İngiltere’de Son Yıllarda Daha Çok Çalışmamıza Rağmen Daha Az Kazanıyoruz

Bu yazı 11 Haziran 2026 tarihinde yayınlanmıştır

Birleşik Krallık’ta yaşayan milyonlarca insan benzer bir durumdan şikâyet ediyor: Daha uzun saatler çalışıyor, ek işler yapıyor, hatta aile bireylerinin daha fazlası iş hayatına katılıyor; buna rağmen elde edilen gelir, geçmiş yıllara kıyasla daha düşük bir yaşam standardı sağlıyor. Birçok kişi, iki kat çalışmasına rağmen ancak eskisinin yarısı kadar ekonomik rahatlık hissedebildiğini ifade ediyor. Bu durum kendiliğinden ortaya çıkmıyor; kuşkusuz bunun çeşitli nede nleri bulunuyor.

2021 yılında pandeminin ardından İngiltere, son kırk yılın en yüksek enflasyon oranlarıyla karşı karşıya kaldı. Gıda, enerji, ulaşım ve kira fiyatları hızla yükseldi. Maaşlar belirli oranlarda artsa da bu artışlar çoğu zaman enflasyonun gerisinde kaldı. Bir çalışanın maaşı yüzde 10 artmış olabilir; ancak kira, elektrik, doğalgaz ve market harcamaları yüzde 20-30 oranında yükseldiyse, kişi gerçekte daha fakir hâle gelir. Buna ekonomide “gerçek gelir kaybı” deniyor. İngiltere’nin özellikle Londra ve Güneydoğu bölgelerinde yaşanan konut sıkıntısı, çalışanların bütçelerini ciddi şekilde zorluyor. Son yıllarda kiralar birçok bölgede maaş artışlarından daha hızlı yükseldi. Eskiden gelirin yüzde 25-30’u kiraya giderken, bugün bazı çalışanlar gelirlerinin yüzde 40-50’sini yalnızca barınma için harcamak zorunda kalıyor. Bu durum tasarruf yapmayı ve yaşam kalitesini doğrudan etkiliyor.

Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında Avrupa genelinde enerji fiyatları ciddi şekilde yükseldi. Elektrik ve doğalgaz faturaları birçok hanede iki hatta üç katına çıktı. Devlet destekleri geçici bir rahatlama sağlasa da yüksek enerji maliyetleri aile bütçeleri üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Maaşlarda görülen nominal artışların önemli bir kısmı vergi ve sosyal güvenlik kesintileri nedeniyle çalışanların cebine yansımıyor. Gelir arttıkça daha yüksek vergi dilimlerine giren birçok çalışan, maaş artışının beklediği faydayı göremiyor. Bu nedenle çalışanlar daha fazla mesai yapmalarına rağmen net gelirlerinde sınırlı bir artış hissediyor. Birleşik Krallık ekonomisi uzun süredir düşük verimlilik sorunu yaşıyor. Ekonomistler, 2008 küresel finans krizinden sonra ücretlerin verimlilik seviyelerine paralel şekilde yükselmediğini belirtiyor. Çalışanlar daha uzun saatler çalışsa bile üretkenlik artışı sınırlı kaldığından ücretlerde güçlü bir yükseliş yaşanmıyor.

Hayat standartlarımızı düşüren bir başka etken de faiz oranlarının yükselmesi oldu. Artan faizler mortgage ödemelerini ve kredi maliyetlerini yükseltti. Ev sahibi olan birçok aile aylık ödemelerinde yüzlerce sterlinlik artışlarla karşılaştı. Maaşlar artsa bile gelirlerin daha büyük bir kısmı faiz ve borç ödemelerine gitmeye başladı. Birçok İngiltere çalışanının “iki kat çalışıp yarısı kadar kazanıyorum” hissine kapılmasının temel nedeni maaşların düşmesi değil, yaşam maliyetlerinin maaşlardan daha hızlı yükselmesidir. Enflasyon, kira krizi, enerji fiyatları, yüksek vergiler, faiz artışları ve ekonomik büyümedeki yavaşlama birleşerek çalışanların satın alma gücünü önemli ölçüde azalttı. Bugün sorun yalnızca ne kadar kazanıldığı değil, kazanılan paranın ne kadarının günlük yaşam giderlerine harcandığıdır. Bu nedenle birçok kişi daha fazla çalışmasına rağmen geçmiş yıllardaki ekonomik rahatlığı hissedemiyor.

Ekonomideki bu tabloyu iyi okuyamayan iktidardaki İşçi Partisi (Labour Party), 7 Mayıs 2026’da yapılan yerel seçimlerde ağır kayıplar yaşayarak bunun siyasi bedelini ödemeye başladı. Süreci doğru yönetemeyen ve ekonomik krizin yükünü uzun yıllara yaymak yerine büyük ölçüde halkın omuzlarına bırakan hükümet, şimdi başbakanını değiştirerek yoluna devam etmenin yollarını arıyor. Ancak vatandaşların yaşam standartlarında somut bir iyileşme sağlanamazsa, iki yıl sonra yapılması muhtemel genel seçimlerde hükümet çok daha ağır bir siyasi faturayla karşı karşıya kalacaktır.