Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nedir? (3)

Bu yazı 17 Ağustos 2023 tarihinde yayınlanmıştır

Bugün sizlerle Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunu daha yakından anlamaya çalışacağız.  Çocuğunuzda belirtilerin olup olmadığını anlamak için üç belirti grubuna ait sorular ile değerlendirmenize yardımcı olmak istiyorum. Sorulara cevaplarınız çoğunlukla ‘evet’ ise bir uzmana danışmanızı tavsiye ederim. Çocuklarınızın öğretmenleriyle görüşmeniz okul içindeki değerlendirmede önemli olacaktır.

Bir önceki yazımda belirttiğim gibi, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, üç farklı belirti grupu ile tanımlanır; Dikkat Eksikliği, Dürtüsellik ve Hiperaktivite.

Dikkat Eksikliğinin olup olmadığını anlamak için aşağıdaki sorular ile değerlendirme yapabilirsiniz:

• Çocuğunuz yakın ilgi/dikkatini vermekte zorlanıyor mu? Veya kolay hatalar yapıyor mu? Örneğin ev ödevlerinde çok fazla hata yapıyor mu?
• Çocuğunuz uzun süre dikkatini vermekte zorlanıyor mu? Örneğin, sürekli oyuncak değiştirme ihtiyacı duyuyor mu? Başladığı oyunu veya aktiviteyi bitirmekte zorluk çekiyor mu?
• Çocuğunuz sizi dinlemiyormuş gibi gözüküyor mu? Sürekli kendinizi tekrarlama ihtiyacı duyuyormusunuz?
• Çocuğunuz talimatları anlamakta zorlanıyor mu?
• Çocuğunuz organizasyonda zorluk çekiyor mu? Örneğin, okuluna kendisi hazırlanabiliyor mu?
• Çocuğunuz sürekli zihinsel çaba vermesi gereken aktivitelerden kaçıyor, bahaneler üretiyor mu?
• Çocuğunuz sürekli birşeylerini kayıp ediyor mu?
• Çocuğunuz dış uyarıcılardan çabuk etkileniyor mu?
• Çocuğunuz çok unutkan mı? Sürekli hatırlatmalar gerekiyor mu?

Hiperaktivite değerlendirmek için aşağıdaki sorular yardımcı olabilir:

• Çocuğunuz huzursuzluk gösteriyor mu? Sürekli kıpır kıpır hareketlilik veya sürekli birşeyler ile uğraşma ihtiyacı duyuyor mu?
• Çocuğunuz oturması gereken bir ortamda sürekli kalkma veya hareket etme ihtiyacı duyuyor mu?
• Çocuğunuz sürekli hareket halinde mi?

Dürtüselliği değerlendirmek için aşağıdaki sorular yardımcı olabilir:

• Çocuğunuz soru cümlesini tamamlamadan cevap verme ihtiyacı duyuyor mu?
• Çocuğunuz sıra beklemekte zorlanıyor mu?
• Çocuğunuz sohbetlerinizi bölüyor mu?
• Çocuğunuz aşırı konuşma ihtiyacı duyuyor mu?

Yukarıdaki belirtiler çocuğunuzun davranış şekilleriyle uyuyor ise veya okulundan benzer şikayetler duyuyorsanız, daha detaylı tarama ve değerlendirme için bana veya diğer uzman meslekdaşlarıma danışmanızı öneririm. Erken teşhis ve değerlendirme, çocuğunuzun hayat kalitesini her alanda iyileştirecek ve öz güven gelişimini destekleyecektir.

Son olarak yazımı tekrar Otizim için faydalı bir strateji ile sonlandırmak istiyorum. Çocuğunuza sosyal kavramları anlatmanız için sosyal öyküleri öneririm. Görsellikle birlikte Otizim teşhisi verilmiş çocuğunuza sosyal kavramları anlamasına ve kendini ortamlara hazırlamasına yardımcı olacak, stress ve endişeyi azaltacaktır. Örnek olması için size Tohum Otizim Vakfı’nın ‘uçağa biniyorum’ sosyal öykü linkini buraya bırakıyorum: www.tohumotizimprtali.org

Sevgi ve sağlıkla…

Dr Gozde Arslan

www.blueorchidcounselling.com