Mustafa Çetinkaya
İngiltere’de emlak piyasası yeni bir döneme giriyor. Yıllarca sürekli yükselen konut fiyatları artık aynı hızda ilerlemiyor. Özellikle Londra’da fiyatlar üzerinde ciddi bir baskı var. Satışlar yavaşlıyor, alıcılar daha fazla pazarlık yapıyor ve bazı ev sahipleri istedikleri fiyatı elde edemiyor; dolayısıyla fiyatların düşmesi yönünde baskı artıyor.
Bu durum henüz bir kriz değil. Ancak emlak piyasasının kuralları değişiyor. En önemli nedeni mortgage faizleri. İngiltere’de konut kredisi maliyetlerinin yüksek kalması, insanların satın alma gücünü önemli ölçüde azaltıyor. Birkaç yıl önce belirli bir bütçeyle rahatlıkla alınabilen bir ev, bugün çok daha yüksek aylık ödeme gerektiriyor. Bu da özellikle Londra gibi zaten pahalı olan bir piyasada talebi zayıflatıyor.
Bir başka sorun artan yaşam maliyetleri. Enerji, gıda, ulaşım ve diğer giderlerin artması, insanların gelirlerinin daha büyük bölümünü günlük hayata harcamasına neden oluyor. Ev almak artık sadece bir mülk satın almak değil; aynı zamanda uzun yıllar sürecek büyük bir finansal yükün, kredinin altına girmek demek.
Üstelik hükümetin yatırımcı landlord ve yüksek değerli konut sahiplerine yönelik politikaları da yatırımcıların hesabını değiştiriyor, UK’den ve emlaktan uzak durulmasına yol açıyor. Önümüzdeki dönemde £2 milyon ve üzerindeki değere sahip konutlara normal Council Tax’in üzerine ek bir “High Value Council Tax” getirilmesi planlanıyor. Evin değeri yükseldikçe bu ek vergi de artacak. Bu durum özellikle Londra’da pahalı ev satın alan yatırımcılar açısından önemli bir maliyet oluşturacak.
Bunun yanında buy-to-let yatırımcıları açısından da tablo eskisi kadar rahat değil. Kira gelirlerinin vergilendirilmesi, mortgage faizlerinin vergi açısından eskisi kadar avantajlı olmaması, bakım giderleri, lisanslar, sigortalar, boş kalma riski ve diğer maliyetleri landlordların ‘gerçek’ getirisini aşağı çekiyor.
Genel ekonomik durumun baskısı altında ve hükümetin emlak sektörüne yapmayı düşündüğü yeni yasalar gölgesinde, Londra başta olmak üzere UK’de emlağa yatırım yapılır mı?
Fiyatların düşmesi aslında uzun vadeli yatırımcı için kötü bir haber olmak zorunda değil. Piyasanın sakinleştiği dönemlerde gerçek pazarlık fırsatları da ortaya çıkabilir. Satmak zorunda olan bir ev sahibiyle karşılaşabilir, piyasa değerinin altında bir mülk satın alabilirsiniz.
Genel ekonomik durgunluk, Londra’yı terk eden insanlar ve göçmen girişinin azalması gibi nedenlerle, önümüzdeki birkaç yıl Londra emlak piyasasında “her şey yükselir” dönemi yaşanmayacak. İyi bölgelerde, iyi ulaşım bağlantılarına sahip, kiracısı kolay bulunan ve doğru fiyattan alınabilen mülkler değerini koruyabilir. Buna karşılık sadece prestijli olduğu için pahalı olan ve düşük kira getirisi sağlayan mülkler yatırımcı açısından daha problemli hale gelecek.
Genellikle emlak piyasasında en büyük fırsatlar, çoğu zaman herkesin satın almak istediği dönemde değil, insanların tereddüt ettiği dönemlerde ortaya çıkar. Bugün Londra’da panikle satış yapmak için erken. Fakat gözünü kapatıp ev almak için de eski günlerde değiliz. Londra başta olmak üzere İngiltere’ye emlak yatırımı yapmak, garanti getirinin yanında bir prestijdi. Dünyada yaşanan savaşlar, artan enerji faturaları ve belirsizlik dış yatırımcıları da etkiledi. Garanti kira geliri nedeniyle arsa alıp flatlar yapan yatırımcılar da artık birkaç kez düşünüyorlar. En az bir yıldır kiralarda hızlı bir düşme var ve bu durum ev fiyatları üzerine baskı yapıyor.
Yatırımcıları bilmem, onlar çok paralı, akıllı adamlardır; işlerini bilirler. Fakat yaşamak için ev almayı düşünen insanlar için yanlış zaman yoktur. Koşullar bir yere kadar hazırsa, biraz da siz zorlayıp (anneden, babadan ya da arkadaşlardan peşinat bulup) yaşayacağınız evi almak için tam zamanı olabilir. Günün sonunda, her ay ödediğiniz kira kadar para biriktirmeye başlamış olursunuz. Ev sahibinin dırdırından kurtulmanızın hayatınıza sunacağı konforu söylemiyorum bile.
Ne demiş atalarımız: “İlk evinizi satın almanın hatası olmaz!”
- İngiltere’de Gençlerin Geleceği: İş, Ev ve Güvenlik
- Ankara Anlaşması: Süreç Bitti mi, Asıl Mücadele Şimdi mi Başlıyor ?
- Halk Artık Söz Değil, Rahatlama Bekliyor
- Doğudan Batı’ya Durdurulamayan Göç Yürüyüşü
- Britanya’da İyi ki NHS Var
- Burnham Dönemi: İngiltere AB’ye Geri Döner mi?
- Milyarlar kiraya gidiyor, evsizlik büyüyor
- Bu Yaz İngiltere Sıcak Geçecek
- Andy Burnham, İngiltere İçin Yeni Bir Sayfa mı?
- 7 Mayıs Yerel Seçimlerinin Sonuçları Sir Başbakan’ı ‘Yedi’





