Memleketten insan manzaraları

Bu yazı 20 Ağustos 2013 tarihinde yayınlanmıştır

Ağustos tatil ayı… Londra neredeyse boşaldı… Toplum üyelerinin çoğu eskiden yalnızca “tatil” yerine aile ziyaretine mem­lekete giderdi… Şimdi bir kaç hafta da olsa deniz, güneş ve kum tatili için gerçek an­lamda “tatil”e de kaçar oldular. Hatta mem­leket yerine İspanya’dan Küba’ya program yapan Londralı hemşerilerimizin çoğalması da toplum olarak vizyonumuzun büyüdü­ğünü gösteriyor hani…
Her geçen yıl Türkiye değişiyor. Bir ül­kenin değişimini; her ne kadar dışarıdan gazel de okusanız, içinde yaşayanlardan daha iyi gözlemleyebiliyorsunuz.
Otomobiller hala trafik lambasına uy­muyor ama 20-30 yıl öncesi gibi korna çal­mıyorlar en azından… Eskiden yola tükü­renlere de rastlardınız… Şükür, bu berbat görüntüye uzun süredir rastlamıyorum. Es­kiden dilenenlerin sayısı da çoktu gibime geliyor… Bir de sıraya kaynak olayı eskiden çok yapılırdı galiba…
Bunlar iyiden yana değişimler… Bir de eskiyi aratan görüntüler var… Örneğin es­kiden rüşvet, adam kayırma, iktidarın kendi adamına ihaleyi kazandırma gibi olaylar­daki hak ve adaletteki kantarın topuzu böy­lesine kaçmazdı… Basın o zamanlar daha çok basına benzerdi… Bu zevat da o za­manlar basının 4’ncü gücünden harbi ola­rak çekinirdi…
Bu yıl memleketteki baskın kültürün, 1980 darbesinin palazlandırdığı Özal ve şürakasının istediği olgunluğa ulaşmış ol­duğunu düşündüm… Tabii bu garip kültü­rün günahı mubalı, 80 faşist darbesinin solu ezmesi ve Özal geleneğinin AKP ile yolun devam etmesine ait…
Memlekette 2013 yazında bir kere insan­lar eskisinden daha çok mutsuz ve birbirle­riyle kavgalı… “Biz” külliyen gitmiş, “Ben” gelmiş… Her koyun kendi bacağından asılı­yor, kendi gemisini kurtaran “kaptan” sayı­lıyor, bal tutan parmak da yalanıyor. Zaten ataları da bu sözleriyle bu güruhun yoluna epey ışık tutmuş…
Günümüzde tatil yapmak, eksiksiz beyaz eşyalara sahip olmak, altına iyi bir otomo­bil çekmek, tek göz de olsa bir ev sahibi olmak ve çocukları kaliteli okullara gönder­mek artık zorunlu bir ihtiyaç… Talep böyle evrilirken talebi sağlayacak sistem kapita­lizm olunca iş değişiyor. Kapitalizme göre; ulusal hasıladan aslan payını yoksullara ve­rirseniz tüketime, zenginlere verirseniz ya­tırıma harcanır… (Yatırım sonucu yapılan üretimi, yoksullar tüketemeyince de kriz çıkar) Ayrıca açgözlülük temelinde kuru­lan, sosyal fayda yerine yalnızca kazancı hedefleyen bu sömürü çarkında emeğin ola­bildiğince ucuz, hammaddenin mümkünse bedava, satışta fiyatın da olabildiğince ka­zık olması da işin doğasından dostlar…
Bu iletişim ve bilişim çağında yukarıda saydığım taleplerin gerisine düşmek bir birey için büyük hayal kırıklığı… Hayal­leri ucundan yakalamak ise bu kapitalist çarkın dönmesi için gönüllü dişli olmaya yetiyor gibi. Gezi Parkı’na karşı çıkarken yalnızca kendi cirosunu düşünen bir es­naf, kimlerin olduğunu açıklayamadığı “dış müdahale”ciye ve “faiz lobisi”ne habire saydırıyor… İktidarın yarattığı kavram kar­gaşalığı, şaşılacak biçimde yazısı okunma­yan doktorun reçetesi gibi prim yaptığını görünce ben bile şaşırık oluyorum valla…
Memlekette yaşamın temposu eskiye göre daha hızlı sanki… Koşturmacada çiğnenen karıncaların yasını tutmak eski bir romantizm artık… Karıncalara çizik atınca gerisi kolay. Olup biten ve işlenen her günah işin doğasından… Zaten amaca ulaşmak için her yol mübahı savunan Makyavelizm’in Arapçası takiyye de işin içine girince kim tutar seni yavrum… Olur da işin cılkı çıkarsa da “münferit” deni­lip çamura yatmak adetten… Ama en iyisi kavramları zamana uydurup, bir insanoğlu icadı olan “ayıp” kavramından kurtarmalı… Rüşvet mi? “Avrupa’daki öncelikli hizmetin özel fiyatı demek daha uygun…” Borç ve­rilmez tabelası mı? “Yahu herşeyin bir ma­liyeti var artık, sen hangi devirde yaşıyor­sun Allah aşkına… Bizim faiz kaybını öyle kuru bir ‘teşekkür’ün kapatması da reva mı Allah aşkına?” İktidar devlet olanakla­rıyla çevresini zengin ediyormuş… İktidar her devlet yatırımını partililere ihale edi­yor, onlar da taşeronlar aracılığı ile kendi tabanını nemalandırıyormuş… “Yahu kim yapmadı ki… Geç bunları anam babam… Bunların hiç olmazsa kesesi dolu. Kesesi boş geleceklerden sen kork asıl!”
Türkiye dışında uzun süredir yaşayan­ların gittikleri gibi kaldıklarını, memle­kette değişen bu ince hesapların dışında kendilerini koruduklarını düşünüyorum… Bu açıdan yurtdışındakilere daha samimi, daha içten ve daha dürüst denilebilir mi? Bilmiyorum ama memlekette insanı insa­nın kurdu eden, assı üstüne yalaka kılan, medyayı iktidara yandaş yapan bu garip dengenin dışında, velakin daha eyvallahsız yaşadıklarını sanıyorum…