İngiltere’de emekli maaşı 50 paket sigara karşılığında

Bu yazı 5 Nisan 2024 tarihinde yayınlanmıştır

Basından öğrendiğimce İngiltere’de 20’lik bir paket sigara 16 sterlin olmuş. Sigara içmiyorum ama sigara bağımlılarının zamla terbiye edilmelerine de karşıyım hani.

Büyük usta Neşet Ertaş’ın sigara zamlarına karşı dönemin başbakanı Erdoğan’a “Fakirin sigarasına karışmayın. (Gücün yetiyorsa) havamızı zehirleyen sel gibi akan arabaların egzozlarına bir çare bul” sözünü doğru da bulurum.

Neyse dostlar sigara fiyatını yaşadığımız ülkedeki emekli aylığı ile kıyaslamak için yazıyorum. İngiltere’de uzun süredir 750 sterlin olan emekli aylığı nihayet 800’e (927 euro) yükseldi. Bu maaş tam tamına ayda 50, günde 1.6 sigara paketi parası. Çoook az dostlar. İngiltere de Türkiye gibi dünyada emeklisine çile çektiren, kuruş hesabı yaptıran ülkeler arasında. Türkiye’de DİSK AR’ın yaptığı ve 24 Mart 2024’te açıkladığı araştırmaya göre euro bazına ülkelerin emekli aylığı şöyle: “İspanya 1.417, Fransa: 1.485, Almanya: 1.552, İtalya: 1.582, Belçika: 1.717, Hollanda: 2.003 ve Türkiye: 237” İşin kötü yanı Türkiye’deki emekli aylığı son 9 yılda euro bazında üçte bir azalmış…

Emeklilerin iş yaşamında olmadıklarından dolayı örgütlü mücadeleden çok uzak olmasını kullanan hükümetler “vurun abalıya” politikasını rahatça güdebiliyor. Ekonomide çalışan kesimin kişisel gelirini oluşturan ücret ve maaşlar kadar kişisel giderleri de çok önemli. Haberlerde duyduğumuz faiz oranları aile bütçesinde anlık değişiklik yapmasa bile can yakıcı olabilir. Örneğin faiz oranlarındaki artış ev ve tüketici kredisi olanların giderlerinin artacağı anlamına geliyor.

İngiltere Merkez Bankası (BoE), politika faizini beklentilere paralel şekilde yüzde 5,25’te sabit tuttu. Ülkede Ağustos ayında bu düzeye yükselen politika faizi halen son 16 yılın en yüksek seviyesinde. İngiltere, dünyanın en gelişmiş yedi ekonomisi olarak anılan G7 ülkesi (Kanada, Almanya, İtalya, Fransa, İngiltere, ABD, Japonya) arasında en yüksek faiz oranına sahip olanı sayılıyor. Rishi Sunak hükümeti, enflasyonla mücadele adıyla faiz oranlarını yüksek tutarak sabit gelirli çalışanların zaten az olan gelirlerinden en fazla çalan konumda. Rakamlar ortada!

***

Dostlar size iyi haber: asgari ücret de artıyor. İngiltere’de hükümet 21 yaş ve üzeri çalışanların asgari ücretini Nisan 2024’te artırılmasına karar verdi. Hükümet, “Ulusal Yaşam Ücreti” olarak tanımlanan asgari ücreti yaklaşık yüzde 10 arttırarak saat başına 10.42 sterlinden 11.44’e çıkaracağını açıkladı. Neden 21 yaş? Bu da ayrı tartışma konusu. Eşit işe eşit ücret uygulanmalı. Değil mi?

Artışların enflasyon artı refah payı oalarak yapıldığı düşünülürse bu rakamın az olduğu anlaşılacaktır fakat patronlar kulübü bu artışı çok gördü. İşverenler bu artışın fiyat artışına ve işsizliğe neden olacağını öne sürmüş. Lloyds Bank tarafından yapılan bir ankete göre, işe alım planlarında potansiyel bir yavaşlama yaşanabilir ve bu durum yüksek asgari ücret maliyetleriyle ilişkilendirilebilir. Hay asgari ücret kadar başınıza taş düşsün! Bu yıl biraz az kazandığınızı düşünün! İllaki çalışandan çıkaracaksınız!