6 Mayıs 2021 UK Seçimlerinde Herkes Galip!

Bu yazı 10 Mayıs 2021 tarihinde yayınlanmıştır

Birleşik Krallık 6 Mayıs 2021 tarihinde kısmı yerel seçimlerini gerçekleştirdi. UK’de yerel seçimler biraz değişik, tüm seçimler ülke genelinde aynı gün yapılmıyor. Örneğin 6 Mayıs günü Londra Büyükşehir seçimleri yapıldı fakat Londra’da ilçe belediye seçimleri yapılmadı. Bunun yanında birçok büyük il merkezi ve küçük yerleşim merkezlerinde çok sayıda sandalye için sandığa gidildi.

Toplam nüfusu 68 milyon olan UK genelinde 48 milyon kayıtlı seçmen yaşadığı farklı bölgelerde tercihlerini yaptılar. Katılım oranları bu seçimde de oldukça düşüktü ve pandeminin de etkisiyle seçime katılım oranı yüzde 50’nin altında kaldı. 6 Mayıs seçimlerinin yorumuna gelirsek; öyle bir seçim oldu ki neredeyse seçime giren herkes sandıktan galip çıktı! Muhafazakâr Partililer Heartlipool Milletvekili ara seçimini ve kırsal bölgelerdeki sandalyeleri kazandıkları için galip, İşçi Partisi, Londra Belediye Başkanlığı’nı ve Galler bölgesini kazandığı için galip, Yeşil Parti ülke genelinde üçüncü parti olduğu için galip, İskoç Milliyetçiler yerel parlamentolarında ilk defa çoğunluğu sağladıkları için galip.

Kısacası herkes galip ve mutlu. Birkaç küçük parti dışında ‘Yenildik sorumluluğu alıyorum ve istifa ediyorum’ diyen lider yok. Seçim sonuçları da aslında biraz ‘ortaya karışık’ tadında. Muhafazakârlar ‘konjektörün’ kendilerinin lehine olduğu bir zamanda Londra Belediyesi’ni alamamanın ıstırabını yaşıyorlar. Londra deyip geçmeyin nüfus ve bütçe olarak ülkenin en büyük şehri.

Türkiye’de İstanbul ne ise Birleşik Krallık’ta da Londra o. İşçi Partisi’nin Londra dışındaki diğer başarısı Galler özerk bölge parlamentosuna giren milletvekillerin tam yarısını kazandılar. Muhafazakarların öne çıkardıkları seçim galibiyeti ise 50 yıldır İşçi Partisi yönetiminde bulunan Hartlepool bölgesi milletvekilliğini kazanmaları oldu.

Belli başlı büyük şehirleri kazanamasalar da küçük yerleşim birimlerinde meclis üyeliklerinde önde olan Muhafazakârlar, zafer kazandık deseler de ortada kutlamaya değer bir zafer yok. Ülke genelinde en net başarıyı Yeşil Parti kazandı, Yeşillerin birçok oyları boşa gitse de genel toplamda oylarını artırdılar. Ulusal çapta seçime katılan büyük parti listesinin en sonunda Liberal Parti bulunuyor. Ne söylemde ne de sonuçta önemli bir varlık gösteremediler. Brexit destekçileri Muhafazakâr Parti etrafında toplanırken alternatif kanatta İşçi Partisi bulunuyor.

Özerk bölgelerde Milliyetçi Partiler yükselişlerini sürdürürken, iki büyük parti dışındaki yeni oluşumlar ve küçük partiler sinerji yaratmaktan uzaklar. İngiltere’de uygulanan dar bölge seçim sisteminin insanları kazanacak güçlü partilere yönlendirdiği de bir gerçek. Birinci olmuyorsanız oylarınız bir anlamda boşa gidiyor.

LONDRA SEÇİMLERİNDE NELER OLDU?

2016 yılında yapılan Londra seçimlerinde Müslüman kökenli ilk Londra Belediye Başkanı olarak seçilen Sadiq Khan 6 Mayıs 2021 günü kullanılan oyların toplamda 55,2’sini alarak ikinci kez seçildi. Muhafazakâr Partili Shaun Bailey’nin oy oranı ise yüzde 44,8’de kaldı. Khan, 2016’da ulaştığı rekor oy sayısının altına kalmasına karşın en yakın rakibinden 228 bin daha fazla oy almayı başardı. Toplamda 25 sandalyesi, Londra Belediye Meclisinde 13 sandalyesi bulunan İşçi Partisi bir sandalyesini Yeşil Parti’ye kaptırdı.

14 Meclis üyesi Londra’nın bölgelerinden seçilirken, 11 GLA üyesi de partilerin aldıkları oy oranlarına göre listelerden seçiliyor. İki büyük parti dışındaki partilerin burada şansı oluyor. Yeşiller ve Liberaller Londra Belediye Meclisi’ne ancak liste adayları ile girebildiler. Halk tarafından doğrudan seçilen Londra Belediye Başkanlığını kazanan İşçi Partisi toplam 25 adet olan meclis üyeliklerinin on ikisine sahip oldu. Geçen yıl mayıs ayında yapılması gereken seçimlerin bir yıl ertelenmesinden dolayı Sadiq Khan Londra’yı 3 yıl daha idare edecek.

ENFİELD BELEDİYESİ 3 YEREL SEÇİM YAPTI

Birleşik Krallık genelinde yapılan yerel seçimlerin yanı sıra, birçok ara seçimde yapıldı. Bu kapsamda Enfield Belediyesi Southbury, Jubilee ve Chase bölgelerinin eksik olan birer meclis üyeliği için ara seçim yaptı. Bir önceki seçimde Labour’un elinde bulunan bölgelerin ikisini İşçi Partisi yeniden kazanırken, Chase sandalyesini 363 oy farkla Muhafazakâr Parti adayı Andrew Thorp kazandı. Toplamda 63 meclis üyesi bulunan Enfield Belediyesi’nde Muhafazakârlar 18. sandalyelerini kazanmış oldular.

İşçi Partisi adına Southbury bölgesinden seçime katılan Ayten Güzel en yakın rakibine 581 oy fark atarak Enfield Belediye Meclisine girdi. Enfield Belediyesi’nde gerçekleştirilen diğer ara seçimde ise İşçi Partisi Adayı Mary Anyanwu Edmonton Jubilee bölgesinden katıldığı seçimde en yakın rakibine 1100 oy fark atarak yarışı önde tamamladı. Aday olan bağımsızlar ve diğer partiler kazanma çizgisinin çok uzağında kalırken İşçi Partisi 3 bölge toplamında 5906 oy ve en yakın rakibi Muhafazakârlar 4588 oy aldılar.

Zor koşullara rağmen demokratik bir seçim süreci yaşandı. Son beş yılda 5 seçim yaşayan Birleşik Krallık bir seçimi daha geride bıraktı. Mayıs 2022 yılında yine yerel seçimlerin olduğunu hatırlatarak noktayı koyalım.