Britanya’da İyi ki NHS Var

Bu yazı 30 Temmuz 2026 tarihinde yayınlanmıştır

İngiltere’de 25 yıldır yaşıyo­rum. Geçen gün ilk kez NHS Acil Servisi’ne gitmek zorunda kaldım. GP’ye ve hastanelere daha önce birçok kez gitmiştim ama acil ser­vis benim için yeni bir deneyimdi. Ciddi bir sorunum yoktu. Ancak olası bir riski göz ardı etmemek için kontrol ettirmek istedim. Neyse ki sonuçlar iyiydi.

İngiltere’de acil servise gitmek, ne zaman eve döneceğinizi bilme­den yola çıkmak demektir. Beş saat, on saat, hatta on iki saat beklemek artık şaşırtıcı değil. Adı üstünde “acil” ama içeri giriş saatiniz belli, çıkış saatiniz belli değildir. Yetersiz yatırımlar, artan hasta yoğunluğu ve zaman zaman yaşanan perso­nel kaynaklı aksaklıklar nedeniyle uzun bekleyişler artık sistemin bir gerçeği.

Buna rağmen unutulmaması gereken önemli bir nokta var. İngiltere’de sağlık hizmetleri büyük ölçüde ücretsiz. GP’den uzman te­davisine, acil servisten ambulansa kadar geniş kapsamlı bir sistem herkesin hizmetinde. Dünyanın bir­çok ülkesinde insanlar sağlık hiz­meti alabilmek için büyük paralar ödemek zorunda kalırken, burada ihtiyaç duyduğunuzda cebinizden tek kuruş çıkmadan tedavi olabili­yorsunuz. Bu, gerçekten büyük bir ayrıcalık.

Benim hikâyem ise kaburgamı sert bir yere çarpmamla başladı. Günlerdir geçmeyen ağrılar nede­niyle “Ne olur ne olmaz” diyerek Londra’nın merkezindeki en büyük hastanelerden birinin acil servi­sine gittim.

Akşam saat 21.00 sularında ka­yıt yaptırdım. Kısa süre içinde bir hemşire nabzımı ve ateşimi ölçtü. Kaburga kırığı ihtimaline karşı yaklaşık on dakika içinde röntge­nim çekildi. Acil servise girişimden röntgenin tamamlanmasına kadar geçen süre sadece 15 dakikaydı. Doğrusu bu hızı görünce, acil ser­vislerle ilgili anlatılanların biraz abartıldığını bile düşündüm.

Sonra bekleme salonuna geçtim. İçerisi oldukça kalabalıktı; ilk başta oturacak boş bir sandalye bile bu­lamadım. Beklemenin uzun sürece­ğini bildiğim için yanıma kitap al­mıştım. En son yaklaşık bir yıl önce, jüri görevi için mahkemeye gitti­ğimde Ahmet Ümit’in bir polisiye romanını okumuştum. Bu kez ise geçen yıl satın aldığım ama kapa­ğını bile açmaya fırsat bulamadığım Prof. Dr. Selçuk Şirin’in Yetişin Ba­balar kitabını çantama koymuştum.

Kitabı baştan sona bitiremeye­ceğimi düşündüğüm için ilgimi çe­ken bölümlerden başladım. Zaten araştırma ve deneme türünde ol­duğu için istediğiniz yerden oku­yabiliyorsunuz. Selçuk Şirin, araş­tırmaların yanı sıra kendi hayat hikâyesinden de örnekler vererek iyi bir babalığın ne anlama geldi­ğini anlatıyor. Gurbette büyüyen çocuklardan, kuşak farklılıkların­dan ve dijital dünyanın gençler üzerindeki etkilerinden söz ediyor. Kitap beklediğimden çok daha et­kileyiciydi.

Bekleme salonunda yaklaşık 70 kişi vardı. Ekranda ortalama bek­leme süresi dört saate yakın görü­nüyordu. Doktorlar her birkaç daki­kada bir yeni bir hastayı çağırıyor, salondaki tanıdık yüzler yavaş ya­vaş azalıyordu. Ben ise kitaba öyle­sine dalmıştım ki zamanın nasıl geç­tiğini fark etmedim. Yaklaşık dört buçuk saat sonra benim de ismim anons edildi.

Doktor önce bilgisayardaki ka­yıtları inceledi, ardından şikâyetimi dinledi ve röntgen sonuçlarına baktı. Kaburgamda kırık olmadı­ğını söyledi. Sadece bir kan tahlili istedi ve eve gidebileceğimi belirtti. Dikkatimi çeken tek nokta, fiziksel muayene yapılmamış olmasıydı. Türkiye’de alışık olduğum şekilde ağrıyan bölgeyi elle kontrol etme­sini beklemiştim.

Toplam yaklaşık beş saat sonra hastaneden ayrıldım. Gece yarısını çoktan geçmişti. Kaburgamda kırık yoktu ve içim rahattı.

NHS’i eleştirecek çok şey var. Özellikle acil servislerdeki uzun bekleme süreleri artık ciddi bir sorun. Sistemin daha fazla yatırım ve personele ihtiyacı olduğu da açık. Ama bütün bunlar, ihtiyaç duyduğunuz anda ücretsiz sağlık hizmeti alabilmenin değerini de­ğiştirmiyor.

Bu arada beklerken yarısını oku­duğum Prof. Dr. Selçuk Şirin’in Ye­tişin Babalar kitabını da özellikle çocuk yetiştiren anne ve babalara gönül rahatlığıyla tavsiye ederim.