İngiltere vize ücretlerindeki adaletsizlik

Bu yazı 10 Eylül 2026 tarihinde yayınlanmıştır

Birleşik Krallık’ın (BK) Türkiye’de istediği vize ücret­leri, bütün dünyayla aynıdır. Ücretleri büyükelçilikler değil Londra’daki İçişleri Bakanlığı (Home Office) belirler ve dünya çapında tek bir tarife uygular. Fark yalnızca başvuru yapılan ülkedeki ödeme para birimi­dir. Örneğin Türkiye’de dolar, Avrupa’da euro, Japonya ve Hindistan’da kendi para birim­leri istenir.

Benim vize konusunda iki eleştirim var. Birincisi vize ücretleri Türkiye’nin yanı sıra bütün dünya ülkeleri için aşırı pahalıdır. Örneğin Türkiye’de 6 aylık turist vizesi için £135, öğ­renci vizesi için £558, 3 yıla ka­dar yetenek vizesi için £819 ve aile birleşimi (Settlement) için de £2.064 karşılığı dolar öde­mek zorundasınız. İngiltere’yi iki haftalığına ziyaret edecek bir turist, bir uçak parası da vize için ödeyecek. Avrupa’nın istediği Schengen vizesi ise 90 euro. İngiltere vizeyi haksız ka­zanç kapısı yaptı dense yeridir hani.

İkinci eleştirim ise bütün dünyada bu fiyatların tek tarife olarak uygulanması. Milli geliri yılda bin doların altında olan bir ülkeyle 20 bin doların üzerinde olan bir ülkede aynı vize tari­fesini kullanmak reva mı? Akla, “BK, ‘yoksul ülkelerden gelen ol­masın’ diye bunu özellikle yapı­yor” sorusunu getiriyor haliyle. Vize ücretlerinin vergide adalet misali Dünya Bankası’nın Milli Gelirler Tablosu’na göre belir­lenmesi “adil” bir yaklaşım ola­cak.

Ayrıca vize uygulamaları ve istenen belgeler son yıllarda ziyaretçilerin aleyhine çok de­ğişti. Örneğin BK’de yaşayan Britanya vatandaşı ile evlenen bir yabancıdan A1 düzeyinde İngilizce sınavını da geçmesi isteniyor. Bir ülke (üstelik he­nüz vatandaş olmayan) ülke­sinde yaşayan şahsı kendi di­lini konuşmak zorunda tutula­bilir mi? “Ama resmi dilde işini görebilmeli” derseniz, “Size ne kardeşim. Onun sorunu” derim. Türkiye’de Türkçeyi bilmeyen Kürt vatandaşlarına Türkçe’yi dayatmak ne kadar yanlışsa, BK’de de öyle. “Bu kural der­hal kaldırılmalı!” derim.

GÖÇMEN DÜŞMANLIĞI VE GERÇEKLER

Dünyada 65 yaş üstü nüfusu yüzde 10’u aşan ülkeler “Yaşlı ülke” katogorisine giriyor. Bu­nun anlamı üreten nüfus ile ar­tık daha çok tüketen ve sosyal hizmetlerden daha çok yarar­lanan nüfus arasındaki denge bozulmaya başlıyor demek. BK’deki bu oran çoktan alarm vermiş durumda çünkü 65 yaş üstü %19.9 ve 85 yaş üstü %2.5 oranında. Giderek artan yaşlı oranının devlet bütçesini hor­tumlamaması için nüfusun gençleştirilmesi gerekir. İşte zurnanın zırt dediği nokta bu­rada. “Peki nüfus nasıl gençleş­tirilir?” BK’de Türkiye’deki gibi vatandaşa “üç çocuk yapın” çağrısı komik kaçar sanıyo­rum. Geçenlerde orta yaş üstü ambulans şoförü bir kadın ile sohbet ediyordum. Tam yedi çocuğunun olduğunu söyler­ken güldü ve ekledi: “Ama günü­müzde işçi sınıfından bir ailenin bu kadar çocuğa bakması ha­yal bile edilemez.” Sorunun ya­nıtı ise kontrollü göçte yatıyor: Ülke ekonomisinin ihtiyacı olan genç ve nitelikli göçü ülkeye çağırmak. BK’de bu büyük bir ustalıkla yapılıyor zaten. Özel­likle beyin göçü için bir takla atılmadığı kaldı desem yeridir. Geçen ay bir hastane ziyare­timde sağlık personelinin yüzde 90’ı göçmen kökenli, hastaların da yüzde 90’ı ise beyaz İngi­lizdi. Bu BK’nin sağlıkta yoksul ülkelerin nitelikli elemanlarını nasıl acımasızca çaldığının da resmiydi. Öyle ki hemşirelerin İngiltere’ye göçü, Gana’da sağ­lık sistemini çökme noktasına getirdiğini haber yapmıştık.*

BK’deki siyasiler kendi be­ceriksizliklerini kapatmak için göçmenleri oldu bitti günah ke­çisi, sofradaki davetsiz misafir olarak gösterdiler. İşin aslı ise tam tersi. Şimdiye kadar bir Allah’ın kulu kalkıp da “Göç­menler bizim veli nimetimiz yapmayın etmeyin efendiler” demedi, diyeceğe de benzemi­yor. Ne yazık ki göçmen karşıtı “vurun abalıya” politikası her zaman prim yaptığı için bu ay­rımcı, yalancı hatta faşist söy­lemin süreceğe ve göçmenlerin canını yakmaya devam edeceğe benziyor…

Ülkedeki son olası yasal dü­zenlemeler de bu cinsten… İngiltere’de süresiz oturum (ILR) için başvuru süresi 5’ten 10 yıla çıkarılmaya çalışılıyor. Plan henüz yürürlüğe girmiş değil. İçişleri Bakanlığı tarafın­dan yürütülen görüş alışverişi süreci tamamlandı, fakat yeni göçmenlik kuralları ve geçiş hükümleri açıklanmadı. Bun­dan böyle BK’de belirli süre yaşamakla değil; kişinin İngi­lizce seviyesi, çalışma ve gelir durumu, ülkeye ekonomik kat­kısı, göçmenlik geçmişi ve ku­rallara uyumu gibi ölçütlerle de değerlendirilebilecek.

Britanya vatandaşıyla evli olanlar ve Hong Kong BN(O) statüsü sahiplerinin aileleri için mevcut 5 yıllık yerleşim yolunun korunması planlanı­yor. Buna karşılık “Yetenekli İşçi” vizesi sahipleri, eşleri ve çocukları açısından süreç daha belirsiz hale gelebilir. Özellikle bazı düşük beceri seviyesin­deki işlerde çalışanlar için 15 yıllık başlangıç süresi ihtimali de gündemde.

En önemli belirsizlik ise hâlihazırda BK’de bulunan vize sahiplerinin yeni sistemden et­kilenip etkilenmeyeceği. Hükü­met, henüz ILR almamış kişile­rin de reform kapsamına girebi­leceğini belirtmişti; ancak geçiş kuralları kesinleşmedi.

Göçmen emeğine mahkum bir ülkede göçmen karşıtlığı po­litikaya bakarak “Bu ne perhiz bu ne lahana turşusu” dediği­nizi duyar gibiyim. Haklısınız…

______________

* Hemşirelerin İngiltere’ye göçü, Gana’da sağlık sistemini çökme noktasına getirdi

https://acikgazete.com/ingil­tere/hemsirelerin-ingiltereye-gocu-ganada-saglik-sistemini-cok­me-noktasina-getirdi/