Minicab Şoförlerine Dil Zorunluluğu Başlıyor

Bu yazı 4 Şubat 2019 tarihinde yayınlanmıştır

Dünyanın en büyük metropolleri arasında bulunan Londra, aynı zamanda en çok turist ve ziyaretçi alan başkentler sıralamasında da ilk beşe girecek konumda. Resmi nüfusu her ne kadar 8 milyon olarak kabul edilse de ziyaretçilerle birlikte günlük nüfusun bunun iki katı olduğunu söylemek abartlı olmaz. Her gün çeşitli yollarla yüz binlerce insanın şehre giriş çıkış yaptığını düşününce ulaşım ve taxi sektörü başkent için çok önemli bir hal alıyor. Londra’da taxi taşımacılığı, kültürü ve kuralları yüzlerce yıl önceye dayanıyor. İlk at arabalı taksi lisansı 1636 yılında verilmiş. Zamanla değişime uğrayan fakat geleneksel yapısını koruyan meslek ‘Black Cabs’ olarak devam etmiş. Siyah taksilerin artan ihtiyacı karşılamaması nedeniyle 1960 yılında, bu gün ‘minicab’ olarak bildiğimiz özel taksi işletmelerine de izin verilmeye başlamış. Londra Belediyesi’ne bağlı otoriteler tarafından verilen izinler çerçevesinde çalışan taxi şoförlerini önümüzdeki günlerde, bir başka yol ayırımı bekliyor.

Bizim toplumda binlerce kişiyi etkileyen minicab şoförlerinebelli düzeyde İngilizce zorunluluğu getirilecek olması çok sayıda şoförü kaygılandırıyor. 14 Ekim 2016 tarihinde uygulamaya konan yönetmelikle minicab şoförleri, yeni lisans alırken yada süresi biten lisanslarını yenilerken en az B1 düzeyinde İngilizce bilmek zorundalar. Geçiş süresi tamamlanıyor, 30 Nisan 2019 tarihine kadar herkesin bu dil sınavını vermesi ya da muaf sayılması gerekiyor. B1 düzeyinde yada üzerinde İngilizce bilenler, belgelerini Transport for London (TfL) ibraz etmeleri koşuluyla lisanslarını yenileyebilecekler. TfL’nin verdiği bilgilere göre Londra’da yaklaşık 115 bin lisansı minicab şoförü var. Bunun yanında minicab lisansı taşıyan araba sayısı da 90 bini aşmış durumda. TfL’den alınan bilgilere göre, minicab şoförlerinin yüzde doksan sekizi erkek, bunun yanında az sayıda bayan şoförde Londra içinde insanları gidecekleri yere ulaştırmak için direksiyon sallıyor. Yine TfL’den alınan bilgilere göre Londra’da minicab sektöründe çalışanların yüzde 40’ı siyah ya da etnik kökenli insanlardan oluşuyor.

Londra merkezde daha az araba görmek ve şehir merkezinin havasını egzoz gazlarından temizlemek isteyen Londra Büyükşehir Belediyesi son yıllarda çeşitli önlemler alıyor. Dil sınavı, artan taxi sayısına sınırlama getirmek amaçlı gibi geliyor bana. Çok sayıda şoförü ve ailesini etkileyecek yeni uygulama nedeniyle, uzun yıllar bu işi yapmış belli yaşın üzerinde insanların bir iki yıl içinde dil öğrenmelerini beklemek gerçekçi olmasa gerek.

Geçen gün Britanya Alevi Federasyonu’nu ziyaret eden Londra Belediyesi Başkan Yardımcısı Joanne McCartney’ye konuyu açtık. Bir çok insanın mortgage ödemekte olduğunu, ileri yaşlarda insanlardan böyle bir snav istemenin onları işsizliğe iteceğini söyledik. Londra Belediye Başkan Yardımcısı ve Haringey – Enfield GLA Temsilcisi McCartney, kaygıları anladığını ve daha kolay bir geçiş olması için kendi adına çalışacağını söyledi.

Aynen Ankara anlaşmasında olduğu gibi burada da insanların kazanılmış haklarının ihlali var. Ankara Anlaşması’nda bir yıl, üç yıl çalışma vizesi almış insanlara bir sabah düdüğü çalıp, “oyunun kalan süresinde başka kurallar geçerli olacak” demek ne kadar yanlış ise, yıllardır minicab şoförlüğü yapanları bir anda işsiz bırakmak da o kadar yanlış. Mesleğe yeni başlayan insanlara belli bir dil yeterliliğinin getirilmesi anlaşılabilir. Yıllardır işlerini yapan şoförler zaman içinde değişecek, bir çoğu emekli olup mesleği kendiliğinden bırakacak ve dönüşüm doğal yollardan yaşanacaktır. Teşvik ve yönlendirmeyle yapılan eğitimlerin yararlı olacağı muhakkak, fakat altmış yaşın üstündeki insanlara bu saatten sonra ‘ya dil öğren ya da işsiz kal’ demekte doğru olmasa gerek.

Dil yeterlilik sınavına gerekçe olarak ‘Sürücülerin, belli bir rotayı takip etmeleri, ücreti tartışmaları ya da yolcularla iletişim kurabilmeleri için belli düzeyde dil bilmeleri isteniyor. Minicab şoförlüğü yapmak isteyenlerin, TfL tarafından gönderilen düzenleyici seyahat bilgilerini okuyup anlamaları ve bunlara yanıt vermeleri” gerekçe olarak ileri sürülüyor. Yıllardır minicab mesleğini başarı ile sürdüren, ev geçindirip çocuklarına üniversite okutan insanlara yapılan dayatma, bana biraz haksızlık gibi geliyor. Başka iş yapamadığı veya iş bulamadığı için şoförlüğü şeçen insanların belli bir bölümü, bu sınavı aşamayacağından 1 Mayış İşçi Bayramı’nda işsiz kalacaklar. Geçiş dönemi olarak belirlenen süre, 30 Nisan 2019 tarihine tamamlanıyor. Bu tarihten sonra yapılan başvurular için, İngilizce dil şartlarını karşıladığına dair kanıt sağlamaları gerekecek. Bizim toplumda binlerce şoförü ve ailesini ilgilendiren bu konu önümüzdeki aylarda çok can yakacak. Bu sınavın harcı £180 – £200 düzeyinde, okuma, yazma, konuşmak ve anlamak olmak üzere dört bölümden oluşan sınav, malesef bir çok minicab şoförünün mesleğini elinden alacak.