Takıntılara Takılmak – OCD

Bu yazı 9 Eylül 2013 tarihinde yayınlanmıştır

Günlük yaşam içerisinde yapmamız gereken bir şey­leri unuttuğumuz ya da ya­pıp yapmadığımız konusunda emin olamayıp yeniden kont­rol etme gereksinimi duydu­ğumuz durumlar her zaman olabilir. Acaba ütüyü açık mı unuttum? Pasaportumu ya­nıma aldım mı? Çoğumuz için buna benzer deneyimler çokta yabancı değildir. Fakat bazıla­rımız için bu soru sorma, kuş­kulanma durumu o kadar ciddi bir hal alır ki günlük yaşam ya­şanmaz hale gelir. Bu takıntılar çeşitli hallerde yaşanabilir ve bazılarımız için ciddi bir sorun OCD – Obsesif Kompulsif Bo­zukluk olarak kendisini ortaya koyar.
OCD Avrupa ülkelerinde 4. en büyük psikolojik rahatsız­lıktır, erkekleri, kadınları ve de çocukları etkileyebilir. Bü­yük Britanya’da her bin kişinin içinde on iki kişi OCD’den etki­lenmektedir. Fakat bu rakamlar çok daha fazla da olabilir çünkü sayısız OCD rahatsızlığı yaşa­yan kişiler yardım istemezler. Bulundukları durumdan utanç duydukları için kimseyle konuş­mamayı tercih ederler. Bazen kimseden yardım istememele­rinin nedeni delireceklerini ya da çıldıracaklarını düşünmek ve bunun sonucunda örneğin çocuklarının ellerinden alına­cağından korkmaktır. Böylece felakatle yüzleşmek yerine ses­siz bir şekilde acı çekmeye de­vam ederler.
OCD yaşayanlar kendilerini durduramadıkları, istemedik­leri tekrarlanıp duran düşün­celer ve davranışlar içerisinde bulurlar. Bu düşünceler rahat­sız edici ve kabullenmezdir, o yüzden OCD yaşayanlar bu dü­şünceleri kafalarından silmeye çalışırlar. Fakat kullandıkları yöntemler başarısızlıkla so­nuçlandığından kendilerini ve etrafındakileri korumak için bazı davranışları yapma zorun­luluğunda hissederler. Çünkü o davranışları yapmadıkla­rında kafalarında var olan kötü düşüncelerin olacağını ve bu­nun felakatle sonuçlanacağını düşünürler.
En yaygın takıntılar temizlik, el yıkama (yoksa hastalık bu­luşacağından korkmak), ocağı, kapıyı, pencereyi kontrol et­mek (yangın çıkabilir, ya da hır­sız eve girebilir), kafada sayı tekrarlama (böylece olacak kötü bir durumu engelledikle­rini düşünürler). Çok kötü bir hastalığa yakalanacağını düşü­nen kişi çözüm yolunu tekrar tekrar yıkanmakta bulabilir. Kendi çocuğuna zarar verece­ğini (örneğin bıçaklayacağını) düşünen kişi evdeki tüm keskin mutfak aletlerini ortadan kal­dırır. Dinsel anlamda önemli bir kişi ile cinsel ilişki yaşadı­ğını hayal eden biri kendisini sürekli ayet okumaya zorlaya­bilir.
CBT yani Kognitif Davra­nışsal Terapi, bu kişilere ya­şadıkları tecrübelerin onlara ne kadar tuhaf gelse de delir­melerine neden olmayacağını gösterir. Aslında yaşadıkları düşüncelerin normalde bütün insanların yaşayabildiği dü­şüncelerin abartılı halleri ol­duğunu ve de asıl problemin yaptıkları yanlış yorumlar so­nucunda kendilerini koruma davranışlarında yattığını gös­terir. Yapılan yanlış yorumlar düzeltilip, kendini koruma dav­ranışları davranışsal deney­lerle, yavaşça terk edildikçe bireyler sağlıklı yaşamına ye­niden dönebilecektir.