.

İngiltere Eğitim Bakanlığı, üniversitelerden konuyu ciddiyetle ele almalarını beklediğini açıkladı. Bakanlık, OfS’nin mevcut akademik standartları etkin biçimde uygulaması ve yapay zekâ kullanımına ilişkin düzenleyici çerçeveyi güçlendirmesi gerektiğini bildirdi.

147 yükseköğretim kurumunu temsil eden Universities UK ise birçok üniversitenin değerlendirme sistemlerinde önemli değişiklikler yaptığını, ancak daha fazla ilerleme kaydedilmesi gerektiğini belirtti.

127 üniversite ve kolejde araştırma yapıldı

OfS ile üniversite yönetimi ve öğretim kalitesini geliştirmeye yönelik çalışmalar yürüten Advance HE kuruluşunun ortak araştırması kapsamında, bu yıl 127 üniversite ve kolejde 300’den fazla öğrenci ve personelle görüşüldü.

Araştırmada yükseköğretim kurumlarının yapay zekâ politikaları, teknolojinin eğitimde kullanımı ve akademik değerlendirmelere etkileri incelendi.

Görüşülen akademisyenlerden biri, yapay zekânın akademik dürüstlüğü ciddi biçimde tehlikeye attığını belirterek ödevlerin artık büyük ölçüde kısmen veya tamamen yapay zekâ yardımıyla hazırlandığını söyledi.

Bir başka üniversite çalışanı ise mevcut değerlendirme yöntemlerinin bir bölümünün artık amacına uygun olmadığının anlaşıldığını ve yapay zekânın yaygın kullanımının bazı alanlarda öğrencileri değerlendirmeyi neredeyse imkânsız hale getirdiğini ifade etti.

Öğrenciler birkaç dakikada ödev hazırlayabiliyor

Araştırmanın dikkat çekici bulgularından biri, bazı öğrencilerin yapay zekâ yardımıyla yalnızca birkaç dakika içinde tamamladıkları çalışmalardan, yapay zekâ kullanmadan ödev hazırlayan öğrencilerle benzer notlar alabilmesi oldu.

The Guardian’ın haberine göre raporda, bazı öğrencilerin teslim ettikleri çalışmaların temel ayrıntılarını dahi hatırlayamadıkları belirtildi.

Araştırmaya katılan bir öğrenci, arkadaşlarının kendisine bütün bir makaleyi ChatGPT kullanarak yazdıklarını açıkça söylediklerini anlattı.

Öğrenci, bu kişilerin yakalanmadan iyi notlar alabildiklerini ve yöntemin işe yaradığını gördükten sonra sonraki ödevlerinde de aynı yolu izlediklerini ifade etti.

Akademisyenler birbirine benzeyen ödevlerden şikâyetçi

Araştırmaya katılan öğretim görevlileri, teslim edilen çok sayıda çalışmanın aynı yazım tarzını taşıdığını, benzer akademik kaynaklara atıfta bulunduğunu ve içerik bakımından birbirine büyük ölçüde benzediğini bildirdi.

Bazı akademisyenler ise üniversitelerinde kullanılan mevcut değerlendirme sistemlerinin öğrencilerin gerçek bilgi düzeylerini ve becerilerini doğru biçimde ölçemediğini savundu.

OfS’nin araştırması, yükseköğretim kurumlarının yalnızca öğrencilerin teslim ettiği nihai çalışmaları değil, bu çalışmaların hazırlanma sürecini ve öğrencilerin konulara ilişkin bireysel bilgi birikimini de değerlendiren yöntemlere yönelmesi gerektiğini ortaya koydu.