Full i̇ngi̇li̇z ehli̇yeti̇….

Bu yazı 19 Eylül 2017 tarihinde yayınlanmıştır

İngiltere’de ehliyet almak uzun ve meşagatli bir çaba gerektiriyor. Hali hazırda kolay olmayan araba kullanma izini, yazılı sınavların ve mülakatların tamamen İngilizce olması nedeniyle, dil sorunu yaşayanların ehliyet almasını neredeyse imkansız hale getirdi.

Önceki yıllarda bir şekilde ehliyet almış olanlar, varolan ehliyetlerini kaybetmeleri halinde (alkol, ağır kusur vs.) tüm işlemlere sıfırdan başlamak zorunda kaldıklarından bir daha ‘Full British Driving Licence’ almakta çok zorlanıyorlar.

Yıllardır araba kullananlar, çok iyi şoför olsalarda yazılı sınavı İngilizce geçmek durumunda olduklarından, eski ehliyetlerine kavuşmaları oldukça zorlaştı.

Bir kaç yıl önce hazırladığımız Turkish DirectoryUK kitabında sürüş sırasında traffic examiners(trafik denetçileri) tarafından sorulan tüm soruları İngilizce-Türkçe olarak yayınlamıştık, bu kitaptaki sorulara çalışarak bir çok insanın sınavları geçtiğini biliyorum. Trafik ve yol kurallarını içeren teori sınavını tekrar çok dilli yapmak şimdilik mümkün gözükmüyor.

Avrupa ülkelerinden alınan ehliyetlerin İngiltere’de denkliği bulunduğundan Kıbrıs Rum kesimi dahil bir çok Avrupa ülkesinden sürücü ehliyeti almak, dil sorunu yaşayanların en çok tercih ettikleri yöntem. Birleşik Krallık’ın bir parçası olan Kuzey İrlanda’da kısa zaman öncesine kadar sınavlara Türkçe girmek ve sürüş sırasında tercüman bulundurmak mümkünken artık bu yolda kapanmış. Aşırı tatep ve yerel insanların randevu almak için daha uzun süre beklemeleri nedeniyle sadece Kuzey İrlanda’da yaşayanların başvuruları kabul ediliyormuş.

DİL BARİYERİ, PARA TUZAĞI

Katı dil bariyeri sadece ehliyet alma sırasında değil evlilik nedeniyle İngiltere’ye vize başvurusu yapan ya da İngiltere’ye geldikten sonra oturum almak için başvuran eşlerin hayatlarını olumsuz etkiliyor. UK tarihi, kültürü, yaşam biçimi ve kanunları hakkında binlerce alternatif arasından seçilen sorulara doğru yanıtları verip ‘pass’ almak hiç kolay değil. Para kazanmak ve göçmenliği zorlaştırmak için yapılan bu yöntem eziyete ve para tuzağına dönmüş durumda. Ehliyet sınavında olduğu gibi bu konuda da büyük sıkıntı var. Sekiz on yıl bu ülkede yaşamış çocukları olmuş insanlar geçici vizelerle UK’de yaşamaya devam ediyorlar. Sürelerini ve tüm koşulları yerine getirdikleri halde dil bariyeri nedeniyle, oturum ve British pasaport haklarından mahrum kalıyorlar. İnsanların ülkeye entegrasyonu ve dil öğrenmeleri kesinlikle önemli ve gerekli, fakat eşitlik, hakkaniyet ve genel insan hakları kurallarına uygun bir şekilde yapmak daha uygun olmaz mı? Eğitim seviyesi düşük, evde çocuk bakan, bu ülkede doğmamış ve ağır işlerde uzun saatler çalışan insanların her yıl dahada zorlaştırılan bu sınavları geçmeleri kolay değil. Zamanla kendiliğinden gerçekleşecek entegrasyon ve ikinci nesillerden sonra ortadan kalkacak ‘dil bariyeri’ Türkiyeliler dahil bir çok toplum mensuplarını mağdur ediyor. Yeni yasa ve düzenleme gerektiren bu konuda bölge milletvekillerinize yazılı ve sözlü şikayetlerde bulunmanız yararlı olacaktır. Yetkililerin bu konuya zamana yayan makül bir çözüm bulmaları gerekiyor.

Hayatını şöforlük yaparak kazanan bir insanın ehliyetini kaybetmesi, onun hayatının, mesleğinin ve yaşamının elinden alınması demektir. Bir günde çıkartılan sert yasalarla insanların önüne aşılmaz barajlar koymak en hafif deyişle ‘ayırımcılık’. Yasalar önce adil ve insancıl olmalı.