Yi̇ne sandık, yi̇ne seçi̇m

Bu yazı 4 Haziran 2018 tarihinde yayınlanmıştır

Politikayı severim, seçimi ve kampanyayı da. Seçimler ve seçim kampanyaları yeni ve taze politika üretmenin yolunu açar. Daha çok seçmenle yüz yüze gelip kitlelerin ne düşündüğünü, bir önceki seçimden sonra nasıl bir değişim gösterdiğini anlamamızı sağlar.

Türkiye’de 24 Haziran 2018 günü Milletvekilliği ve Cumhurbaşkanlığı için Erken Genel Seçim’e gidiliyor. Yurt dışında bu süreç biraz daha erken başlıyor. Toplamda 5 milyonun üstünde ve bunun üç milyonu kayıtlı bulunan yurt dışı seçmeni, 24 Haziran seçimlerinde de ‘dolgu malzemesi’ olarak kullanılacak. Bir çok politikacının daha önce gündeme getirdiği ‘yurt dışının kendi içinde seçim bölgesi sayılması’ uygulaması 24 Haziran ‘baskın seçimlerinde’ de gündeme alınamadı.

Türkiye’de ortalama yüz elli bin seçmene bir milletvekili düşüyor. Bu hesaba göre 3 milyon kayıtlı seçmeni ve en az 20 milletvekili seçme hakkı bulunan yurt dışı seçmen yine ‘boşa kürek çekecek’. Yurt dışı oyları baraj sorunu yaşayan partiler için olumlu katkı sağlamanın dışında, seçilecek milletvekili sayısına pek etki etmiyor. Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, İngiltere ve Avusturya gibi ülkelerde nüfus yüz binlerle ifade ediliyor. Hele Almanya da dört milyonu bulan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının sayısı çifte vatandaşlık verilmemesi nedeniyle yarıya düşsede bir milyonun üstünde kayıtlı seçmen barındırıyor. Türkiye’de birazda seçimler bahane, asgari ücretliler, memurlar ve emeklilere küçükte olsa iyileştirmeler yapılıyor. Yurt dışında yaşayan vatandaşların da çözüm bekleyen acil sorunları var. Türkiye’de 24 Haziran günü yapılacak seçimler yurt dışında 7 Haziran 2018 tarihinden itibaren başlıyor. İngiltere’de oy kullanma işlemleri 16-19 Haziran 2018 günleri arasında dört gün olarak gerçekleşecek. Adres: Olympia Conference Centre Hammersmith Rd, Kensington, London W14 8UX. Randevu almadan gidilebilecek oy kullanma merkezi sabah 9.00 ile akşam 21.00 saatleri arası açık. Cumhurbaşkanlığı seçiminde bir aday yüzde ellinin üzerine çıkaramaz ise ikinci tura geçiliyor. Burada en çok oy alan iki aday yeniden yarışıyor. Aynı adreste yapılması planlanan ikinci seçimin tarihi 30-Haziran 3 Temmuz 2018.

İngiltere’de 2017 referandumu’nda 89.553 kayıtlı seçmen bulunuyormuş ve bunların ancak 34.451’i sandık başına gitmiş. Bu seçimde üç milyonun üstüne çıkan yurt dışı kayıtlı seçmen sayısı da bir önceki seçim olan referandum da 2 milyon 957 bin 870 kişi olarak belirlenmiş. Bu insanlarında ancak 1 milyon 424 bin 2272 ‘si oy kullanmış. Türkiye’de yüzde seksenlerin üstünde olan oy kullanma oranı yurt dışında yüzde kırklara, ellilere düşüyor. İngiltere’de durum daha da vahim. Ağzını her açan etnik ya da inanç gurupları sayılarını yüz binlerle ifade ediyor. Fakat toplam kayıtlı sayı yaklaşık 90 bin.

Demokrasi ve katılım sadece oy almakla yerine gelmiyor. Aynı zamanda ve daha önemlisi seçilen olmak da gerekiyor. Öncelikle yurt dışında bulunan 5-6 milyon seçmeni kayıt altına almak, sandığa taşımak ve daha sonrada temsiliyet haklarını almalarını sağlamak gerekiyor. İktidarlar baskın seçimlerle ömürlerini uzatmak isterler. O nedenle hazırlık için hiç vakit olmayacak ve kimsede istemeden bir şey vermeyecek. Bu seçimden hemen sonra her platformda yurt dışı seçmenler kendi temsiliyetleri için kampanyalar başlatmalı. Öyle gözüküyor ki bir sonraki seçim fazla uzak değil.