Travmatik Deneyimlerden Sonra Kaçınma

Bu yazı 13 Mayıs 2024 tarihinde yayınlanmıştır

Travmatik veya stresli olaylar yaşamış kişiler, sıklıkla tetikleyicilerden kaçınma yoluyla bu deneyimlerle başa çıkmaya çalışırlar (Brown & Hofmann, 2010).

Kaçınma, kısa vadede bir rahatlama sağlayabilirken, uzun vadede iyileşmeyi engelleyebilir ve hatta daha fazla zarara yol açabilir. Araştırmalar, tetikleyicilerden kaçınmanın kaygı ve depresyon semptomlarında artışa yol açtığını göstermiştir (Wilton, Vaez, & Telch, 2020). Bunun sebebi, kaçınmanın tetikleyiciyle ilgili olumsuz duygulara ve düşüncelere karşı direnci azaltması ve bu da söz konusu duyguların daha yoğun ve kalıcı hale gelmesine neden olmasıdır (Boehnke & Bryant, 2017).

Kaçınma davranışı, travmatik deneyimle yüzleşmeyi ve onu işlemeyi de zorlaştırır. Bu durum, travmanın uzun vadeli etkilerinin devam etmesine ve duygusal iyileşmenin gecikmesine yol açar (Foa & Kozak, 1986).

Travmatik veya stresli olaylar yaşamış kişiler için Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), iyileşme sürecinde önemli bir rol oynayabilir. BDT, travmatik deneyimlerle ilişkili olumsuz düşünceleri ve inançları belirleme ve bunları daha gerçekçi ve işlevsel olanlarla değiştirmeye odaklanır (Hagemann, Keefe, Bisson, & Wessely, 2020). Bu sayede bireyler, travmatik olaylarla ilgili duygusal tepkilerini ve davranışlarını daha sağlıklı bir şekilde yönetmeyi öğrenebilirler. BDT, travmatik olaylarla ilgili çarpıtılmış veya olumsuz düşünce kalıplarını belirleme ve bu kalıpları daha gerçekçi ve işlevsel olanlarla değiştirmelerine yardımcı olur. Bu da bireylerin duygusal tepkilerini ve davranışlarını daha sağlıklı bir şekilde yönetmelerine imkân tanır (Bisson, Bryant, & Ignacio, 2018). Bireylere travmatik deneyimlerle ilgili duygularını fark etmelerini, kabul etmelerini ve yönetmelerini öğretir. Bu sayede bireyler, travmatik olaylarla tetiklenen duygusal tepkilere karşı daha dayanıklı hale gelirler. BDT, bireylerin travmatik deneyimlerle başa çıkmak için daha sağlıklı ve işlevsel davranışlar geliştirmelerine yardımcı olur. Bu da travmatik olayın olumsuz etkilerini azaltmaya ve yaşam kalitesini artırmaya katkıda bulunur.

Araştırmalar, BDT’nin travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) ve diğer travma ile ilgili semptomları tedavisinde oldukça etkili olduğunu göstermiştir (Hagemann, Keefe, Bisson, & Wessely, 2020). BDT, kaçınma davranışını azaltmada ve travmatik deneyimlerden sonra iyileşmeyi teşvik etmede önemli bir rol oynamaktadır. Bir uzmandan yardım almak ve uygun bir terapi yöntemi seçmek önemlidir. Uzmanlar, bireyin özel ihtiyaçlarına göre en uygun tedavi planını oluşturabilir ve iyileşme sürecini destekleyebilir.

Sevgiyle kalın!

Melike Barış

Psikolog ve Gottman Çift Terapisti

Website: www.melikebaris.com

Instagram: www.instagram.com/psikolog_melikebaris/

Referanslar

• American Psychological Association (APA). (2020, January). Psychotherapy. https://www.apa.org/topics/psychotherapy
• American Counseling Association (ACA). (2020). Finding the Right Therapist. https://www.counseling.org/
• Norcross, J. C., & Lambert, M. J. (2011). Introduction to psychotherapy: Understanding and applying psychological help (6th ed.). American Psychological Press.
• Horvath, A. O., & Symonds, M. (2002). The importance of the therapeutic relationship. Clinical Psychology: Science, Practice, and Policy, 9(3), 241-263. https://www.apa.org/topics/psychotherapy
• Lambert, M. J., Bergin, A. E., & Vermeulen, M. (2012). Understanding psychotherapy: The chance for change. American Psychological Press.
• Frank, J. D., & Frank, J. H. (1991). Persuasive and nonpersuasive forms of psychotherapy. American Psychologist, 46(12), 1367-1376. https://www.apa.org/topics/psychotherapy
• Kazdin, A. E., & Watkins, M. P. (1983). Behavior therapy: Clinical and experimental perspectives (2nd ed.). American Psychological Press.