Üç yılda dört seçim

Bu yazı 11 Nisan 2017 tarihinde yayınlanmıştır

Yurt dışında yaşayan Türk Vatandaşlarına seçme hakkı verilmesinin üzerinden üç yıl geçti ve bu süre içinde ‘gurbetçiler’ Türkiye için dört kez oy kullandı.

Seçilme hakkı verilmediği için ‘hak mı eziyet mi’ pek anlayamadığımız oy kullanma işlemleri için üç yıl gibi kısa bir sürede dört kez sandık başına gittik. 2017 Anayasa Değişikliği Referandumu için yapılan ‘Evet- Hayır yarışması!’ Londra’da ve diğer ülkelerde geçen hafta yapıldı. Türkiye’de 16 Nisan Pazar günü gerçekleşecek referendumda, yurt içinde 55 milyon ve yurt dışında da 3 milyon seçmen oy kullanıyor.

Yurt dışında yaşayan 3 milyon kayıtlı seçmen bir Genel Seçim’de Türkiye’de 30 milletvekiline denk geliyor. İşin görev kısmını tamamlıyoruz, umarız ilk genel seçimde 18 yaşında gençlerin seçilme hakkını düşünen hükümet, üç milyon gurbetçinin seçilme haklarını da gözetir. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları ilk defa 31 Temmuz – 4 Ağustos 2014 tarihleri arasında Türkiye Cumhurbaşkanlığı seçiminde oy kullanmışlar.

Randevu sistemiyle yapılan ilk seçimde katılım yüzde 8.32 gibi düşük seviyelerde kalmış. Yurt dışında kullanılan oylar diplomatik kargo ile Türkiye’ye getirilip seçim günü Türkiye’de sayılmış.

Bu garip uygulama halen devam ediyor, binlerce sandık Türkiye’ye taşınacağına seçimi gerçekleştiren görevliler ve parti temsilcileri gözetiminde oylar sayılıp memlekete rakamları gönderemezler mi?

2014 Cumhurbaşkanlığı yurt dışı seçim sonuçları şu şekilde gerçekleşmiş; Recep Tayyip Erdoğan 185.444, yüzde 62.73. Ekmeleddin İhsanoğlu 89.070 yüzde 30.13, Selahattin Demirtaş 21.107 yüzde 7.14 7 Haziran Genel Seçimleri İlk seçimden yaklaşık bir yıl sonra 7 Haziran 2015 tarihinda gerçekleşen ikinci yurt dışı seçimlerinde, randevu sisteminin kaldırılması, deneyim kazanılması ve partilerin organize olmasıyla katılım oldukça artmış. 7 Haziran Genel Seçim Sonuçları söyle gerçekleşmiş: Adalet ve Kalkınma Partisi 462.506 oy yüzde 50.3, Halkların Demokratik Partisi 196.827 oy yüzde 21.4, Cumhuriyet Halk Partisi 146.263 oy yüzde 15.9, Milliyetçi Hareket Partisi 83.457oy ve yüzde 9.08 İngiltere’de 7 Haziran seçimlerinde toplam seçmen sayısı: 83.733 Kullanılan Oy Sayısı: 32.517 katılım oranı yüzde 38,83 şeklinde gerçekleşmiş. İngiltere’de bir parti ya da partiler bloğunun tek başına mecliste çoğunluğu sağlayamamasına “Hung Parliament” deniyor.

7 Haziran seçimlerinde tek partinin çoğunluğu sağlayamaması ve koaliasyon görüşmelerinden sonuç çıkmaması üzerine hung parliament durumu yaşayan TBMM, hükümet çıkartamadığından, seçimler 5 ay sonra yenilendi. 1 Kasım 2015 tarihinda gerçekleşen Genel Seçimlerde yurt dışı oy sonucu söyle gerçekleşti. Yurt dışındaki kayıtlı 2 milyon 899 bin 59 seçmen için 54 ülke ve 113 temsilcilikte oluşturulan sandıklarda, yaklaşık 1 milyon 160 bin 38 oy kullanılmış. Buna göre, yurt dışı oylarının yüzde 55,28’ini AK Parti, yüzde 18,85’ini HDP, yüzde 16,89’unu CHP ve yüzde 6,92’sini MHP aldı, diğer partilerin aldığı oy oranı ise yüzde 2,06. 16 Nisan Anayasa Değişiklik Referandumu (Başkanlık Seçimi) İngiltere’de 6-9 Nisan tarihleri arasında gerçekteştirilen referandum, Türkiye’de 16 Nisan 2017 Pazar günü yapılacak. Londra’da dört gün boyunca devam eden oy kullanma sürecinde 90 bin kayıtlı seçmenden sadece 35896 kişi oy kullanmış. Bir önceki seçime göre sayı sadece 3,379 artmış.

Dünyada gelişmiş demokrasilerin tanımı, çoğunluğun hükümranlığı değilde azınlığın haklarının da korunması olarak tanımlanıyor. Yüzde bir oranı ile kazanmak ya da kaybetmek, referanduma taşıyan sorunları çözmüyor. Aceleye getirilerek ‘oldu da bitti maşallah’ şeklinde yapılan referandumlar geride kalan yüzde 49’u yok sayacağından kalıcı çözümler sağlamıyor.

Birleşik Krallık’ta ‘Brexit’ referandumunda yaşadık gördük, tepkisel yaklaşımlar ve kısa dönem kazanımları için onlarca yılda kurulmuş yapıları bir günde değiştirmeye çalışırsanız, daha çok referendum yaparsınız. Yapısal değişiklikler isabetli olabilmesi için kalıcı ve yapıcı olması gerekir. İyi düşünmeden üzerinizdeki çatıyı yıkarsanız çatısız kalabilirsiniz. 16 Nisan Referandumu ülkemiz ve bölge için umarım hayırlı sonuçlar doğurur.