Konut Arzı Yetmiyor, Kiralar Yeniden Yükselişe Geçti

Bu yazı 17 Eylül 2026 tarihinde yayınlanmıştır

İngiltere konut piyasasında son dönemde dikkat çekici bir değişim yaşanıyor. Bir süredir hız kaybe­den, hatta bazı bölgelerde gerile­yen ev ve oda kiraları yeniden yük­selişe geçti. Özellikle Londra başta olmak üzere büyük şehirlerde kira­lık konut bulmak zorlaşırken, geri­lemeyen yüksek mortgage faizleri de ev sahibi olmanın önündeki en­gelleri artırıyor.

Bugünkü tabloyu anlamak için birkaç yıl geriye gitmek gerekiyor. Brexit sonrasında İngiltere’deki ekonomik ve göç dengelerinde önemli değişiklikler yaşandı. Bazı sektörlerde çalışan profesyonel­lerin ülkeyi terk etmesi, göç poli­tikalarının sıkılaşması ve vize ile sosyal yardım kurallarındaki de­ğişiklikler nedeniyle ülkeyi terk edenlerin artması, belirli dönem­lerde kiralık konut talebinin azal­masına katkıda bulundu.

Emlak sektöründe çalışan ar­kadaşlarımdan aldığım bilgiler de bu tabloyu destekliyor. Talep dü­şünce ev sahipleri geçtiğimiz ay­larda kiracı bulmakta zorlanmış­lar. Kira artırmak bir yana, iyi ki­racısını kaybetmemek için indirim teklif eden ev sahipleri bile olmuş. Yani piyasa bir süreliğine kiracının lehine dönmüştü.

Şimdi ise rüzgâr yeniden ter­sine dönmeye başlamış

İngiltere’deki konut sorununun temelinde uzun yıllardır çözüle­meyen arz yetersizliği bulunuyor. Yeni konut üretimi ihtiyacı karşı­lamakta yetersiz kalırken, yüksek inşaat ve finansman maliyetleri, planlama süreçleri ve kiralık ko­nut yatırımlarına getirilen yeni dü­zenlemeler arzı baskılıyor.

Londra bu tablonun en belir­gin örneği. Hükümet, ekonomik ve idari yoğunluğu Manchester başta olmak üzere ülkenin diğer bölge­lerine yaymak istiyor. Ancak bu, sonuçları birkaç yılda alınabilecek bir proje değil. İnsanların Londra’yı tercih etmesinin nedeni yalnızca iş imkânları da değil; finans, eğitim, kültür, ulaşım ve sosyal hayat gibi onlarca faktör Londra’yı cazip kılı­yor. İnsanların yaşam tercihlerini devlet eliyle değiştirmek kolay de­ğil. Toplum mühendisliği projeleri çoğu zaman kâğıt üzerinde olduğu gibi gerçekleşmez.

Mortgage piyasasında da ciddi bir sıkışıklık var. Yüksek faizler ay­lık ödemeleri artırırken, ilk kez ev alacakların depozito biriktirmesi de giderek zorlaşıyor. Üstelik ban­kaların gelir çarpanları üzerinden uyguladığı kredi sınırları başlı ba­şına en büyük engel.

Örneğin yıllık brüt geliri yakla­şık £100 bin olan bir kişinin, geli­rinin 4,7 katı üzerinden kredi kul­lanabildiğini varsayarsak, kredi yaklaşık £470 bin seviyesinde ka­lıyor. Londra’da bu parayla özel­likle merkezi bölgelerde üç yatak odalı bir aile evi bulmak hiç kolay değil; kenar mahallelere gitmek ge­rekebilir. Geliri bu seviyelerde ol­mayan sıradan bir Londralı nasıl ev sahibi olacak?

Ev satın alamayan insanlar daha uzun süre kiracı olarak kalıyor. Ki­racı sayısı artarken yeni konut arzı aynı hızda artmazsa sonuç kaçınıl­maz: daha fazla rekabet ve daha yüksek kira.

Önümüzdeki dönemde İngiltere konut piyasasının kaderini büyük ölçüde yeni konut üretimi belirle­yecek. Faizlerin düşmesi tek ba­şına yeterli olmayacaktır. Daha fazla konut üretilmesi, kiralık ko­nut yatırımının sürdürülebilir hale getirilmesi ve ilk kez ev alacakla­rın desteklenmesi gerekiyor. Dev­let bir yere kadar bankalara kefil olup daha kolay kredi verilmesine destek olmalıdır. Nasıl olsa evsiz­lerin, yardım talep edenlere tüm hayatları boyunca kiralarını öde­miyor mu? Ev almaya çalışan fa­kat az biraz desteğe ihtiyacı olan insanlara yardımcı olmak, soru­nun kalıcı çözümüne katkı sağla­yacaktır.

UK’de ev sahibi olmak artık sa­dece ekonomik değil, sosyal bir sorun. İnsanların gerçekten karşı­layabileceği fiyatta yeterli konut üretilemediği sürece, Londra’da ve giderek İngiltere’nin tamamında ev sahibi olmak zor, kiracı olmak ise daha pahalı olmaya devam edecek.